Người lính và bát canh rau tàu bay giữa mùa đói
Những năm ở chiến trường Tây Nguyên, có thời gian đơn vị tôi thiếu lương thực rất nặng. Gạo tiếp tế không lên kịp. Đường vận chuyển bị đánh phá liên tục. Có những tuần liền, anh em chỉ ăn cơm độn củ rừng với rau hái ven suối. Nhưng điều khiến tôi nhớ mãi lại là một bát canh rau tàu bay giữa mùa đói năm ấy. Hôm đó đơn vị vừa hành quân qua một cánh rừng dài gần hai ngày không nghỉ. Ai cũng đói lả. Lương khô đã ăn hết từ hôm trước. Đến chiều, cả tiểu đội dừng chân bên một con suối nhỏ dưới chân đồi. Anh nuôi lục khắp bao tải chỉ còn đúng một nắm gạo nhỏ. Mọi người nhìn nhau mà không ai nói gì. Một cậu lính trẻ bỗng chạy ra mép suối rồi reo lên: “Có rau tàu bay!” Thế là cả nhóm tản đi hái rau. Rau tàu bay mọc đầy ven bờ đất ẩm. Lá nhỏ, hơi nhám nhưng nấu canh rất ngọt. Anh nuôi nhóm bếp Hoàng Cầm giữa rừng rồi nấu nồi canh lớn. Không thịt. Không mì chính. Chỉ rau với chút muối trắng. Vậy mà khi mùi canh bốc lên, ai cũng nuốt nước bọt. Trời chiều Tây Nguyên hôm ấy lạnh dần theo màn sương. Chúng tôi ngồi xổm quanh bếp, tay cầm ca nhôm chờ chia canh. Đến lượt mình, tôi nhận bát canh nóng mà thấy tay run run. Ngụm đầu tiên vừa đưa vào miệng, vị ngọt của rau lan khắp cổ họng. Ngon đến mức tôi nhớ mãi đến tận bây giờ. Một đồng đội vừa húp canh vừa cười: “Mai hòa bình về quê, tôi ăn rau tàu bay mỗi ngày.” Cả nhóm bật cười. Tiếng cười vang lên giữa rừng chiều heo hút. Nhưng rồi sau đó ai cũng lặng đi. Vì thật ra tất cả đều đang nhớ nhà. Nhớ những bữa cơm có mẹ ngồi bên. Nhớ nồi canh rau bình thường nơi quê nghèo. Chiến tranh khiến con người ta hiểu rằng hạnh phúc nhiều khi chỉ là được ăn no một bữa cơm nóng. Đêm ấy chúng tôi ngủ bên suối. Bụng vẫn chưa no hẳn. Nhưng lòng ai cũng nhẹ hơn sau nồi canh rau giản dị. Nhiều năm sau, cuộc sống đủ đầy hơn rất nhiều. Mâm cơm có thịt cá chẳng thiếu thứ gì. Vậy mà chưa lần nào tôi thấy ngon như bát canh rau tàu bay năm ấy — bát canh của tình đồng đội, của sự sẻ chia và của tuổi trẻ đã đi qua chiến tranh bằng tất cả sức chịu đựng phi thường của những người lính thời hoa lửa.
