Người lính trở về từ thời hoa lửa

NGƯỜI LÍNH TRỞ VỀ TỪ THỜI HOA LỬA

Có những câu chuyện về chiến tranh không cần phải bắt đầu bằng những trận đánh lớn. Đôi khi, chỉ cần nhìn vào cuộc đời của một người lính, ta cũng có thể hình dung được một phần của những năm tháng mà đất nước đã đi qua.

Đó là câu chuyện về ông Lê Văn Nuôi, một cựu chiến binh quê ở thôn La Huân, xã Điện Thọ, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Sinh năm 1954, ông lớn lên trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Khi còn rất trẻ, ông đã tham gia hoạt động cách mạng. Theo các tư liệu báo chí, từ khoảng 13 tuổi, ông đã làm đội trưởng đội du kích mật của xã; đến năm 1969, ông tham gia bộ đội đặc công biệt động Đà Nẵng và sau đó giữ chức Đội trưởng Đội đặc công K20.

Tuổi đời còn rất trẻ nhưng ông đã bước vào những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Một trong những trận đánh được nhiều tư liệu nhắc đến là trận ngày 1/12/1970. Khi ấy, Đội đặc công K20A do Lê Văn Nuôi chỉ huy cùng các đồng đội chia thành nhiều mũi tiến công tại khu vực Thanh Khê, Đà Nẵng. Theo tư liệu được đăng tải, trận đánh đã tiêu diệt 15 tên địch, phá hỏng 2 xe quân sự, một đồn cảnh sát và một nhà máy đèn, góp phần tạo điều kiện cho lực lượng của ta rút về vị trí an toàn. Chiến công này sau đó được ghi lại trong các tài liệu lịch sử về lực lượng tự vệ, biệt động Đà Nẵng.

Nhưng chiến tranh không chỉ có những chiến thắng.

Sau trận đánh, Lê Văn Nuôi trở thành mục tiêu truy bắt của đối phương. Tháng 3/1971, ông bị phục kích và bắt giam. Các bài viết về ông cho biết ông đã trải qua những ngày tháng khắc nghiệt trong lao tù rồi tìm cách vượt qua hoàn cảnh ấy để tiếp tục con đường chiến đấu.

Có một câu chuyện đặc biệt khiến người ta nhớ đến Lê Văn Nuôi như một người nhiều lần trở về từ ranh giới sinh tử.

Theo một bài viết ghi lại hồi ức của ông, trong thời gian chiến tranh, ông từng bị nhiễm uốn ván và rơi vào trạng thái tưởng như đã qua đời. Khi được đưa xuống huyệt, đồng đội nhận thấy cơ thể ông vẫn còn ấm nên không lấp đất. Sau đó, ông tỉnh lại. Câu chuyện này được ông kể lại trong một bài báo năm 2015.

Những năm tháng chiến tranh tiếp tục để lại trên cơ thể người lính ấy những thương tích không thể xóa nhòa. Trong một lần làm nhiệm vụ, ông bị thương do bom mìn và mất một chân. Sau này, ông phải sử dụng chân giả. Khi nhắc lại những năm tháng ấy, ông vẫn cho rằng mình may mắn hơn nhiều đồng đội đã hy sinh vì Tổ quốc.

Chiến tranh rồi cũng đi qua.

Đất nước thống nhất, người lính trẻ năm nào trở về quê hương. Nhưng cuộc đời của ông không dừng lại ở những ký ức chiến trường. Mang trên mình thương tật do chiến tranh, ông vẫn tiếp tục lao động và xây dựng cuộc sống.

Tại quê nhà Điện Thọ, ông chuyển đổi những diện tích cây trồng kém hiệu quả sang nuôi cá. Từ đôi bàn tay của một người thương binh, ông từng bước phát triển mô hình kinh tế, trở thành một cựu chiến binh làm kinh tế giỏi ở địa phương. Các bài viết về ông ghi nhận trang trại nuôi cá đã trở thành nguồn thu nhập đáng kể của gia đình.

Từ một người lính chiến đấu trong lòng thành phố Đà Nẵng đến một người nông dân làm kinh tế trên chính quê hương mình, cuộc đời Lê Văn Nuôi giống như một hành trình đi qua hai thời đại: thời chiến và thời bình.

Điều khiến tôi ấn tượng nhất không chỉ là những trận đánh hay những lần ông đối mặt với hiểm nguy. Đó còn là cách một người từng đi qua chiến tranh tiếp tục sống khi chiến tranh đã kết thúc.

Nếu chiến tranh lấy đi của ông một phần cơ thể và những năm tháng tuổi trẻ, thì hòa bình cho ông cơ hội trở về với quê hương, lao động và xây dựng cuộc sống bằng chính đôi tay của mình.

Tôi sinh ra khi đất nước đã hòa bình. Những tiếng bom, những trận đánh và những năm tháng chia cắt chỉ còn được biết đến qua sách vở, những thước phim tư liệu và lời kể của thế hệ đi trước. Vì thế, câu chuyện về một người lính như Lê Văn Nuôi khiến tôi hiểu rằng lịch sử không phải là những con số khô cứng.

Lịch sử là cuộc đời của những con người cụ thể.

Là tuổi trẻ của một cậu bé Quảng Nam tham gia cách mạng.

Là những năm tháng chiến đấu tại Đà Nẵng.

Là những lần đối diện với hiểm nguy.

Là một cơ thể mang thương tật trở về sau chiến tranh.

Và cũng là nghị lực đứng dậy, tiếp tục lao động khi đất nước bước vào thời bình.

Tôi nghĩ đến câu nói của ông được báo chí ghi lại khi nhắc về chiếc chân cụt của mình: ông cho rằng mình vẫn may mắn hơn nhiều đồng đội đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Có lẽ đó chính là điều khiến câu chuyện về người lính này trở nên đặc biệt.

Ông không chỉ là một người đã đi qua chiến tranh. Ông còn là một người mang ký ức chiến tranh bước vào cuộc sống hòa bình.

Và với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện ấy là một lời nhắc nhở giản dị: hòa bình mà chúng ta đang có không phải điều tự nhiên mà đến.

Để có những ngày bình yên, đã có những người dành tuổi trẻ của mình cho đất nước. Có người trở về với những vết thương trên cơ thể. Có người không bao giờ trở về.

Bởi vậy, khi nghe lại những câu chuyện của thời hoa lửa, điều chúng ta cần làm không chỉ là nhớ về quá khứ, mà còn phải biết trân trọng hiện tại và sống có trách nhiệm với tương lai.

Câu chuyện về Lê Văn Nuôi – người lính quê Quảng Nam vì thế không khép lại ở ngày chiến tranh kết thúc.

Nó vẫn tiếp tục trong cuộc sống hôm nay, trong quê hương mà ông trở về, trong những thế hệ trẻ được sống dưới bầu trời hòa bình.

Một người lính có thể bước ra khỏi chiến trường, nhưng những ký ức về một thời hoa lửa sẽ còn ở lại – để được kể lại, được ghi nhớ và được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.