NGƯỜI LÍNH TRINH SÁT PHẠM VĂN HÙNG-KÝ ỨC MỘT THỜI HOA LỬA GIỮA THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ

Cựu binh Phạm Văn Hùng, 80 tuổi, nguyên chiến sĩ Tiểu đoàn 74 – Cục Tình báo, nhập ngũ năm 1966, là người đã bước qua biết bao chiến trường từ miền núi đến đồng bằng Quảng Trị trong những năm tháng ác liệt nhất của cuộc kháng chiến. Trước cuộc chiến lịch sử 81 ngày đêm, ông là trinh sát bám trụ trong Thành cổ, hòa mình vào dòng máu nóng của biết bao đồng đội, ngày đêm giữ từng tấc đất thị xã Quảng Trị.

Đơn vị của ông có 120 chiến sĩ quả cảm. Một tiểu đội phụ trách mật mã, còn lại chia thành bốn phân đội trinh sát – mỗi người là một “con mắt thép” hoạt động độc lập giữa vòng vây bom đạn. Sau hơn một tháng chiến đấu, ngày 2/8/1972, ông Hùng bị thương nặng và được đưa xuống căn hầm tại Dinh tỉnh trưởng – nơi đặt sở chỉ huy của lực lượng giải phóng.

Từ hầm chỉ huy có một lối thông ra sông Thạch Hãn. Ông Hùng được chuẩn bị đưa qua sông để về hậu cứ điều trị. Nhưng ngay lúc được chuyển ra bờ sông, ông lại trúng bom Mỹ, thương tích chằng chịt khắp cơ thể. Trong cơn mê tỉnh, ông chỉ kịp hé đôi mắt, nhìn thấy một người đàn ông cởi trần, thân hình vạm vỡ, răng đen, và một cô gái trẻ đang cùng nhau chèo con thuyền nhỏ vượt dòng nước đỏ lửa, đưa ông sang bờ an toàn. Hình ảnh ấy khắc sâu trong trí nhớ ông suốt hơn nửa thế kỷ.

Ra Bắc điều trị, ông dần hồi phục và xuất ngũ tháng 2/1973. Chiến tranh kết thúc, ông trở lại đời thường, tiếp tục học đại học rồi về công tác tại Nhà máy Gang thép Thái Nguyên. Nhưng trong lòng người lính trinh sát năm xưa luôn đau đáu nỗi niềm: đơn vị 120 người, 72 người đã mãi mãi nằm lại, trong đó 19 đồng đội nay yên nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đường 9.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông trở lại Thành cổ, mong tìm lại người đã cứu mình. Ông đi khắp các làng ven sông Thạch Hãn, hỏi từng người, miêu tả từng nét về người lái đò năm ấy nhưng vẫn vô vọng. Cho đến một ngày cuối năm 1992, khi dự lễ khánh thành Đài tưởng niệm Thành cổ, ông bàng hoàng nhận ra hình ảnh quen thuộc trong bức ảnh nổi tiếng: “Cha con lão ngư dân Triệu Phong chở bộ đội qua sông” của nhà báo Đoàn Công Tính. Chỉ một khoảnh khắc thoáng nhìn, ông biết chắc đó là ân nhân của đời mình.

Từ Ban quản lý khu di tích, ông hay tin người đàn ông đã mất, còn cô gái năm xưa – bà Nguyễn Thị Thu – đang sống tại làng Giang Hến, xã Triệu Giang. Ông tìm đến, nghẹn ngào gửi lời tri ân và mời gia đình bà Thu ra thăm miền Bắc, báo đáp nghĩa tình năm cũ.

Mỗi dịp 27/7, 2/9, hay khi bộ phim “Mưa đỏ” được công chiếu, giữa dòng người tìm về Thành cổ luôn có những cựu binh như ông Hùng – những người trở lại không chỉ để nhớ về một thời khói lửa, mà còn để thắp nén tâm hương cho đồng đội, tri ân những người dân đã cưu mang, và nhắc nhở thế hệ trẻ:
Hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu của bao thế hệ anh hùng – đừng bao giờ quên.