Người lính trở về từ Khe Sanh

Tôi ghi lại câu chuyện này theo lời kể của ông Nguyễn Văn Hòa, quê Thái Bình, một cựu chiến binh từng chiến đấu tại mặt trận Khe Sanh năm 1968.

Ông kể:

“Ngày ấy tôi còn trẻ lắm, mới ngoài hai mươi tuổi. Đơn vị hành quân vào Quảng Trị, rồi lên Khe Sanh. Lúc ấy tôi chỉ biết đây là một mặt trận rất ác liệt, còn mức độ ác liệt đến đâu thì phải đến khi trực tiếp ở đó mới hiểu.

Tà Cơn ngày ấy khác xa bây giờ. Máy bay, pháo binh, tiếng súng gần như xuất hiện suốt ngày. Có những hôm chúng tôi nằm dưới công sự, đất đá rơi xuống người mà chẳng dám phủi. Chỉ cần ngẩng đầu lên một chút cũng có thể gặp nguy hiểm.

Tôi có một người bạn tên Cường, quê Nam Định. Hai chúng tôi vào chiến trường cùng thời gian nên khá thân. Cường hay nói về mẹ. Cậu ấy bảo:

‘Không biết mẹ ở nhà có biết mình đang ở đâu không.’

Tôi bảo:

‘Chiến tranh xong thì về.’

Cường cười:

‘Ừ, nhất định phải về.’

Một buổi sáng, chúng tôi vừa nhận được lệnh di chuyển thì pháo bắt đầu dội xuống. Tất cả nằm xuống, một tiếng nổ rất lớn. Tôi bị đất đá phủ kín người. Khi ngẩng lên, tôi gọi Cường. Không có tiếng trả lời, tôi bò sang phía cậu ấy. Cường đã hy sinh. Tôi nhớ mình ngồi bên cạnh Cường rất lâu. Lúc ấy tôi không khóc, chẳng hiểu sao lại không khóc được. Tôi chỉ nghĩ một câu: ‘Thế là nó không về được nữa rồi.’

Sau đó đơn vị tiếp tục chiến đấu. Ở chiến trường, nhiều khi mình không có thời gian để đau buồn. Đồng đội vừa hy sinh, người còn sống vẫn phải tiếp tục nhiệm vụ. Nhưng đêm hôm ấy, tôi lấy cuốn sổ nhỏ ra. Tôi viết tên Cường vào đó. Bên cạnh tên cậu ấy, tôi ghi quê quán: Nam Định. Tôi sợ sau này mình quên. Nhưng hơn năm mươi năm rồi, tôi vẫn nhớ.

Sau chiến tranh, tôi nhiều lần muốn tìm gia đình Cường nhưng không biết phải tìm ở đâu. Mãi sau này, khi có dịp trở lại Khe Sanh, tôi mới hiểu một điều. Ngày ấy chúng tôi ai cũng nghĩ mình sẽ trở về. Nhưng chiến tranh không cho tất cả mọi người cơ hội ấy. Bây giờ đứng ở Tà Cơn, nhìn những quả đồi xanh trở lại, tôi thấy nơi này yên bình quá. Nếu không biết lịch sử, chẳng ai nghĩ nơi đây từng là một chiến trường dữ dội. Tôi chỉ tiếc một điều. Giá như Cường còn sống, tôi muốn đưa nó về đây một lần. Tôi sẽ bảo nó:

‘Mày nhìn đi. Khe Sanh bây giờ xanh lắm.’

Nhưng nó không còn cơ hội nhìn thấy nữa. Tôi trở về quê đã nhiều năm có vợ, có con, có cháu. Cuộc sống của tôi đã đi qua rất nhiều mùa. Nhưng trong một góc ký ức, tôi vẫn là người lính trẻ nằm giữa đất đá Khe Sanh, bên cạnh một người bạn đang chờ ngày trở về.

Có những người đã trở về sau chiến tranh. Và cũng có những người mãi mãi ở lại với chiến trường. Tôi nghĩ điều người còn sống có thể làm cho họ là nhớ. Nhớ tên, nhớ quê và nhớ rằng họ cũng từng có một tuổi trẻ như chúng ta.”