NGƯỜI LÍNH TỪ BẦU TRỜI ĐẾN VŨ TRỤ
Phạm Tuân sinh năm 1947 tại Kiến Xương, Thái Bình. Ông gia nhập quân đội, trở thành phi công của Không quân Nhân dân Việt Nam và tham gia chiến đấu trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Trong đêm 27 tháng 12 năm 1972, giữa chiến dịch đánh phá bằng máy bay B-52 trên miền Bắc, Phạm Tuân điều khiển máy bay MiG-21 và bắn rơi một chiếc B-52. Chiến công này khiến ông trở thành một trong những phi công được biết đến nhiều nhất của Việt Nam. Sau chiến tranh, cuộc đời Phạm Tuân tiếp tục có một bước ngoặt đặc biệt: năm 1980, ông trở thành người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ trên tàu Soyuz 37. Từ một người lính chiến đấu trên bầu trời Việt Nam, Phạm Tuân đã trở thành người Việt Nam đầu tiên đặt chân vào không gian.
CẬU BÉ TỪ THÁI BÌNH
Phạm Tuân sinh ngày 14 tháng 2 năm 1947 tại xã Quốc Tuấn, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình.
Tuổi thơ của ông gắn với vùng quê đồng bằng Bắc Bộ.
Những năm ông lớn lên cũng là những năm đất nước trải qua chiến tranh và nhiều biến động.
Khi còn trẻ, Phạm Tuân gia nhập quân đội.
Ông được đào tạo để trở thành một phi công.
Đối với một thanh niên thời ấy, được ngồi vào buồng lái máy bay chiến đấu là một nhiệm vụ đặc biệt.
Bởi bầu trời trong chiến tranh không hề bình yên.
Dưới mặt đất là bom đạn.
Trên bầu trời là những cuộc không chiến.
Một sai lầm nhỏ có thể phải trả giá bằng mạng sống.
NGƯỜI PHI CÔNG MIỄN BẮC
Phạm Tuân được đào tạo lái máy bay chiến đấu MiG-21.
Đây là loại máy bay có tốc độ cao, được Không quân Nhân dân Việt Nam sử dụng trong chiến đấu.
Công việc của một phi công chiến đấu đòi hỏi sự tập trung cực cao.
Khi còi báo động vang lên, phi công phải nhanh chóng vào vị trí.
Máy bay cất cánh.
Bầu trời trở thành chiến trường.
Ở đó, người phi công chỉ có một khoảng thời gian rất ngắn để quan sát, xác định mục tiêu và đưa ra quyết định.
Phạm Tuân đã trải qua nhiều lần như vậy.
Mỗi chuyến bay đều có thể là chuyến bay cuối cùng.
ĐÊM THÁNG 12 NĂM 1972
Cuối tháng 12 năm 1972, miền Bắc Việt Nam phải đối mặt với một chiến dịch không kích quy mô lớn.
Máy bay B-52 của Mỹ được sử dụng trong các cuộc đánh phá.
Đêm 27 tháng 12, Phạm Tuân nhận nhiệm vụ chiến đấu.
Ông cất cánh trên chiếc MiG-21.
Bầu trời đêm tối.
Phía dưới là những thành phố và vùng dân cư đang phải đối mặt với bom đạn.
Phía trên là những chiếc máy bay chiến đấu.
Trong buồng lái, Phạm Tuân phải tập trung hoàn toàn.
Ông biết rằng chỉ một khoảnh khắc chậm trễ cũng có thể khiến mình mất cơ hội.
CUỘC ĐỐI ĐẦU TRÊN BẦU TRỜI
Trong trận đánh đêm ấy, Phạm Tuân tiếp cận một chiếc B-52.
Theo các ghi nhận lịch sử, ông đã phóng tên lửa và bắn rơi chiếc B-52.
Đó là một chiến công đặc biệt.
Bởi B-52 là loại máy bay ném bom chiến lược lớn và được bảo vệ bởi nhiều phương tiện phòng không, máy bay tiêm kích.
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, Phạm Tuân trở về căn cứ.
Đối với một người phi công, đó là khoảnh khắc trở về từ một trận chiến mà mình có thể không trở về.
Nhưng ông đã sống sót.
Và chiến công ấy nhanh chóng được biết đến.
NGƯỜI LÍNH SAU CHIẾN TRANH
Chiến tranh kết thúc.
Nhiều người lính trở về với cuộc sống bình thường.
Nhưng Phạm Tuân tiếp tục gắn bó với quân đội.
Ông tiếp tục công tác trong Không quân và sau đó giữ nhiều vị trí quan trọng.
Tưởng như câu chuyện về người phi công đã kết thúc ở bầu trời Việt Nam.
Nhưng một cơ hội đặc biệt đã xuất hiện.
Đó là cơ hội bay vào vũ trụ.
BƯỚC RA NGOÀI TRÁI ĐẤT
Năm 1979, Việt Nam và Liên Xô hợp tác trong chương trình bay vũ trụ.
Phạm Tuân được lựa chọn tham gia chương trình.
Ông sang Liên Xô để huấn luyện.
Đây là một thử thách hoàn toàn khác.
Nếu chiến đấu trên máy bay, người phi công phải đối mặt với tốc độ, tên lửa và máy bay đối phương.
Còn trong chuyến bay vũ trụ, ông phải đối mặt với môi trường không trọng lực, áp suất, thiết bị kỹ thuật phức tạp và những rủi ro khác.
Phạm Tuân phải học rất nhiều.
Ông phải tập luyện thể lực.
Học các hệ thống trên tàu.
Thực hiện các bài kiểm tra.
Và chuẩn bị cho một chuyến đi mà chưa người Việt Nam nào từng thực hiện.
NGÀY 23 THÁNG 7 NĂM 1980
Ngày 23 tháng 7 năm 1980, Phạm Tuân cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô Viktor Gorbatko lên tàu Soyuz 37.
Tên lửa rời bệ phóng.
Con người bắt đầu rời khỏi Trái Đất.
Trong khoảnh khắc ấy, người lính từng chiến đấu trên bầu trời Việt Nam đã trở thành người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ.
Chuyến bay kéo dài nhiều ngày.
Phạm Tuân thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu và quan sát Trái Đất.
Từ ngoài không gian, Trái Đất không còn những đường biên giới rõ ràng.
Không còn thấy những chiến tuyến.
Chỉ có một hành tinh xanh trôi giữa khoảng không rộng lớn.
Đó hẳn là một hình ảnh rất khác so với những gì ông từng nhìn thấy trong những năm chiến tranh.
TỪ CHIẾN TRƯỜNG ĐẾN VŨ TRỤ
Cuộc đời Phạm Tuân có một điểm đặc biệt.
Ông đã đi qua hai thế giới tưởng như hoàn toàn khác nhau.
Một bên là chiến tranh.
Một bên là khoa học và khám phá không gian.
Một bên là những cuộc không chiến đầy nguy hiểm.
Một bên là việc nhìn Trái Đất từ ngoài vũ trụ.
Nhưng cả hai đều đòi hỏi sự kỷ luật, lòng can đảm và khả năng vượt qua giới hạn.
Phạm Tuân từng là người lính chiến đấu vì đất nước.
Sau đó, ông trở thành người đại diện cho một thế hệ Việt Nam bước vào lĩnh vực khoa học – vũ trụ.
CÂU CHUYỆN VỀ MỘT NGƯỜI LÍNH
Khi nhắc đến Phạm Tuân, nhiều người nhớ đến hai dấu mốc.
Một là chiến công bắn rơi B-52 trong đêm 27 tháng 12 năm 1972.
Hai là chuyến bay vào vũ trụ năm 1980.
Nhưng phía sau hai dấu mốc ấy là một quá trình dài.
Từ một cậu bé vùng quê Thái Bình.
Đến một người lính.
Một phi công chiến đấu.
Một người trải qua chiến tranh.
Và cuối cùng là người Việt Nam đầu tiên bay vào không gian.
Câu chuyện ấy cho thấy một điều rất đặc biệt: một con người có thể đi rất xa nếu có cơ hội, ý chí và sự chuẩn bị.
Từ bầu trời Việt Nam đến ngoài không gian, Phạm Tuân đã để lại một dấu ấn đặc biệt trong lịch sử.
Ông không chỉ là một phi công từng tham gia chiến đấu, mà còn là người mở ra một dấu mốc mới: lần đầu tiên một người Việt Nam bay vào vũ trụ.



