NGƯỜI LÍNH TRỞ VỀ TỪ HAI PHÍA ĐẠN BOM

Trong ký ức của người dân thôn Đồng Sặt, xã Văn Chấn, hình ảnh ông Nguyễn Hải Au, nay đã ở tuổi ngoài bảy mươi, luôn gắn liền với dáng vẻ điềm đạm, ít nói nhưng ánh mắt lúc nào cũng ánh lên thứ sáng trong lạ lùng – ánh sáng của người đã đi qua chiến tranh và trở về nguyên vẹn cả tâm hồn lẫn nhân cách. Ít ai biết rằng phía sau nụ cười hiền lành ấy là một tuổi trẻ gửi trọn giữa những năm tháng đất nước ngập trong lửa đạn.

Tuổi hai mươi bước vào quân ngũ

Năm 1971, khi vừa tròn hai mươi tuổi, Nguyễn Hải Au rời mái nhà tranh lợp nứa, chia tay cha mẹ và những thửa ruộng bậc thang quen thuộc để lên đường nhập ngũ. Chàng trai Đồng Sấy khi ấy còn mảnh khảnh, nhưng đôi mắt đã chan chứa nhiệt huyết của một thế hệ “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”. Ông được biên chế vào tiểu đoàn 27 huấn luyện, nơi từng bước rèn giũa một chàng trai nông thôn thành người lính trận mạc. Những ngày đầu gian truân, đôi chân phồng rộp vì chạy bộ, vai tê dại vì ba lô nặng trĩu, thế nhưng ông lại thường mỉm cười: “Có vất vả mới thành chiến sĩ”.

Ba năm xứ Lào – ký ức không phai

Tháng 8/1971, Hải Au được bổ sung vào Trung đoàn 335, rồi không lâu sau đó lên đường sang nước bạn Lào. Chuyến hành quân dài ngày xuyên dãy Trường Sơn để lại trong ông nhiều kỷ niệm: tiếng côn trùng rì rầm trong đêm rừng, những cơn mưa dầm rả rích, và cả nỗi lo thường trực về những trận phục kích của địch. Ba năm trên đất bạn, ông cùng đồng đội phối hợp với bộ đội Lào chiến đấu ở Xiêng Khoảng, Phu Keng, Sầm Thong, Long Chẹng, vượt qua vô số trận đánh lớn nhỏ để giữ từng quả đồi, từng bản làng. Lắm lúc đối mặt cái chết trong gang tấc, vậy mà ông vẫn tin rằng: “Còn thở là còn chiến đấu”.

Thời gian như ngưng lại giữa khói súng, để rồi khi nhìn lại, ông mới hay mình đã trải qua ba năm tròn đầy ở xứ sở Triệu Voi.

Ngày trở về và tiếng gọi biên cương

Đầu năm 1976, sau khi hoàn thành nhiệm vụ quốc tế, Hải Au trở về nước, tiếp tục tham gia xây dựng doanh trại huấn luyện. Những tưởng cuộc đời người lính sắp sang trang mới, thì đến tháng 1/1977, ông phục viên, trở về quê. Nhưng chiến tranh một lần nữa không để ông kịp nghỉ ngơi. Ngày 1/1/1978, ông nhận lệnh tái ngũ, lên đường bảo vệ biên giới phía Bắc – nơi Lào Cai nóng lên từng ngày bởi những đợt xung đột căng thẳng. Ở Bát Xát, giữa những cánh rừng bạt ngàn và sườn núi dựng đứng, ông cùng đồng đội giữ vững từng cột mốc, từng đường biên. Những ngày tháng ấy, ông bảo, “đạn bay đặc như sương sớm”, nhưng người lính thì không được phép lùi một bước.

Trở về mái nhà xưa

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ trên biên giới, Nguyễn Hải Au trở về quê, giữ nhiều cương vị công tác khác nhau: Chủ tịch Hội Nông dân xã Đồng Chia, rồi sau đó là cán bộ huấn luyện của huyện Trạm Tấu, Yên Bái. Dù ở đâu, ông cũng được người dân quý mến vì sự chân tình, tận tụy và kỷ luật của một người lính cũ. Trên ngực áo ông là những tấm huân chương lấp lánh:

• Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng 2, 3

Mỗi tấm huân chương là một phần ký ức, một mảnh thời hoa lửa mà ông luôn trân trọng.

Người lính của hai phía đạn bom

Giờ đây, khi đứng tuổi, nhìn lại chặng đường đã qua, ông Hải Au chỉ nhẹ nhàng nói:
“Ngày ấy đi vì Tổ quốc. Giờ già rồi, thấy mình còn sống, còn được nhìn thấy quê hương đổi mới là đủ mãn nguyện”.

Trên mái nhà nhỏ giữa thung lũng Văn Chấn, chiều xuống, gió núi thổi mát rượi. Người lính năm xưa thường ngồi bên hiên, nhấp chén trà nóng, nhớ về đồng đội – những người đã nằm lại rừng Lào, núi đá Lào Cai. Ông – một người lính trở về từ hai phía của đạn bom – lặng lẽ sống đời bình dị, như thể tất cả những hy sinh gian khổ xưa đều chỉ là câu chuyện của một thời tuổi trẻ. Nhưng với những ai biết đến ông, đó không chỉ là câu chuyện mà là một bản hùng ca sống động về lòng quả cảm và phẩm giá của người lính Việt Nam.