Người lính và đôi dép cao su mòn gót (1)

Nếu có ai hỏi người lính năm ấy mang theo thứ gì nhiều nhất trong suốt cuộc chiến, tôi sẽ trả lời:

“Những bước chân.”

Và đi cùng những bước chân ấy là đôi dép cao su đã mòn gần hết gót.

Ngày nhập ngũ, tôi được phát quân phục, ba lô và một đôi dép làm từ lốp xe cũ.

Lúc đầu tôi còn thấy buồn cười.

Ở quê, tôi vẫn nghĩ lính phải đi giày da bóng loáng như trong phim.

Ai ngờ vào chiến trường lại đi dép cao su đen sì, cứng và nặng.

Một anh lớn tuổi hơn nhìn tôi loay hoay xỏ dép liền bật cười:

“Rồi chú sẽ thấy thứ này quý hơn vàng.”

Quả thật sau này tôi mới hiểu.

Đường Trường Sơn ngày ấy dài hun hút.

Có những đoạn phải đi bộ suốt từ chiều đến sáng hôm sau.

Đá sắc cứa rách chân.

Đất đỏ bám đầy dép.

Mùa mưa thì trơn trượt như đổ mỡ.

Nếu không có đôi dép ấy, chắc chân chúng tôi đã bật máu từ lâu.

Tôi còn nhớ những đêm hành quân dưới mưa rừng.

Đất nhão nhoét đến mức dép lún sâu xuống bùn mỗi bước đi. Có lúc nhấc chân lên mà dép vẫn kẹt lại phía sau.

Cả tiểu đội cứ thế lầm lũi bước trong bóng tối.

Không ai nói nhiều.

Chỉ nghe tiếng dép lẹp xẹp nối dài giữa rừng già.

Âm thanh ấy đến giờ tôi vẫn nhớ.

Nó là âm thanh của tuổi trẻ thời chiến.

Một lần hành quân qua suối, quai dép tôi bị đứt.

Đúng giữa đoạn đường núi heo hút.

Tôi ngồi bên tảng đá loay hoay buộc lại bằng dây dù.

Một đồng đội đi ngang còn trêu:

“Dép cũng muốn đào ngũ rồi.”

Cả nhóm cười vang giữa rừng.

Đời lính là vậy.

Ngay giữa gian khổ nhất người ta vẫn tìm được cách để cười.

Sau này dép mòn dần.

Gót gần như phẳng lì.

Nhưng tôi vẫn không đổi đôi mới.

Không hiểu sao tôi thấy nó giống một người bạn.

Nó đã theo tôi qua biết bao chặng đường.

Qua những đêm sốt rét run cầm cập.

Qua những lần tránh bom lao xuống hố đất.

Qua cả những buổi ngồi bên suối nhớ nhà đến nghẹn lòng.

Có lần đơn vị nghỉ chân gần bản nhỏ vùng núi.

Một em bé người dân tộc nhìn đôi dép của tôi rồi hỏi:

“Chú bộ đội đi đau chân không?”

Tôi xoa đầu nó cười:

“Quen rồi cháu.”

Nhưng thật ra chân ai mà chẳng đau.

Chỉ là người lính năm ấy ít khi nói ra.

Ngày xuất ngũ trở về, mẹ thấy đôi dép mòn gần thủng đế thì bảo:

“Bỏ đi thôi con.”

Tôi lắc đầu.

Rồi lặng lẽ lau sạch lớp đất đỏ còn bám ở đế dép.

Tôi không nỡ bỏ.

Vì đôi dép ấy đã đi cùng tôi suốt những năm tháng đẹp nhất và dữ dội nhất của tuổi thanh xuân.

Bây giờ nhiều năm đã trôi qua.

Tôi đã có giày mới, dép mới.

Nhưng đôi dép cao su cũ vẫn nằm yên trong góc tủ.

Mỗi lần nhìn thấy nó, tôi lại nhớ những con đường Trường Sơn hun hút, nhớ tiếng dép lẹp xẹp trong mưa rừng và nhớ một thời tuổi trẻ từng bước qua chiến tranh bằng tất cả lòng can đảm của những người lính năm ấy.