Người lính và cây đa đầu làng
Năm 1968, giữa những ngày chiến tranh chống Mỹ ác liệt, tại một làng quê nhỏ thuộc Thái Bình có chàng trai tên Phong vừa tròn hai mươi mốt tuổi.
Phong sinh ra trong một gia đình thuần nông. Cha mẹ anh quanh năm gắn bó với ruộng lúa, còn anh lớn lên cùng tiếng sáo diều và bóng mát của cây đa đầu làng. Với Phong, cây đa ấy không chỉ là nơi nghỉ chân sau những buổi làm đồng, mà còn là nơi lưu giữ biết bao kỷ niệm tuổi thơ.
Anh là người hiền lành, chăm chỉ và rất yêu quê hương. Ước mơ của Phong là sau này sẽ dựng một ngôi nhà nhỏ gần cây đa, sống bình yên bên cha mẹ và người con gái anh thương tên Hạnh.
Nhưng chiến tranh đã khiến những ước mơ giản dị ấy phải gác lại.
Khi xã phát động phong trào thanh niên lên đường nhập ngũ, Phong là người đầu tiên tình nguyện ghi tên. Đêm trước ngày đi, anh ra ngồi dưới gốc đa đầu làng thật lâu.
Hạnh lặng lẽ đến bên, đưa cho anh một chiếc khăn tay thêu vụng về:
— Em không biết nói gì nhiều… chỉ mong anh bình an trở về.
Phong mỉm cười, nắm nhẹ bàn tay cô:
— Anh nhất định sẽ trở về, khi đất nước không còn tiếng súng.
Sáng hôm sau, dưới bóng cây đa quen thuộc, cả làng tiễn những người lính trẻ lên đường. Tiếng trống, tiếng gọi nhau và những giọt nước mắt lặng thầm hòa vào buổi sớm mùa thu.
Ra chiến trường, Phong được phân vào đơn vị bộ binh chiến đấu tại chiến trường miền Nam. Những ngày hành quân trên dãy Trường Sơn đầy gian khổ: mưa rừng, sốt rét, bom đạn và nỗi nhớ quê luôn thường trực.
Trong ba lô của anh, chiếc khăn tay của Hạnh luôn được giữ cẩn thận như một lời hẹn trở về.
Một lần, đơn vị nhận nhiệm vụ giữ một cao điểm quan trọng. Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt. Địch tấn công dữ dội, bom đạn xé nát cả cánh rừng.
Giữa lúc chiến sự căng thẳng, một đồng đội bị thương nặng giữa làn đạn. Không chút do dự, Phong lao ra kéo bạn về vị trí an toàn.
Anh vừa dìu đồng đội vừa nói:
— Cố lên, chúng ta nhất định sẽ về lại quê nhà!
Người đồng đội được cứu sống, nhưng Phong đã trúng đạn trong khoảnh khắc cuối cùng. Anh ngã xuống giữa chiến hào, trong tay vẫn nắm chặt chiếc khăn nhỏ.
Ngày đất nước thống nhất, Hạnh trở lại gốc đa đầu làng. Cây đa vẫn xanh, gió vẫn thổi nhẹ như những ngày xưa cũ.
Cô đặt bó hoa trắng dưới gốc cây và khẽ nói:
— Anh đã giữ lời hứa rồi… đất nước mình đã hòa bình.
Người lính trẻ ấy đã không trở về, nhưng hình bóng của anh vẫn sống mãi dưới bóng cây đa đầu làng — như một biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam đã gửi trọn thanh xuân cho Tổ quốc.



