NGƯỜI LÍNH TRỞ VỀ TỪ VÒNG TRÒN GẠC MA

Có những trang sử được viết bằng mực, nhưng cũng có những trang sử được viết bằng máu và ký ức của con người. Đối với Lê Hữu Thảo, ngày 14 tháng 3 năm 1988 là một ngày như thế. Hơn ba mươi năm đã đi qua, cuộc sống đã có nhiều đổi thay, nhưng mỗi khi nhắc đến Gạc Ma, ký ức về những ngày tháng ấy vẫn trở về trong tâm trí người cựu binh như một thước phim không bao giờ cũ.

Năm 1988, Lê Hữu Thảo là lính Hải quân đánh bộ thuộc Lữ đoàn 146. Ông cùng đồng đội được giao nhiệm vụ ra khu vực Gạc Ma thuộc quần đảo Trường Sa để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đảo. Ngày 11 tháng 3, những người lính lên tàu HQ-604 bắt đầu hành trình ra biển. Sau hai ngày đêm lênh đênh trên sóng nước, con tàu tiến đến Gạc Ma vào chiều 13 tháng 3. Trước mắt họ là biển trời mênh mông, còn phía sau là đất liền và quê hương.

Những người lính khi ấy còn rất trẻ. Họ mang theo trên mình màu áo Hải quân, mang theo nhiệm vụ của đơn vị và một niềm tin giản dị rằng mình đang làm công việc của người lính: có lệnh thì lên đường, Tổ quốc cần thì sẵn sàng. Không ai nghĩ rằng chỉ sau một đêm, vùng biển ấy sẽ trở thành nơi ghi dấu một trong những sự kiện đau thương của Hải quân Việt Nam.

Chiều 13 tháng 3, tình hình tại Gạc Ma trở nên căng thẳng. Phía Việt Nam khẳng định chủ quyền đối với khu vực này và các chiến sĩ tiếp tục thực hiện nhiệm vụ. Đến sáng 14 tháng 3, cuộc đối đầu trở nên quyết liệt. Những người lính Việt Nam trên bãi đá không có một công sự vững chắc để che chắn. Họ đứng giữa biển, trước một lực lượng có ưu thế về vũ khí, nhưng vẫn kiên quyết bám vị trí.

Tại Gạc Ma, những người lính đã đứng thành vòng tròn quanh lá cờ Tổ quốc. Hình ảnh ấy về sau được nhắc đến với tên gọi “vòng tròn bất tử”. Trong vòng tròn ấy có những người lính trẻ, những con người bình thường nhưng đã lựa chọn đứng ở nơi nguy hiểm nhất để bảo vệ lá cờ và nhiệm vụ được giao. Thiếu úy Trần Văn Phương đã hy sinh trong cuộc chiến đấu ấy. Binh nhất Nguyễn Văn Lanh bị thương khi chiến đấu bảo vệ lá cờ. Nhiều người khác cũng lần lượt ngã xuống.

Ở phía ngoài, tàu HQ-604 cũng hứng chịu những đợt tấn công dữ dội. Cuộc chiến diễn ra trong điều kiện vô cùng chênh lệch. Những người lính trên tàu phải đối mặt với hỏa lực mạnh trong khi phương tiện và vũ khí của ta hạn chế. Cuối cùng, HQ-604 bị bắn chìm. Nhiều cán bộ, chiến sĩ trên tàu đã hy sinh. Tổng cộng 64 cán bộ, chiến sĩ Hải quân Việt Nam hy sinh trong sự kiện ngày 14 tháng 3 năm 1988.

Lê Hữu Thảo là một trong những người sống sót trở về từ trận chiến ấy. Nhưng trở về với đất liền không có nghĩa là ông có thể bỏ lại tất cả phía sau. Bởi trên biển hôm đó có những người đồng đội đã cùng ông lên tàu, cùng chia sẻ những ngày tháng gian khổ, nhưng mãi mãi không thể trở về quê hương.

Có lẽ điều ám ảnh nhất đối với người lính sau chiến tranh không phải là tiếng súng, mà là những gương mặt thân quen của đồng đội. Những người hôm qua còn đứng bên mình, hôm nay đã nằm lại giữa biển sâu. Họ có thể là người cùng quê, người cùng đơn vị, người từng chia nhau một bữa cơm, một ca nước hay một câu chuyện trong những ngày lênh đênh trên tàu.

Nhiều năm sau Gạc Ma, Lê Hữu Thảo cùng những cựu binh khác vẫn nhắc lại câu chuyện năm xưa. Họ không kể để tìm kiếm sự thương hại, mà để thế hệ sau hiểu rằng lịch sử được tạo nên từ những con người cụ thể. Những người lính ấy cũng từng có gia đình, có cha mẹ chờ đợi, có những ước mơ bình dị và những ngày tháng phía trước. Nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã có mặt ở nơi đầu sóng.

Gạc Ma vì thế không chỉ là câu chuyện của một ngày tháng 3 năm 1988. Đó còn là câu chuyện về tình đồng đội, về lòng dũng cảm và về sự hy sinh của một thế hệ người lính Hải quân. Những người còn sống trở về trở thành những nhân chứng đặc biệt của lịch sử. Những câu chuyện họ kể giúp thế hệ hôm nay hình dung rõ hơn về những gì đã xảy ra giữa biển khơi và hiểu rằng mỗi tấc biển, mỗi hòn đảo của Tổ quốc đều gắn với biết bao mồ hôi, nước mắt và máu xương.

Nhìn lại câu chuyện của Lê Hữu Thảo, tôi càng hiểu rằng chiến tranh có thể lùi xa theo năm tháng, nhưng ký ức về những người đã hy sinh thì không thể mất đi. Người trở về mang theo ký ức của người đã khuất; còn người đã khuất được sống mãi trong lòng đồng đội, gia đình và quê hương.

Biển Trường Sa hôm nay vẫn ngày đêm đón những con sóng nối nhau vào bờ. Giữa màu xanh rộng lớn ấy, Gạc Ma vẫn là một địa danh nhắc nhớ về một thế hệ người lính đã đứng lên bảo vệ chủ quyền Tổ quốc trong hoàn cảnh khắc nghiệt. Câu chuyện của Lê Hữu Thảo vì thế không chỉ là câu chuyện của một người trở về, mà còn là câu chuyện của một người mang theo ký ức về đồng đội suốt cả cuộc đời. Và từ những ký ức ấy, thế hệ trẻ hôm nay càng hiểu hơn giá trị của hòa bình, trân trọng cuộc sống hiện tại và biết giữ gìn những gì cha anh đã hy sinh để bảo vệ.