NGƯỜI LÍNH TRỞ VỀ TỪ ĐỒI 722

Đồi 722 – một địa danh gắn với những trận đánh ác liệt trong Chiến dịch Tây Nguyên mùa Xuân 1975. Hơn nửa thế kỷ sau, giữa cuộc sống bình yên của vùng đất Đức Lập hôm nay, ký ức về những ngày tháng Ba vẫn được những người lính năm xưa gìn giữ. Cựu chiến binh Y Mới là một trong những người từng trực tiếp chiến đấu trên vùng đất ấy.

4

Đồi 722 trong ký ức người lính

Ngày nay, nhắc đến Đức Lập, người ta nghĩ nhiều đến một vùng đất đang từng ngày đổi thay, những rẫy cà phê xanh ngát và những bon làng bình yên.

Nhưng với những người từng cầm súng ở đây, Đức Lập còn có một diện mạo khác.

Đó là những ngày tháng Ba năm 1975.

Là những trận địa giữa núi rừng.

Là tiếng pháo, tiếng súng.

Và là những người đồng đội đã không trở về.

Trong ký ức của cựu chiến binh Y Mới, Đồi 722 là một địa danh đặc biệt.

Ông sinh năm 1943, từng chiến đấu trên chiến trường Đức Lập và trực tiếp tham gia trận đánh tại Đồi 722, khu vực vành đai phía Đông Nam cụm Đức Lập. Những hồi ức của ông được báo chí ghi lại trong các bài viết về Chiến thắng Đức Lập năm 1975. (baoxuan.vov.vn)

Điều đặc biệt là địa danh gắn với tuổi trẻ của ông hôm nay đã mang một diện mạo khác.

Đức Minh của huyện Đắk Mil ngày trước nay thuộc xã Đức Lập, tỉnh Lâm Đồng.

Địa giới có thể thay đổi theo thời gian.

Nhưng ký ức của người lính thì không thay đổi.

Rạng sáng 9/3/1975

Ngày 9/3/1975, chiến dịch tiến công Đức Lập chính thức bắt đầu.

Theo tư liệu lịch sử, lực lượng chủ lực của ta đồng loạt tiến công các mục tiêu quan trọng trong cụm phòng thủ Đức Lập. Đây là một trong những trận đánh mở màn có ý nghĩa quan trọng đối với Chiến dịch Tây Nguyên. (baolamdong.vn)

Trong đội hình tiến công ấy có những người lính chiến đấu tại Đồi 722.

Y Mới là một trong số họ.

Đồi 722 nằm trong hệ thống phòng thủ của đối phương quanh Đức Lập. Từ đây, các vị trí quân sự có thể kiểm soát những hướng quan trọng.

Bởi vậy, để phá vỡ hệ thống phòng thủ Đức Lập, việc tiến công các vị trí như Đồi 722 có ý nghĩa quan trọng.

Đối với những người lính trực tiếp chiến đấu, đó không phải là một địa danh trên bản đồ.

Đó là nơi họ phải đối mặt trực tiếp với bom đạn và sự sống - cái chết.

Một trận đánh, một đời người

Chiến tranh thường được ghi lại bằng những mốc thời gian.

Ngày 9/3.

Ngày 10/3.

Những giờ nổ súng.

Những vị trí được giải phóng.

Những đơn vị tiến công.

Nhưng với người lính, chiến tranh lại được nhớ bằng những điều rất khác.

Một tiếng gọi đồng đội.

Một người nằm xuống bên cạnh.

Một đoạn đường hành quân.

Một lần tránh bom.

Một đêm không ngủ.

Và một buổi sáng nhìn thấy lá cờ chiến thắng.

Y Mới đã đi qua những ngày tháng như vậy.

Khi kể về Đồi 722, điều còn lại trong ký ức không chỉ là trận đánh mà còn là cả một thế hệ đã sống và chiến đấu ở vùng đất này.

Những người lính trẻ ngày ấy giờ đã trở thành những cựu chiến binh tuổi cao.

Có người còn sống để kể lại.

Có người chỉ còn tên trên bia tưởng niệm.

Có người trở thành một phần của ký ức mà đồng đội mang theo suốt đời.

Từ Đức Minh đến Đức Lập hôm nay

Một điều khiến câu chuyện của Y Mới có ý nghĩa đặc biệt đối với tuyến bài “Màu hoa lửa” là sự thay đổi của địa danh.

Nơi ông từng chiến đấu trước đây thuộc xã Đức Minh, huyện Đắk Mil.

Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, Đức Minh cùng Đức Mạnh và thị trấn Đắk Mil được hợp nhất thành xã Đức Lập.

Như vậy, vùng đất mà người lính năm xưa từng chiến đấu hôm nay vẫn mang trong mình tên gọi Đức Lập – một địa danh đã trở thành biểu tượng của một trận đánh quan trọng trong Chiến dịch Tây Nguyên.

Đó cũng là một cách để lịch sử hiện diện trong cuộc sống hôm nay.

Người dân đi trên những con đường mới có thể không còn nhìn thấy chiến hào.

Những cánh rừng năm xưa đã thay đổi.

Những trận địa đã dần được phủ xanh.

Nhưng dưới lớp đất bình yên ấy vẫn là ký ức về một thời lửa đạn.

Những người trở về

Có một điều ít khi được nói hết trong những câu chuyện về chiến thắng.

Đó là sau mỗi trận đánh, những người sống sót tiếp tục bước đi.

Họ mang theo thương tích, ký ức và nỗi nhớ đồng đội.

Y Mới cũng vậy.

Từ người lính của chiến trường năm xưa, ông trở về với cuộc sống đời thường.

Nhưng quá khứ vẫn hiện diện trong ký ức.

Mỗi khi tháng Ba về, những địa danh như Đức Lập, Đồi 722 lại gợi nhớ một thời tuổi trẻ.

Với những người sinh ra sau chiến tranh, Đồi 722 có thể chỉ là một địa danh lịch sử.

Nhưng với Y Mới và những người lính từng chiến đấu ở đó, đó là một phần cuộc đời.

Để ký ức không nằm lại dưới chân đồi

Nửa thế kỷ đã trôi qua.

Những người lính năm xưa giờ đã già.

Thế hệ từng trực tiếp cầm súng ngày càng ít đi.

Vì vậy, mỗi câu chuyện họ kể lại càng trở nên quý giá.

Bởi đó không chỉ là hồi ức cá nhân.

Đó là ký ức của một thế hệ.

Đó là những chứng tích sống động giúp thế hệ hôm nay hiểu rằng hòa bình không tự nhiên mà có.

Để có những ngày bình yên trên vùng đất Đức Lập hôm nay, đã có những người trẻ tuổi đi vào chiến tranh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Có người trở về.

Có người nằm lại.

Có người mang theo ký ức ấy suốt hơn nửa thế kỷ.

Đồi 722 hôm nay có thể đã xanh hơn.

Đức Lập hôm nay có thể đã đổi thay.

Nhưng trong ký ức của người lính Y Mới, nơi ấy vẫn còn bóng dáng những người đồng đội của một thời hoa lửa.

Và khi những cơn gió tháng Ba đi qua vùng đất này, có lẽ ký ức về những người đã hy sinh vẫn như còn ở lại.

Không phải để nhắc lại chiến tranh, mà để nhắc những người đang sống hôm nay biết trân trọng hòa bình.

Đó chính là màu hoa lửa còn lại trên đất Đức Lập.