người lính trực đêm

Ông Lê Văn Thoan từng là chiến sĩ thông tin liên lạc trong những năm kháng chiến ác liệt ở vùng Tây Bắc. Giờ đây, tuổi đã ngoài tám mươi, tai ông nghe không còn rõ nữa, nhưng mỗi lần nhắc chuyện cũ, giọng ông vẫn vang và chắc như ngày còn ở chiến trường.

Chiều hôm ấy, đoàn thanh niên đến thăm đúng lúc ông đang ngồi vá lại chiếc tăng bộ đội cũ.

Ông cười:
“Cái này theo ông từ hồi còn đánh giặc đấy.”

Rồi ông chậm rãi kể.

Năm ấy, đơn vị ông đóng trên một đỉnh đèo cao quanh năm mây phủ. Nhiệm vụ của tổ thông tin là giữ liên lạc giữa các mũi chiến đấu.

Trên đỉnh đèo chỉ có một căn hầm nhỏ dựng bằng gỗ rừng.

Ngày nắng còn đỡ, hôm mưa gió thì lạnh buốt đến tận xương.

Trong tổ có bốn người, thân nhất với ông là anh chiến sĩ tên Phúc.

Phúc quê Thanh Hóa, người gầy nhưng rất khỏe. Anh hay kể chuyện về cô em gái ở nhà, rằng sau chiến tranh sẽ dành dụm tiền cho em đi học.

Mỗi tối trực máy, Phúc thường đốt một ngọn đèn dầu nhỏ đặt cạnh máy điện đài.

Ông Thoan từng hỏi:
“Địch thấy ánh sáng thì nguy hiểm lắm, sao cứ đốt?”

Phúc cười:
“Có ánh đèn mới thấy đỡ cô độc.”

Những ngày cuối năm ấy, chiến sự diễn ra dữ dội. Địch liên tục đánh phá các tuyến liên lạc.

Một đêm mưa lớn, dây thông tin từ đỉnh đèo xuống chân núi bất ngờ bị đứt.

Nếu không nối lại kịp thời, đơn vị phía trước có thể mất liên lạc hoàn toàn.

Cấp trên ra lệnh phải sửa ngay trong đêm.

Ngoài trời mưa trắng núi rừng.

Sấm chớp sáng lóe liên hồi.

Ông Thoan và Phúc khoác áo mưa lao ra khỏi hầm lần theo đường dây giữa gió rét cắt da.

Đi được một quãng, họ phát hiện đoạn dây bị bom đánh đứt nằm sát mép vực.

Trong lúc hai người đang nối dây, máy bay địch bất ngờ quay lại ném pháo sáng.

Cả sườn đèo sáng rực.

Tiếng đạn đại liên quét ào ào qua vách núi.

Ông Thoan vừa cúi xuống thì nghe Phúc hét lớn:
“Nối xong rồi! Chạy đi!”

Ngay lúc ấy, một loạt đạn xé ngang màn mưa.

Phúc ngã xuống bên cột dây thông tin còn chưa kịp buộc chặt.

Ông Thoan lao tới kéo bạn vào vách đá.

Nhưng Phúc chỉ kịp nói đứt quãng:

“Đừng… để mất liên lạc…”

Rồi lặng đi.

Ông Thoan nghẹn giọng:

“Đêm ấy tôi ngồi một mình trên đỉnh đèo đến sáng… ngọn đèn dầu của nó vẫn còn cháy trong hầm.”

Nhờ đường dây được nối lại kịp thời, đơn vị phía trước giữ vững được trận địa.

Sau hòa bình, ông Thoan nhiều lần trở lại đỉnh đèo cũ.

Căn hầm năm xưa không còn nữa.

Chỉ còn gió núi thổi hun hút qua những rặng cây già.

Ông đặt lên mỏm đá một ngọn đèn dầu nhỏ rồi lặng lẽ châm lửa.

Ngọn lửa lay động giữa sương chiều.

Ông nhìn đám thanh niên rồi nói:

“Có những người lính đã ra đi… nhưng ngọn lửa họ để lại thì chưa bao giờ tắt.”