NGƯỜI LÍNH THÔNG TIN VÀ SỢI DÂY CÁP GIỮA LẰN RANH SINH TỬ

Nội dung tác phẩm:

1. Cuộc gặp gỡ bên chiếc đài cũ

Nhà ông Mộc nằm sâu trong ngõ nhỏ, giàn mướp hương rủ bóng mát rượi. Mình biết ông từ bé vì ông hay nhờ bố mình sửa cái quạt, cái ấm siêu tốc, nhưng chưa bao giờ mình hỏi ông về chiến tranh.

Hôm nay mình đến, ông đang lúi húi lau cái đài cassette cũ rích. Thấy mình đeo huy hiệu Đoàn và nói về đề án của trường, mắt ông sáng lên. Ông cười khà khà: "Chuyện thời hoa lửa hả? Hoa thì ít mà Lửa thì nhiều lắm cháu ạ!"

Là sinh viên Khoa Điện tử, mình tò mò về cách các ông liên lạc ngày xưa. Ông Mộc không kể về súng đạn, ông kể về những cuộn dây và những tín hiệu moóc (Morse).

2. Ký ức "Mùa hè đỏ lửa" năm 1972

Ông Mộc kể, năm 1972, ông là lính thông tin hữu tuyến, tham gia chiến dịch bảo vệ Thành cổ Quảng Trị. Nhiệm vụ của ông không phải là cầm súng xung phong, mà là "đi rải dây và nối dây".

"Hồi ấy, máy bộ đàm to như cục gạch mà sóng chập chờn lắm vì bom đạn phá từ trường. Điện thoại hữu tuyến (có dây) là mạch máu duy nhất để Sở chỉ huy gọi pháo binh chi viện" – Ông Mộc nhớ lại.

Ông kể về một đêm tháng 7/1972, pháo hạm từ biển và B-52 rải thảm nát cả mặt đất. Đường dây liên lạc từ chốt tiền tiêu về Ban chỉ huy bị đứt. Mệnh lệnh là "Dây đứt thì người đi, còn người là còn tín hiệu".

Ông Mộc cùng một đồng đội tên là Thắng ôm cuộn dây bò ra khỏi hầm. Đất đá Quảng Trị bị cày xới nát vụn, mùi thuốc súng khét lẹt.

"Đang dò tìm chỗ đứt thì một quả pháo nổ gần. Sức ép hất văng bác xuống hố bom. Tai ù đặc, không nghe thấy gì nữa. Khi tỉnh lại, sờ sang bên cạnh thì thấy thằng Thắng nằm im, tay vẫn nắm chặt cuộn dây cáp..." – Giọng ông Mộc chùng xuống, bàn tay nhăn nheo run run đặt lên chiếc đài cũ.

Lúc đó, ông Mộc bị mảnh pháo găm vào bắp chân, máu chảy ướt đẫm ống quần. Nhưng ông biết, nếu không nối được dây, pháo ta sẽ "mù", anh em ở chốt sẽ bị quân địch tràn ngập. Ông nén đau, bò từng mét trên mặt đất nóng rực, dùng răng tuốt vỏ nhựa dây điện vì kìm đã văng mất.

"Lúc đấu nối hai đầu dây lại, tay bác run bần bật không phải vì đau, mà vì sợ không kịp. Khi đầu dây vừa xoắn vào nhau, bác áp tai vào ống nghe kiểm tra, nghe tiếng 'alo, nghe rõ trả lời' từ đầu dây bên kia, nước mắt bác cứ thế trào ra. Tín hiệu thông rồi! Pháo ta bắt đầu bắn trả yểm trợ."

3. Cảm nghĩ của thế hệ K61

Nghe ông kể, mình nhìn xuống đôi bàn tay mình – đôi bàn tay hàng ngày chỉ quen cầm chuột máy tính, cầm mỏ hàn chấm mạch trên những bo mạch in xanh lét sạch sẽ trong phòng thí nghiệm của trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp.

Chúng mình học về vi mạch, về sóng 5G, về tốc độ truyền tin ánh sáng. Nhưng mình chợt nhận ra, nền móng của sự bình yên để mình ngồi đây học kỹ thuật hôm nay, được xây đắp từ những "đường truyền" thủ công và đẫm máu như thế.

Ông Mộc kết thúc câu chuyện: "Giờ các cháu sướng thật, cầm cái điện thoại gọi đi Mỹ cũng được. Nhưng nhớ nhé, kỹ thuật hiện đại đến đâu thì con người vẫn là chốt chặn cuối cùng. Đừng để mất kết nối với lịch sử, cháu ạ."

Thông điệp: Câu chuyện của ông Mộc không có những chiến công tiêu diệt hàng trăm tên địch, nhưng hình ảnh người lính thông tin dùng răng tuốt dây điện giữa mưa bom để giữ mạch máu liên lạc đã dạy cho mình – một tân sinh viên kỹ thuật – bài học lớn nhất: Trách nhiệm và sự hy sinh thầm lặng.