Người lính và con suối mùa khô ở Tây Nguyên

Những năm ở chiến trường Tây Nguyên, điều khiến lính chúng tôi sợ nhất vào mùa khô không phải những cơn sốt rét.

Mà là thiếu nước.

Rừng mùa khô khắc nghiệt vô cùng.

Lá cây vàng úa.

Đất nứt nẻ.

Nhiều con suối chỉ còn trơ đá cuội trắng nhợt dưới nắng.

Có những ngày hành quân liên tục từ sáng đến tối mà mỗi người chỉ còn vài ngụm nước cuối cùng trong bi đông.

Tôi nhớ nhất là một buổi trưa đầu năm 1973.

Đơn vị tôi vừa vượt qua một cánh rừng khộp rộng mênh mông.

Nắng đổ xuống như lửa.

Gió nóng hầm hập phả vào mặt.

Môi ai cũng khô nứt.

Áo quần ướt đẫm mồ hôi rồi khô trắng muối.

Đến gần trưa, anh dẫn đường báo phía trước có một con suối nhỏ.

Nghe vậy cả tiểu đội như có thêm sức lực.

Ai cũng bước nhanh hơn.

Nhưng khi tới nơi, tất cả lặng người.

Con suối chỉ còn một vũng nước bé bằng cái nia giữa lòng đá khô cạn.

Nước đục ngầu vì lá mục.

Một cậu lính trẻ ngồi thụp xuống nhìn vũng nước rồi thở dài:

“Thế này sao đủ…”

Không ai nói gì.

Ai cũng khát cháy cổ.

Nhưng chẳng ai tranh nhau.

Anh tiểu đội trưởng cởi mũ, lọc từng ca nước qua khăn rồi chia mỗi người một ít.

Tôi nhận ca nước nhỏ trong tay mà thấy quý hơn bất cứ thứ gì trên đời.

Ngụm nước đầu tiên đi qua cổ họng khô rát khiến tôi gần như muốn khóc.

Một đồng đội ngồi cạnh vừa uống vừa cười:

“Mai về quê chắc tôi nhảy xuống ao nằm luôn.”

Tiếng cười vang lên yếu ớt giữa trưa nắng gắt.

Chiến tranh là thế.

Ngay cả trong những lúc gian khổ nhất, người lính vẫn cố tìm cách để cười với nhau.

Đêm hôm ấy đơn vị ngủ lại gần con suối cạn.

Không ai ngủ ngon.

Khát nước khiến cổ họng lúc nào cũng bỏng rát.

Tôi nằm trong võng nghe tiếng lá khô xào xạc và nhớ nhà quay quắt.

Ở quê tôi ngoài Bắc, sau nhà có một cái giếng đá rất mát.

Ngày nhỏ đi học về, tôi thường úp gáo uống một hơi thật dài.

Lúc ấy chưa bao giờ nghĩ rằng sau này chỉ một ngụm nước cũng trở nên quý giá đến vậy.

Sáng hôm sau, trước khi tiếp tục hành quân, một cậu lính quay lại nhìn con suối rồi khẽ nói:

“Ráng sống nhé, hòa bình về tha hồ uống nước.”

Câu nói tưởng đùa mà khiến ai cũng im lặng.

Bởi lúc ấy chẳng ai biết mình có thật sự sống đến ngày hòa bình hay không.

Nhiều năm sau chiến tranh, cuộc sống đủ đầy hơn rất nhiều.

Nhà nào cũng có nước máy.

Mùa hè nóng nực chỉ cần mở vòi là có nước mát chảy ra.

Nhưng mỗi lần uống nước lạnh, tôi lại nhớ con suối mùa khô năm ấy ở Tây Nguyên.

Nhớ những người lính trẻ ngồi quanh vũng nước đục chia nhau từng ngụm nhỏ.

Và nhớ một thời tuổi hai mươi đã đi qua chiến tranh bằng sự chịu đựng phi thường cùng tình đồng đội giản dị mà sâu nặng vô cùng.