Người lính trẻ viết thư báo gia đình “đi nghiên cứu bí mật trong lòng đất”

Tháng 2/1972, khi đang là sinh viên năm thứ tư Trường Đại học Xây dựng, chàng thanh niên Lê Văn Huỳnh gác lại bút nghiên, chia tay mẹ già và người vợ trẻ mới cưới để lên đường nhập ngũ theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc.

Vào chiến trường Quảng Trị khốc liệt, tháng nào ông cũng đều đặn gửi thư về nhà. Mỗi lá thư đều được chia làm ba phần cẩn thận: gửi mẹ, gửi anh chị em và gửi người vợ trẻ. Những dòng mực tím chan chứa yêu thương, nhưng cũng không giấu nổi sự khắc nghiệt của cuộc chiến.

Mỗi lần nhắc về chồng, bà Xơ lại không kìm được nước mắt (Ảnh: Đức Văn).

Bà Đặng Thị Xơ (76 tuổi, vợ liệt sĩ Lê Văn Huỳnh) vẫn nhớ như in từng trang thư của chồng gửi về: “Từ ngày nhập ngũ, tháng nào ông ấy cũng gửi thư về. Ngoài chuyện chiến trường gian khổ, nguy hiểm, ông hỏi thăm tỉ mỉ từng người trong nhà.

Có lần ông viết: “Anh mang tiếng đi chiến đấu, người ta trực tiếp cầm súng, còn anh theo chỉ huy đào hầm, vận chuyển bộ đội từ bờ Bắc sang bờ Nam. Nhưng tình hình khốc liệt quá, em à...”. Đến tháng 12/1972 thì gia đình hoàn toàn mất liên lạc", bà Xơ nghẹn ngào nhớ lại.

Ngày 2/1/1973, tròn đúng một năm ngày cưới, người lính trẻ Lê Văn Huỳnh hy sinh khi vừa tròn 24 tuổi. Ít tháng sau, gia đình nhận được giấy báo tử, quân tư trang và lá thư đặc biệt gần 10 trang được viết trên những tờ sổ tay xé rời.

Điều khiến người thân xót xa và xúc động nhất là trong suốt lá thư dài, ông không một lần nhắc đến từ "hy sinh". Ông chỉ nhẹ nhàng ví von mình sẽ “đi nghiên cứu bí mật trong lòng đất”,  tựa như đang sửa soạn cho một chuyến đi xa bình thản.

Trong thư ông Huỳnh viết: “Toàn gia đình kính thương! Hôm nay con ngồi đây biên vài dòng chữ cuối cùng, phòng khi đã 'đi nghiên cứu bí mật trong lòng đất' thì gia đình khỏi thấy đó là điều đột ngột... 

Mẹ kính mến! Lớn lên trong tay mẹ từ khi còn trứng nước, chưa đền đáp được công ơn to lớn đó thì đứa con út của mẹ đã phải đi thăm bố con rồi... Con đi mẹ ở lại trăm tuổi bạc đầu, mẹ đừng buồn, coi như con đã sống trọn đời cho Tổ quốc mai sau...”.

Bức thư 10 trang cùa liệt sĩ Lê Văn Huỳnh trưng bày tại Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị (Ảnh: Tiến Thành).

Đối với người lính sinh viên năm ấy, dâng hiến tuổi xuân cho độc lập dân tộc là lẽ sống cao đẹp nhất. Điều ông trăn trở không phải là cái chết của bản thân, mà là nỗi đau của những người ở lại. Vì thế, ông cẩn thận để lại từng nét vẽ chỉ đường để người vợ trẻ sau này có thể vào Nam đón ông về.

"Thôi nhé, đó là khi có điều kiện. Còn không thì em hãy làm tốt những điều anh dặn là anh yên lòng rồi...", câu dặn dò trong thư khiến ai đọc lại cũng phải rơi nước mắt.