Người lính trên mặt trận Vị Xuyên

Với những người lính đã chiến đấu trên mặt trận Vị Xuyên ngày "giỗ trận" 12.7.1984 không chỉ là dịp để tưởng nhớ đến đồng đội đã ngã xuống mà còn là minh chứng rõ nét nhất cho một giai đoạn khốc liệt nhất của cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc.

Đã thành thông lệ, cứ mỗi dịp đến ngày "giỗ trận", ông Mai Văn Tuấn và đồng đội hiện đang sinh sống tại TP. Tuyên Quang lại gặp nhau để nhớ ôn lại kỷ niệm về những ngày tháng chiến đấu tại Vị Xuyên. Các ông đều là lính thông tin của Sư đoàn 313.

Ông Tuấn lên mặt trận Vị Xuyên vào tháng 9.1982, thời điểm bắt đầu cho một giai đoạn khốc liệt nhất của cuộc chiến. Trong ký ức của những người lính thông tin, sự ác liệt, đau thương của chiến tranh như được tái hiện lại.

"Nhiều người bảo lính thông tin nhàn, ừ mình cũng thấy có nhàn hơn công binh hay vận tải thật nhưng mà nguy hiểm nhiều chứ" - ông Tuấn nói như vậy khi mở đầu câu chuyện để nói về nhiệm vụ mà ông đã thực hiện trong hơn 3 năm ở Vị Xuyên.

Theo ông Tuấn, đặc thù của lính thông tin là mang trên mình bộ thu phát tín hiệu và nguy hiểm cũng chính là ở chỗ đó. Mỗi lần phát tín hiệu về Sở chỉ huy thì rất dễ bị địch phát hiện ra toạ độ và dội pháo xuống.

Ông Tuấn nhớ lại: "Khi mình phát tín hiệu, địch hoàn toàn có thể lần ra toạ độ, tuy không phải chính xác đến từng mét nhưng chúng biết rằng trong phạm vi đó có quân ta nên sẵn sàng nã đạn pháo tới tấp nhằm sát thương mức độ cao nhất".

Ông Tuấn nhớ: "Có lần nghe tiếng rít anh em chỉ kịp hô nhau ẩn nấp thật nhanh, chỉ vài giây sau quả đạn rơi xuống cùng tiếng nổ choáng váng. Khói tan đi, ngước nhìn lên mảnh đạn găm vào thân cây chỉ cách đầu 5cm nhưng người đồng đội nằm bên cạnh đã không được may mắn như vậy".

Ngậm ngùi khi nhắc về Sư đoàn 356, ông Tuấn bảo: "Khi sư đoàn 313 bắt đầu rút thì sư đoàn 356 lên thay, nhưng có lẽ chưa thông thạo địa hình, chưa quen cách đánh của địch nên chết nhiều thế. Nhưng đó là sự tàn khốc của chiến tranh mà".

Trong câu chuyện, ông Tuấn không kể nhiều về những cái chết của động đội nhưng ông hay nhắc lại lời của thiếu tướng Nguyễn Đức Huy: "Mặt trận Vị Xuyên có 3 cái nhất, đó là mặt trận nhỏ nhất nhưng lại tập trung nhiều sư đoàn nhất (9 sư đoàn) và chết nhiều nhất".

Gần cuối năm 1985 ông Mai Văn Tuấn cũng được lệnh rút về. Khi đó tiếng đạn pháo vẫn chưa dứt trên khắp Vị Xuyên.

Ngày 12.7.1984, quân đội ta tập trung lực lượng chiến đấu để giành lấy các cao điểm 685, 1509, 772, 1030 (Vị Xuyên, Hà Giang). Trong thế trận giằng co khốc liệt, ta đã giành lại được điểm cao 772 và 685 nhưng hơn 600 người lính thuộc sư đoàn 356 đã mãi mãi nằm xuống.

Từ đó, 12.7 vẫn được coi như ngày "giỗ trận" của những người lính trên mặt trận Vị Xuyên. Trong cuộc chiến ấy, hơn 4.000 cán bộ, chiến sĩ và đồng bào đã hy sinh, phần lớn còn rất trẻ. Đến nay vẫn còn hơn 2.000 liệt sĩ chưa tìm được hài cốt.