Người lính trên chiếc xe không kính

Tháng 9 năm 1966, khi mới hai mươi tuổi, Đỗ Văn Chiến rời quê hương Nam Định nhập ngũ. Ngày ông lên đường cũng là lúc người vợ trẻ ở quê đang mang thai đứa con đầu lòng. Gác lại hạnh phúc riêng, ông trở thành chiến sĩ lái xe của Đoàn 559 – lực lượng vận tải trên tuyến đường Trường Sơn.

Chiếc xe ZIL-157 ông điều khiển chở bộ đội, lương thực và vũ khí vượt qua những trọng điểm ác liệt ở Trường Sơn và trên đất Lào. Bom Mỹ đánh phá ngày đêm khiến nhiều chiếc xe vỡ kính, méo cabin, thủng thùng xe. Thế nhưng, những người lính lái xe vẫn tiếp tục hành quân.

Có lần xe của ông trúng bom tọa độ. Mảnh bom làm đứt gần lìa một ngón tay, máu chảy ướt cả vô lăng. Ông tự băng bó vết thương rồi tiếp tục điều khiển xe đưa hàng đến nơi an toàn. Với ông, nhiệm vụ luôn quan trọng hơn đau đớn của bản thân.

Không chỉ là người lái xe giỏi, Đỗ Văn Chiến còn là một người thợ sửa xe lành nghề. Sau mỗi trận bom, ông cùng đồng đội chui xuống gầm xe trong đêm tối, dùng cờ lê, mỏ lết để vá lốp, thay cầu xe, sửa động cơ. Có lúc đang sửa xe thì máy bay lại quay trở lại ném bom, nhưng khi tiếng nổ vừa dứt, họ lại tiếp tục công việc.

Trong hơn 1.000 ngày đêm trên tuyến đường Trường Sơn, ông luôn hoàn thành vượt mức chỉ tiêu vận chuyển. Có những tháng, khi đồng đội bị thương hoặc hy sinh, ông tự nguyện nhận thêm nhiệm vụ và thực hiện tới hơn 30 chuyến xe. Đồng đội gọi ông là "con chim đầu đàn" của đơn vị bởi sự gan dạ và tinh thần trách nhiệm.

Trong những năm chiến đấu, nhà thơ Phạm Tiến Duật nhiều lần ngồi cùng ông trên những chuyến xe vượt Trường Sơn. Chính từ hình ảnh những chiếc xe bị bom làm vỡ kính và tinh thần lạc quan của Đỗ Văn Chiến cùng đồng đội, bài thơ "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" đã ra đời, trở thành một tác phẩm bất hủ của văn học Việt Nam.

Ngày 22 tháng 12 năm 1969, Đỗ Văn Chiến được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau chiến tranh, ông tiếp tục phục vụ quân đội rồi trở về cuộc sống đời thường với sự giản dị của một người lính Trường Sơn.