Người lính và con đường hành quân không có tên trên bản đồ
Có những con đường trong chiến tranh không hề có tên trên bất kỳ tấm bản đồ nào. Nhưng người lính vẫn phải đi qua, từng bước một. Năm 1973, đơn vị tôi nhận nhiệm vụ vượt qua một khu vực rừng già phía Tây Trường Sơn. Không có đường mòn rõ ràng. Không có dấu hiệu chỉ dẫn. Chỉ có lời dặn của cấp trên: “Đi theo hướng la bàn, bám theo suối nhỏ.” Chúng tôi đi trong im lặng. Rừng dày đến mức ánh sáng ban ngày cũng chỉ lọt xuống thành những vệt mờ. Có đoạn phải dùng dao rừng mở đường. Cành cây quệt vào mặt rát buốt. Mồ hôi và máu hòa lẫn trên da. Càng đi sâu, không gian càng tĩnh lặng lạ thường. Chỉ còn tiếng bước chân và tiếng thở. Một cậu lính trẻ đi cạnh tôi thì thầm: “Không biết phía trước có gì không anh?” Tôi trả lời: “Có đường.” Chỉ một chữ vậy thôi. Nhưng đủ để cả hai tiếp tục bước. Đến giữa trưa, chúng tôi gặp một đoạn suối nhỏ. Nước chảy rất chậm. Anh trinh sát dừng lại kiểm tra bản đồ, rồi nói: “Đi đúng hướng rồi.” Cả đội hình thở phào. Một người ngồi xuống rửa mặt, nước lạnh khiến ai cũng tỉnh táo lại sau nhiều giờ căng thẳng. Nhưng không ai dám ở lại lâu. Vì trong chiến tranh, dừng lại quá lâu cũng là một nguy hiểm. Chiều hôm đó, trời bất ngờ đổi mưa. Đường rừng trở nên trơn trượt. Chúng tôi đi chậm hơn, từng bước chắc chắn. Có lúc trượt chân, nhưng vẫn bám được nhau mà đứng dậy. Không ai bị bỏ lại. Khi trời tối hẳn, đơn vị mới thoát ra khỏi khu rừng đó. Ai cũng mệt rã rời. Nhưng không ai nói câu “không đi được nữa”. Vì ai cũng hiểu: nếu dừng lại, con đường ấy sẽ không còn tồn tại với người phía sau. Đêm đó, nằm dưới tán rừng thưa, tôi nhìn lên bầu trời đầy sao và nghĩ về con đường vừa đi qua. Một con đường không tên, không dấu mốc, nhưng đã in sâu trong ký ức của những người lính trẻ. Ngày hòa bình, tôi có dịp quay lại khu vực ấy. Rừng đã thay đổi nhiều. Không còn dấu vết chiến tranh. Nhưng trong tôi, con đường không tên ấy vẫn còn nguyên — như một minh chứng rằng có những hành trình không cần được ghi trên bản đồ, nhưng vẫn tồn tại mãi trong ký ức của những con người từng đi qua nó bằng tất cả tuổi trẻ của mình.



