Người Lính Tiêm Kích Hạ Pháo Đài Bay Và Hành Trình Chinh Phục Vũ Trụ
• Bối cảnh: Thập niên 1970–1980, Việt Nam trong giai đoạn chiến tranh chống Mỹ cứu nước khốc liệt và bắt đầu xây dựng đất nước sau hòa bình. • Chiến công: • Trên bầu trời: Đêm 27/12/1972, ông lái MiG-21 bắn rơi "siêu pháo đài bay" B-52 Mỹ. • Ngoài vũ trụ: Năm 1980, trở thành người Việt Nam và châu Á đầu tiên bay vào không gian. • Danh hiệu: Người duy nhất đạt cả 3 danh hiệu Anh hùng (Anh hùng LLVTND, Anh hùng Lao động, Anh hùng Liên Xô).
Trong lịch sử quân sự và khoa học Việt Nam, Trung tướng Phạm Tuân là một huyền thoại sống, người sở hữu những kỷ lục vô tiền khoáng hậu. Ông không chỉ là nỗi khiếp sợ của không quân Mỹ trên bầu trời Hà Nội năm 1972 mà còn là người đầu tiên đưa lá cờ đỏ sao vàng cùng nắm đất Việt Nam bay vào không gian bao la của vũ trụ.
Phạm Tuân sinh ra tại quốc mẫu lúa Thái Bình. Khởi đầu, ông tham gia quân đội với tư cách là một thợ máy quân sự. Tuy nhiên, nhờ tư chất xuất sắc, sức khỏe dẻo dai và phản xạ nhạy bén, ông đã được tuyển chọn để đào tạo thành phi công tiêm kích chiến đấu tại Liên Xô.
Đêm ngày 27 tháng 12 năm 1972, giữa thời điểm khốc liệt nhất của chiến dịch "Điện Biên Phủ trên không", phi công Phạm Tuân nhận lệnh điều khiển chiếc tiêm kích MiG-21MF mang số hiệu 5121 cất cánh từ sân bay dã chiến Yên Bái.
Nhiệm vụ của ông là xuyên qua hàng rào bảo vệ dày đặc của các chiến đấu cơ F-4 ép sườn, áp sát mục tiêu tối mật: "Siêu pháo đài bay" B-52 của Mỹ. Bằng một bản lĩnh kiên cường và chiến thuật tiếp cận táo bạo khóa radar ở cự ly gần, ông phóng hai quả tên lửa không đối không, nhấn chìm chiếc B-52 trong biển lửa và lập tức lật nhào máy bay bẻ lái thoát ly an toàn. Chiến công này đã biến ông thành phi công đầu tiên bắn rơi B-52 vào ban đêm và trở về an toàn.
Chưa dừng lại ở những chiến công trên bầu trời, năm 1980, phi công Phạm Tuân tiếp tục được lựa chọn vào chương trình Interkosmos của Liên Xô. Sau những tháng ngày rèn luyện thể lực cực hạn tại Star City, ngày 23 tháng 7 năm 1980, ông cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô Viktor Gorbatko bay lên không gian trên tàu Soyuz 37. Chuyến bay kéo dài gần 8 ngày đêm lịch sử đã biến Phạm Tuân trở thành người Việt Nam và người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ.
Với những cống hiến vĩ đại đó, ông là người Việt Nam duy nhất được phong tặng bộ ba danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động Việt Nam và Anh hùng Liên Xô.
Hiện nay, dù đã bước sang tuổi thất thập và tận hưởng cuộc sống hưu trí bình dị, Trung tướng Phạm Tuân vẫn giữ nguyên vẹn kỷ luật quân ngũ và tác phong dẻo dai, minh mẫn của một phi hành gia năm nào. Tên tuổi của ông đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận, một biểu tượng lớn cho ý chí vươn cao, không chịu khuất phục của con người Việt Nam.
