Người lính trẻ trong trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ

Trần Can sinh năm 1931 tại huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Ông lớn lên trong những năm đất nước còn chịu sự cai trị của thực dân Pháp.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Trần Can tham gia lực lượng vũ trang. Những năm đầu trong quân đội giúp ông trưởng thành qua nhiều trận chiến của cuộc kháng chiến chống Pháp.

Đến năm 1954, Trần Can là Đại đội trưởng Đại đội 366 thuộc Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312.

Đơn vị của ông được giao nhiệm vụ tham gia trận đánh Him Lam, một trong những trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ của quân Pháp được xây dựng với nhiều cứ điểm kiên cố. Him Lam là một trong những vị trí quan trọng ở phía Đông Bắc của tập đoàn cứ điểm.

Ngày 13/3/1954, quân đội Việt Nam bắt đầu cuộc tiến công Điện Biên Phủ bằng trận đánh Him Lam.

Trần Can chỉ huy đơn vị tiến công cứ điểm. Trận chiến diễn ra rất quyết liệt do quân Pháp có hệ thống phòng thủ kiên cố và hỏa lực mạnh.

Trong quá trình chiến đấu, Trần Can trực tiếp có mặt ở phía trước để chỉ huy bộ đội.

Sau khi các vị trí phòng thủ lần lượt bị phá vỡ, lực lượng Việt Nam tiến vào khu vực trung tâm của cứ điểm.

Trần Can tiếp tục chỉ huy đơn vị chiến đấu. Trong trận đánh, ông bị thương nhưng vẫn tiếp tục nhiệm vụ.

Cuối cùng, cứ điểm Him Lam bị tiêu diệt. Đây là chiến thắng quan trọng mở đầu cho toàn bộ Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Tuy nhiên, Trần Can đã hy sinh trong trận đánh.

Sự hy sinh của ông diễn ra ngay trong ngày đầu tiên của chiến dịch. Khi ấy, cuộc chiến còn kéo dài gần hai tháng nữa.

Sau khi hy sinh, Trần Can được truy tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội tại Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất năm 1952?

Lưu ý lịch sử: danh hiệu của Trần Can được truy tặng sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, trong đợt tuyên dương năm 1956. Việc xác định đúng thời điểm rất quan trọng vì Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất diễn ra từ năm 1952, trước Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Câu chuyện về Trần Can vì thế gắn trực tiếp với ngày đầu tiên của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Ông là một trong những người đã hy sinh ngay khi chiến dịch vừa bắt đầu.

Điều đáng chú ý là những chiến thắng lớn thường được nhìn qua kết quả cuối cùng, nhưng để có được thắng lợi ấy, rất nhiều chiến sĩ đã hy sinh từ những trận đánh đầu tiên.

Trận Him Lam mở đầu cho chuỗi trận tiến công kéo dài 56 ngày đêm. Sau Him Lam, quân đội Việt Nam tiếp tục đánh nhiều cứ điểm khác, từng bước làm suy yếu tập đoàn cứ điểm.

Trần Can không thể chứng kiến ngày chiến thắng 7/5/1954. Nhưng sự hy sinh của ông trong trận đánh đầu tiên đã trở thành một phần của lịch sử Điện Biên Phủ.

Tên tuổi ông được ghi nhớ cùng những người lính đã chiến đấu trong ngày mở màn chiến dịch và góp phần tạo nên một trong những chiến thắng quan trọng nhất của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.