NGƯỜI LÍNH VÀ DÒNG SÔNG THẠCH HÃN

Nếu Thành cổ Quảng Trị là biểu tượng của 81 ngày đêm chiến đấu năm 1972 thì sông Thạch Hãn cũng là một phần không thể tách rời khỏi ký ức về mùa hè đỏ lửa ấy.

Đối với người dân Quảng Trị, Thạch Hãn là dòng sông của quê hương.

Đối với những người lính năm 1972, nó còn là một tuyến đường chiến đấu.

Muốn đưa người và hàng hóa vào khu vực chiến sự, phải vượt qua sông.

Và một trong những người thực hiện nhiệm vụ đó là Lê Văn Huỳnh.

Anh là một người lính công binh.

Công việc của anh gắn với việc vận chuyển bộ đội và hàng hóa qua sông Thạch Hãn.

Nhìn từ thời bình, việc vượt một dòng sông có thể chỉ là một hoạt động bình thường.

Nhưng giữa chiến tranh, một dòng sông có thể trở thành ranh giới giữa sự sống và cái chết.

Bên kia sông là chiến trường.

Những người vượt sông mang theo hàng hóa, vũ khí và con người phục vụ chiến đấu.

Máy bay và pháo binh của đối phương có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Trong hoàn cảnh ấy, nhiệm vụ của người lính công binh đòi hỏi sự gan dạ và chính xác.

Lê Văn Huỳnh đã thực hiện nhiệm vụ ấy.

Anh là một sinh viên Bách khoa.

Những kiến thức kỹ thuật từng được học trong giảng đường giờ đây trở thành một phần hành trang của người lính.

Nhưng chiến trường không phải giảng đường.

Ở đó không có những bài toán được giải trong điều kiện yên tĩnh.

Ở đó, một quyết định sai có thể phải trả giá bằng mạng sống.

Và những chuyến vượt sông có thể trở thành chuyến đi cuối cùng.

Ngày 11 tháng 9 năm 1972, khi viết lá thư về gia đình, Lê Văn Huỳnh đã nhắc đến khu vực sông Thạch Hãn.

Anh thậm chí còn dự đoán nơi mình có thể hy sinh và chỉ dẫn người thân cách tìm mộ.

Những lời ấy sau này trở thành sự thật.

Ngày 2 tháng 1 năm 1973, anh hy sinh khi đang làm nhiệm vụ.

Các nguồn tư liệu ghi nhận anh hy sinh trong lúc đưa hàng qua sông Thạch Hãn.

Điều đau xót là ngày anh hy sinh cũng là thời điểm cuộc chiến tại Quảng Trị vẫn chưa hoàn toàn khép lại.

Thành cổ đã trải qua 81 ngày đêm khốc liệt.

Nhưng những cuộc chiến ở vùng Quảng Trị vẫn tiếp diễn.

Người lính Lê Văn Huỳnh đã nằm lại trên chính chiến trường mà anh từng phục vụ.

Anh không trở về quê Thái Bình.

Anh ở lại Quảng Trị.

Ở lại với dòng sông.

Ở lại với mảnh đất mà anh đã đến như một người lính từ một miền quê khác.

Đó là một điều rất đặc biệt trong ký ức về những người lính Thành cổ.

Quảng Trị là quê hương của họ.

Nhưng cũng là nơi nhiều người con của mọi miền đất nước gửi lại tuổi trẻ.

Có người đến từ miền Bắc.

Có người từ miền Trung.

Có người từ miền Nam.

Họ gặp nhau trên chiến trường.

Và nhiều người không bao giờ trở về quê cũ.

Lê Văn Huỳnh là một trong số đó.

Điều đáng chú ý là trước khi hy sinh, anh đã viết cho gia đình một bản đồ bằng lời.

Anh hướng dẫn người vợ trẻ đi từ thị xã Quảng Trị qua sông Thạch Hãn, đến khu vực Nhan Biều và tìm nơi có dấu hiệu mộ của anh.

Những chỉ dẫn ấy không phải là một câu chuyện được người đời kể lại sau này.

Nó nằm trong chính lá thư anh viết.

Vì vậy, câu chuyện về Lê Văn Huỳnh có một sự đặc biệt hiếm có.

Người lính đã viết trước cho người thân cách tìm mình.

Và nhiều năm sau, người thân thực sự đã tìm theo những chỉ dẫn ấy.

Năm 2002, sau khoảng 30 năm kể từ ngày anh hy sinh, gia đình đã tìm được hài cốt của Lê Văn Huỳnh tại Quảng Trị. Báo Điện tử Chính phủ ghi nhận hành trình tìm kiếm này gắn với những thông tin anh để lại trong lá thư năm 1972.

Ba mươi năm.

Một khoảng thời gian rất dài.

Trong ba mươi năm ấy, người vợ trẻ đã sống với ký ức về người chồng.

Gia đình vẫn mang nỗi đau mất người thân.

Nhưng họ cũng có một niềm tin rằng một ngày nào đó sẽ tìm được anh.

Và cuối cùng, điều đó đã xảy ra.

Dòng sông Thạch Hãn từng là nơi người lính thực hiện nhiệm vụ.

Cũng chính vùng đất bên dòng sông ấy trở thành nơi gia đình tìm lại anh.

Thời gian đã trôi qua.

Bom đạn đã ngừng.

Những chuyến vượt sông trong chiến tranh không còn nữa.

Nhưng ký ức về những người đã vượt sông thì vẫn còn.

Tên Lê Văn Huỳnh nằm trong ký ức ấy.

Anh không phải người duy nhất hy sinh trên dòng Thạch Hãn.

Nhưng câu chuyện của anh trở nên đặc biệt vì một lá thư.

Lá thư khiến người đời biết rằng phía sau một người lính là một người con đang nhớ mẹ.

Một người chồng nhớ người vợ trẻ.

Một sinh viên còn dang dở việc học.

Và một con người biết mình có thể không còn nhiều thời gian.

Dòng Thạch Hãn hôm nay vẫn chảy.

Nhưng tiếng súng đã im.

Những chuyến vượt sông thời chiến đã trở thành ký ức.

Mỗi khi nhắc đến dòng sông ấy, người ta không chỉ nhớ đến địa danh.

Người ta nhớ đến những người đã nằm lại.

Trong đó có Lê Văn Huỳnh.

Một người lính đến từ Thái Bình.

Một người con của miền Bắc.

Một sinh viên Bách khoa.

Và cuối cùng, một phần của lịch sử Quảng Trị.