Người lính trẻ ở điểm cao 400

Tháng 2 năm 1985, một chàng trai trẻ ở Lục Ngạn, Bắc Giang lên đường nhập ngũ.

Tên anh là Nguyễn Văn Thành.

Anh sinh năm 1965 tại Lâm trường Cát Bà, Hải Phòng. Sau đó gia đình chuyển đến vùng kinh tế mới ở xã Tân Lập, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang.

Là con trai cả trong gia đình có bốn anh chị em, Thành được những người thân nhớ đến như một người chăm chỉ, chịu khó và tích cực tham gia lao động tại địa phương.

Tháng 2 năm 1985, anh nhập ngũ.

Sau thời gian huấn luyện, Nguyễn Văn Thành được biên chế vào Đại đội 5, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 754, Sư đoàn 313, Quân khu 2.

Đơn vị của anh được đưa lên mặt trận Vị Xuyên.

Đó là thời điểm cuộc chiến tại khu vực Thanh Thủy vẫn đang diễn ra ác liệt.

Vị Xuyên không phải một chiến trường dễ chiến đấu.

Núi đá dựng đứng.

Đường tiếp tế khó khăn.

Các trận địa nằm trên những cao điểm và sườn núi hiểm trở.

Pháo binh được sử dụng với cường độ lớn khiến những người lính phải sống trong công sự và hầm hào trong thời gian dài. Những cựu chiến binh sau này kể lại rằng nhiều đơn vị phải sử dụng hang đá làm nơi trú quân, sinh hoạt và chiến đấu.

Nguyễn Văn Thành mới nhập ngũ được vài tháng thì bước vào chiến trường.

Ngày 19 tháng 7 năm 1985, anh cùng đồng đội chiến đấu tại điểm cao 400, Thanh Thủy, Vị Xuyên, Hà Giang.

Trận chiến diễn ra ác liệt.

Theo hồ sơ được Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam công bố, Nguyễn Văn Thành đã hy sinh trong ngày hôm đó khi cùng đồng đội chống trả cuộc tiến công, bảo vệ điểm cao 400.

Anh mới 20 tuổi.

Tuổi 20 là tuổi của những dự định đầu tiên.

Nhưng với người lính năm ấy, tuổi 20 có thể đã gắn với chiến hào, ba lô, súng và những đêm nằm dưới pháo kích.

Nguyễn Văn Thành không có cơ hội trở về Bắc Giang.

Không có cơ hội sống tiếp cuộc đời của một người con trai cả.

Không có cơ hội trở thành người anh trong gia đình khi các em trưởng thành.

Anh nằm lại ở Vị Xuyên.

Nhưng câu chuyện về anh còn một phần rất đặc biệt.

Gia đình không nhận được đầy đủ giấy tờ ngay sau khi anh hy sinh. Vì nhiều lý do, trong thời gian dài Nguyễn Văn Thành chưa được giải quyết đầy đủ chế độ liệt sĩ và gia đình chưa được cấp Bằng Tổ quốc ghi công.

Đối với một gia đình có người hy sinh, việc được xác nhận danh tính và chế độ chính sách không chỉ mang ý nghĩa hành chính.

Đó còn là sự xác nhận chính thức rằng người thân của họ đã hy sinh vì Tổ quốc.

Sau nhiều năm, các cơ quan và tổ chức liên quan đã thực hiện hồ sơ để công nhận Nguyễn Văn Thành là liệt sĩ.

Ngày nay, khi nhắc đến những người lính hy sinh tại Vị Xuyên, người ta thường nhớ đến những trận đánh lớn, những con số thương vong và những cao điểm nổi tiếng.

Nhưng một chiến trường không chỉ được tạo nên bởi những cái tên đã được nhiều người biết.

Nó còn được tạo nên bởi hàng nghìn người lính mà tên tuổi đôi khi chỉ xuất hiện trong một hồ sơ, một tấm bia hoặc một câu chuyện của gia đình.

Nguyễn Văn Thành là một trong những người như thế.

Anh không phải một vị tướng.

Không phải người chỉ huy một trận đánh lớn.

Anh là một người lính trẻ vừa rời quê hương để lên biên giới.

Rồi hy sinh ở tuổi 20.

Câu chuyện của anh giúp chúng ta nhìn chiến tranh từ một góc khác.

Không phải từ bản đồ chiến dịch.

Không phải từ những con số.

Mà từ tuổi đời của người đã nằm lại.

20 tuổi.

Chỉ hai mươi.

Một con số rất nhỏ nếu đặt cạnh hơn bốn mươi năm đã trôi qua kể từ ngày anh hy sinh.

Nhưng với gia đình, đó là cả một cuộc đời bị dừng lại.

Vị Xuyên hôm nay đã xanh trở lại.

Những sườn núi từng bị pháo cày xới đã có cây cỏ phủ lên.

Nhưng dưới lớp đất đá ấy vẫn còn những dấu tích của một thời chiến tranh.

Và trong những nghĩa trang, trên những tấm bia, những cái tên như Nguyễn Văn Thành vẫn nhắc người đời sau rằng sự bình yên hôm nay không tự nhiên mà có.

Nó được xây dựng trên sự hy sinh của những người đã đi qua tuổi trẻ của mình ở nơi biên giới.

Nguyễn Văn Thành ra đi khi mới 20 tuổi.

Nhưng tên anh vẫn còn trong lịch sử của mặt trận Vị Xuyên.