NGƯỜI LÍNH VÀ LỜI THỀ TRƯỚC NGÀY TOÀN THẮNG

Đó là đêm trước ngày lịch sử, một đêm mà cho đến tận bây giờ, dù thời gian đã trôi qua rất lâu, mỗi khi nhắm mắt lại tôi vẫn có thể nhìn thấy rõ từng ánh mắt, từng gương mặt của đồng đội mình trong ánh đèn leo lét nơi hầm trú ẩn. Không khí lúc ấy đặc biệt lắm – không ồn ào, không náo động, không phải là khí thế hô vang khẩu hiệu như người ta vẫn tưởng về trước giờ ra trận. Ngược lại, là một sự im lặng đầy suy tư, đầy trách nhiệm, đầy những điều không nói hết được thành lời. Bởi ai trong chúng tôi cũng hiểu rằng, chỉ ít giờ nữa thôi, vận mệnh của cả dân tộc sẽ bước qua một dấu mốc lớn, và chính chúng tôi là những người đang nắm giữ một phần trách nhiệm trong thời khắc ấy.

Tôi – Phạm Hải Triều, khi ấy đã trải qua nhiều trận chiến, đã đi qua biết bao gian khổ, đã chứng kiến đồng đội ngã xuống không ít. Chiến tranh dạy con người ta trưởng thành nhanh hơn tuổi đời của mình rất nhiều. Nhưng dù đã quen với hiểm nguy, đêm hôm đó vẫn khiến tim tôi đập khác thường. Một cảm giác vừa hồi hộp, vừa bồi hồi, vừa lo lắng, lại vừa trào dâng niềm tin mãnh liệt. Chúng tôi ngồi quây quần bên nhau trong căn hầm nhỏ. Tiếng gió đêm thổi nhẹ, tiếng kim loại va chạm khẽ của vũ khí, thỉnh thoảng có ánh mắt nhìn nhau, chỉ cần một cái gật đầu là đủ hiểu tất cả.

Chính trị viên đơn vị nhẹ giọng nói với chúng tôi. Không phải là mệnh lệnh cứng nhắc, mà như lời tâm sự. Anh nói về trách nhiệm của người lính, nói về chặng đường mà dân tộc đã đi qua, nói về những bà mẹ tiễn con đi mà nước mắt không rơi, về những đồng đội đã hy sinh để pave đường cho ngày mai. Rồi anh hỏi: “Các đồng chí có sợ không?”. Không ai trả lời. Không phải vì không sợ, mà vì không cần nói nữa. Nỗi sợ, nếu có, đã được chúng tôi chôn sâu dưới lòng đất cùng bao tháng năm chiến đấu. Điều còn lại lớn hơn tất cả, đó là niềm tin rằng mình đang đi đúng con đường của Tổ quốc, đúng con đường mà lịch sử đã chọn.

Đêm ấy, tôi nhớ rất rõ, mình đã nhìn thật lâu vào bầu trời. Những vì sao như sáng hơn mọi đêm. Tôi nghĩ về mẹ – người đã tiễn tôi lên đường bằng câu nói giản dị mà là nguồn sức mạnh suốt đời: “Con đi vì nước, mẹ đợi ngày con trở về. Nếu không thể trở về, mẹ vẫn tự hào về con”. Tôi nghĩ về quê nhà, cánh đồng lúa, con sông nhỏ, mái nhà đơn sơ – tất cả như hiện lên thật gần. Và rồi, tôi nghĩ đến Tổ quốc, nghĩ đến hàng triệu người dân đang đặt niềm tin nơi những người lính như chúng tôi. Trong khoảnh khắc ấy, tôi thấy mình không còn là một cá nhân nhỏ bé nữa, mà là một phần của dân tộc, mang trong tim lời thề mà không cần ai bắt buộc.

Chúng tôi từng người một kiểm tra lại vũ khí. Không ai nói lời gì quá to. Nhưng có những câu nói nhỏ mà cả đời không quên: “Nếu tao ngã, nhớ làm nốt phần tao nhé”, “Thắng rồi, mình về quê cùng nhau”, “Ráng lên, chỉ còn chút nữa thôi là đất nước hòa bình”. Một cái bắt tay siết chặt, một ánh nhìn thay lời trăm câu nói.

Khi chỉ huy phổ biến mệnh lệnh, thời gian đã rất gần. Trước khi bước ra vị trí xuất phát, đơn vị chúng tôi đứng trang nghiêm. Không phải một buổi lễ long trọng, chỉ là vài phút ngắn ngủi, nhưng đó là phút giây thiêng liêng nhất. Chúng tôi đặt tay lên trái tim mình, không đọc to thành lời, nhưng trong lòng ai cũng vang lên lời thề: Vì Tổ quốc, vì Nhân dân, vì ngày toàn thắng, sẵn sàng chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Lời thề ấy không cần ghi giấy trắng mực đen, không cần ai chứng kiến. Nhưng nó được khắc sâu trong tim từng người lính, trở thành sức mạnh để chúng tôi lao vào trận đánh mà không do dự.

Rồi giờ phút xuất quân cũng đến. Tiếng súng nổ, ánh đạn loé sáng, trời đất như rung chuyển. Nhưng bên trong chúng tôi là một sự bình tĩnh lạ lùng. Không ai còn nghĩ đến mình nữa, chỉ nghĩ đến nhiệm vụ, đến mục tiêu phía trước. Có những khoảnh khắc cái chết gần kề, chỉ như một làn ranh mỏng. Nhưng cũng chính lúc ấy, lời thề đêm qua như một ngọn lửa cháy bừng trong tim. Chúng tôi lao lên, chiến đấu, cống hiến tất cả sức lực và niềm tin.

Cho đến bây giờ, mỗi khi nhớ lại, tôi không nhớ rõ từng viên đạn bay, từng mét đường tiến quân, nhưng tôi nhớ rõ ánh mắt đồng đội, nhớ cảm giác bàn tay siết chặt, nhớ lời thề không thành lời mà bền hơn cả sắt thép. Và tôi hiểu rằng, chính những lời thề ấy, không chỉ của riêng đơn vị tôi mà của hàng vạn, hàng triệu người lính trên khắp mọi mặt trận, đã làm nên Ngày Toàn Thắng lịch sử.

Ngày hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, khi tôi đã bước sang tuổi già, tóc đã bạc, cuộc sống bình yên đã trở thành điều quen thuộc, tôi vẫn luôn nhắc thế hệ trẻ rằng: chiến thắng của dân tộc không chỉ được làm nên bằng vũ khí, mà bằng niềm tin, bằng lời thề trách nhiệm, bằng lòng trung thành với Tổ quốc. Lời thề năm xưa, có người trong chúng tôi đã không thể trở về để kể lại, nhưng họ đã thực hiện lời thề ấy bằng cả cuộc đời. Và chúng tôi – những người còn sống – mang trong tim trách nhiệm sống sao cho xứng đáng với họ và với lời thề thiêng liêng ấy.