Người lính và chiếc radio bắt sóng từ quê nhà

Những năm ở chiến trường Trường Sơn, thứ khiến chúng tôi háo hức nhất sau mỗi đợt hành quân dài không phải thư hay quà.

Mà là những tối bắt được sóng phát thanh từ miền Bắc.

Đơn vị tôi có một chiếc radio nhỏ do anh thông tin giữ.

Chiếc máy màu đen đã bong sơn gần hết, anten phải nối thêm dây thép mới bắt được sóng.

Ban ngày gần như không dùng vì sợ lộ vị trí.

Chỉ tối muộn, khi mọi thứ yên tĩnh hơn, anh em mới tụm lại quanh chiếc radio nghe thật nhỏ.

Tiếng sóng lúc được lúc mất, rè rè xen lẫn tiếng nhiễu.

Vậy mà ai cũng chăm chú.

Có hôm nghe chương trình ca nhạc.

Có hôm nghe đọc thư chiến sĩ ngoài mặt trận.

Nhưng điều khiến chúng tôi xúc động nhất là những bản tin đọc tên các địa phương ngoài Bắc.

Chỉ cần nghe đến quê mình thôi cũng đủ thấy tim đập mạnh.

Tôi còn nhớ một đêm cuối năm 1971.

Ngoài trời mưa rừng xối xả.

Nước chảy thành dòng ngoài cửa hầm.

Anh em ngồi chen chúc quanh radio, áo quần ướt lạnh.

Đột nhiên phát thanh viên đọc đến tên tỉnh Nam Định — quê tôi.

Tôi ngẩng phắt đầu lên.

Rồi nghe giọng phát thanh quen thuộc kể về vụ mùa mới ngoài quê đang bội thu.

Chỉ vài câu ngắn ngủi thôi mà tôi thấy sống mũi cay xè.

Trong đầu bỗng hiện lên cánh đồng làng mùa lúa chín.

Mẹ chắc đang đội nón ngoài ruộng.

Cha ngồi sửa lại chiếc cày trước sân.

Tiếng radio rè rè giữa căn hầm tối hôm ấy bỗng trở thành sợi dây nối tôi với quê nhà cách hàng trăm cây số.

Một đồng đội ngồi cạnh khẽ huých vai tôi:

“Nhớ nhà rồi chứ gì?”

Tôi cười nhưng không trả lời.

Vì cổ họng nghẹn cứng.

Có những nỗi nhớ không cần nói ra ai cũng hiểu.

Sau này, mỗi lần radio bắt được sóng quê ai, cả tiểu đội lại trêu người đó.

Nhưng sau tiếng cười, ai cũng lặng đi vài giây.

Bởi thật ra tất cả đều đang nhớ nhà da diết.

Chiến tranh khiến người ta quý từng âm thanh bình thường nhất.

Một bản tin.

Một bài hát.

Hay chỉ một câu nhắc đến quê hương qua làn sóng radio chập chờn giữa rừng sâu.

Ngày hòa bình, chiếc radio ấy không còn hoạt động nữa.

Nhưng anh thông tin vẫn giữ như báu vật.

Nhiều năm sau gặp lại nhau, chúng tôi vẫn nhắc về những đêm ngồi quanh chiếc máy rè rè nghe tin quê giữa Trường Sơn mưa lạnh.

Và mỗi lần nhớ lại, tôi lại thấy hiện lên hình ảnh những người lính trẻ tuổi đôi mươi ngồi sát bên nhau trong căn hầm tối, lặng im nghe tiếng quê hương vọng về qua làn sóng yếu ớt giữa những năm tháng hoa lửa dữ dội nhất cuộc đời.