Người lính trẻ Trường Sơn năm ấy!

Những năm 1965–1966, khi chiến tranh chống Mỹ leo thang ác liệt, Quảng Trị trở thành tuyến lửa khốc liệt nhất miền Trung. Mới 19 tuổi, Nguyễn Văn Tứ xung phong nhập ngũ và được biên chế vào Đoàn 559 – Bộ đội Trường Sơn. Từ giây phút ấy, cuộc đời ông gắn chặt với nhiệm vụ mở đường, vận chuyển và bảo vệ tuyến chi viện chiến lược xuyên dãy Trường Sơn rừng thiêng nước độc.

Ông vẫn nhớ như in tiếng B-52 xé toạc bầu trời, ánh lửa bom rực sáng cả núi rừng giữa đêm tối và cảm giác mỗi chuyến xe lăn bánh là một lần bước giữa ranh giới sống – chết.

Trên tuyến đường Trường Sơn máu lửa, có những ngày chỉ trong vài giờ, bom địch đánh sập một đoạn đường tới ba lần. Nhưng cũng trong chính đêm ấy, những người lính như ông Tứ lại lặng lẽ đào, lấp, dựng, mở lại con đường khi bom nổ chậm vẫn còn rình rập dưới lòng đất.

Nhiều đồng đội đã gục xuống khi tay còn cầm xẻng, có người hy sinh mà chưa kịp gọi tên mẹ. Song tất cả vẫn kiên cường, bởi họ hiểu rằng: giữ được con đường là giữ được sự sống của hàng nghìn chiến sĩ nơi tiền tuyến.

Giai đoạn 1968–1972 là quãng thời gian ác liệt nhất. Rừng núi Trường Sơn bị bom Mỹ cày xới, đất đá đổ xuống như bão. Không ít lần ông Nguyễn Văn Tứ bị sức ép bom hất văng, tai ù đặc, máu chảy trên gương mặt, nhưng vẫn gượng đứng dậy để tiếp tục chỉ huy đơn vị sửa đường.

Ông nghẹn ngào kể rằng, chỉ cần chậm một chuyến xe thôi, phía trước có thể mất đi hàng chục sinh mạng. Có những đêm, người lính phải bò sát mặt đường đang âm ỉ cháy, che ánh đèn pin để tránh máy bay địch phát hiện. Có khi bữa ăn chỉ là nắm cơm khô, ngụm nước suối giữa rừng già, nhưng ai cũng mỉm cười – vì sau lưng là nhân dân, trước mặt là Tổ quốc.

Năm 1971, trong một trận bom dữ dội trên tuyến Quảng Bình – Quảng Trị, một chiếc xe chở thương binh bị mắc kẹt giữa hố bom. Không kịp suy nghĩ, ông cùng đồng đội lao vào làn bom, vừa san đường vừa đưa từng thương binh ra ngoài.

Một mảnh bom xé toạc bả vai, để lại vết sẹo theo ông đến tận hôm nay. Còn nhiều người bạn chiến đấu của ông đã vĩnh viễn nằm lại giữa rừng Trường Sơn. Nhắc về họ, ông chỉ nói khẽ:
“Tôi còn sống là nhờ may mắn. Anh hùng là những người đã nằm lại trong rừng già ấy…”

Trở về giữa đời thường

Năm 1975, chiến tranh kết thúc, Nguyễn Văn Tứ trở về quê hương trong dáng hình của một người lính đã đi qua quá nhiều mất mát. Sức khỏe suy giảm, thính lực không còn trọn vẹn, cơ thể chi chít sẹo… nhưng ông chưa bao giờ nhận mình là anh hùng.

Ông sống bình dị như bao người nông dân khác, rồi tham gia Hội Cựu chiến binh, bền bỉ kể lại lịch sử cho thế hệ trẻ. Bao lớp học sinh, bao đoàn thanh niên đã lặng người khi nghe ông kể về Trường Sơn, về những con người đã lấy tuổi trẻ làm giá đổi lấy hòa bình.

Ở tuổi 78, mái tóc đã bạc theo thời gian nhưng ánh mắt ông vẫn sáng mỗi khi nhắc đến hai chữ “Độc lập”. Mỗi lần Quốc ca vang lên, bàn tay già nua lại đặt lên ngực áo đầy xúc động. Ngôi nhà nhỏ nơi vùng đất Gio Linh – từng rực cháy bom đạn – nay yên bình, nhưng câu chuyện của ông vẫn là ngọn lửa giữ gìn ký ức lịch sử cho mai sau.

Hòa bình hôm nay không tự nhiên có. Hòa bình được đánh đổi bằng máu, nước mắt và cả cuộc đời của biết bao người lính. Và chính cuộc đời bình dị mà phi thường của cựu chiến binh Nguyễn Văn Tứ là lời nhắc nhở thiêng liêng:
hãy sống xứng đáng với những gì thế hệ cha anh đã hy sinh.