Người lính Tông Mộ

Người lính Tông Mộ

Hoàng Quang Hợp – sinh năm 1957, người con thôn Tông Mộ, là một trong những thanh niên đầu tiên của bản tình nguyện lên đường nhập ngũ khi biên giới phía Bắc bắt đầu xuất hiện nhiều biến động. Thuở nhỏ, Hợp quen với những buổi theo cha lên nương từ sáng sớm, quen với cái lạnh căm của rừng già, quen với tiếng suối chảy đêm ngày qua khe núi. Tất cả đã rèn luyện cho anh một sức chịu đựng bền bỉ và tinh thần không bao giờ lùi bước.

Năm 1976, Hợp lên đường nhập ngũ. Anh được phân vào đơn vị công binh phòng ngự, chuyên đào hào, xây dựng trận địa và gia cố các tuyến phòng thủ dọc biên giới Hà Giang. Công việc của người lính công binh không ồn ào như tiếng súng bộ binh, cũng không vang rền như pháo binh, nhưng lại nguy hiểm không kém. Những quả mìn chưa phát nổ, những đoạn đồi có thể sạt xuống bất cứ lúc nào, hay những vật cản địch gài lại đều có thể cướp đi sinh mệnh người lính.

Cuối năm 1978, tình hình căng thẳng leo thang. Đơn vị của Hợp được giao đào tuyến hào dài gần 600m trên một sườn núi cheo leo. Đêm rét xuống dưới 5°C, tay run vì lạnh, nhưng anh vẫn bám cuốc, bám xẻng, cùng đồng đội đào từng mét đất. Có những ngày đào từ sớm tới tối mà chỉ tiến được vài chục mét vì đá cứng như thép. Nhưng ai nấy đều hiểu rằng tuyến hào ấy sẽ quyết định việc giữ vững hay mất đi vị trí phòng ngự trọng yếu.

Khi chiến sự nổ ra sáng 17/2/1979, tuyến hào Tông Mộ là một trong những điểm phải trụ vững bằng mọi giá. Hợp và đồng đội nhanh chóng vào vị trí, củng cố hầm trú ẩn, chuyển thương binh về tuyến sau và chặn nhiều đợt tấn công nhỏ trong ngày đầu. Trong một lần di chuyển vật cản, pháo nổ gần khiến anh bị sức ép làm ù tai, mất thăng bằng. Đồng đội muốn đưa anh ra sau, nhưng Hợp lắc đầu: 'Hào này tôi đào bằng chính tay mình, tôi không rời khỏi nó đâu.'

Suốt một tuần, đơn vị của Hợp bám trụ dưới mưa pháo dày đặc. Có những hôm lương thực chỉ còn một nắm cơm nguội, nước chỉ đủ một ngụm. Nhưng tinh thần của người lính Tông Mộ chưa bao giờ suy giảm. Hợp còn nhường phần cơm của mình cho một đồng đội bị thương đang run lên vì đói.

Khi đơn vị tăng viện đến, Hợp gần như kiệt sức nhưng vẫn cố nở nụ cười. Xuất ngũ năm 1983, anh trở về thôn, dành gần trọn đời mình cho công việc phát triển rừng và tham gia lực lượng dân quân tự vệ. Người dân Tông Mộ nhắc đến anh với sự kính trọng: một người lính kiên trung, thầm lặng mà bền bỉ như chính những tuyến hào anh từng đào năm xưa.