Người lính và nghĩa vụ quốc tế - chiến trường Campuchia: chú Huỳnh Văn Thoàng

Tuổi trẻ và tiếng súng tại chiến trường Kompong Thom, Battambang và Pursa

Chú Huỳnh Văn Thoàng, sinh ngày 25/01/1964, lớn lên trong giai đoạn khi đất nước vừa trải qua những năm tháng chiến tranh giải phóng dân tộc và đang phải đối diện với những nhiệm vụ mới, ở cái tuổi đẹp nhất của tuổi trẻ chú đã quyết định bước theo con đường cách mạng vào ngày 02 tháng 9 năm 1982. Chú sẵn sàng lên đường theo tiếng gọi thiêng liêng. Điểm đến của chú, như bao thanh niên cùng thời, là chiến trường Campuchia - nơi những người đồng đội Việt Nam đang giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi thảm họa diệt chủng Pol Pot.

Ba năm sáu tháng là cả một hành trình chú Thoàng chiến đấu vì nhân dân nước bạn, vì nghĩa vụ quốc tế. Đây là khoảng thời gian đủ dài với khó khăn, hiểm nguy và cả sự khốc liệt của chiến tranh biên giới. Chú bắt đầu công tác tại Phòng Chính trị của Đoàn 996. Nhiệm vụ ở đây không chỉ là chiến đấu mà còn bao gồm những công việc hậu cần, chính trị quan trọng, tiêu biểu là việc giữ trại tù binh. Chú kể lại, giai đoạn này kéo dài khoảng một năm rưỡi, là lúc chú tiếp xúc với những công việc phức tạp đòi hỏi sự kỷ luật và bản lĩnh chính trị vững vàng.

Sau thời gian đầu, chú được điều chuyển sang một đơn vị chiến đấu trực tiếp hơn: Tiểu đoàn 109 thuộc Quân khu 9. Đây là lúc chú Thoàng chính thức bước vào các trận đánh ác liệt chống lại lực lượng Khmer Đỏ của Pol Pot. Địa bàn hoạt động của Tiểu đoàn 109 chủ yếu tập trung tại các tỉnh thuộc khu vực Tây Bắc Campuchia, như Kompong Thom, như Battambang và Pursat.

Tại đây, nhiệm vụ của chú và đồng đội vô cùng nặng nề. Họ phải thường xuyên nằm chốt ở những vị trí hiểm yếu, vừa phòng thủ vừa sẵn sàng chiến đấu. Công việc tuần tra thông đường là nhiệm vụ sinh tử, đảm bảo tuyến giao thông huyết mạch được thông suốt, trực tiếp cầm súng chiến đấu, đối đầu với một kẻ thù tàn bạo và khó lường.

Chiến trường Campuchia thời điểm đó là một môi trường vô cùng khắc nghiệt. Không chỉ phải chiến đấu với quân Pol Pot, người lính còn phải chịu đựng khí hậu, bệnh tật và sự thiếu thốn. Trong ký ức chiến đấu, chú Thoàng kể lại một cách bình thản về những mất mát: “Đã có 3 đến 4 đồng chí hy sinh” trong đơn vị khi bảo vệ hòa bình và thực hiện nghĩa vụ quốc tế những trận đánh khắc sâu vào tâm trí chú những năm tháng chiến đấu gian khổ.Hoàn thành nhiệm vụ của người lính quốc tế, chú Huỳnh Văn Thoàng trở về quê hương Đồng Khởi vào tháng 01 năm 1986. Tại địa phương, chú tiếp tục đóng góp với vai trò đảng viên. Tuy nhiên, gánh nặng mưu sinh đã không cho phép chú tiếp tục con đường công tác chính trị. Chú tâm sự một cách thật thà: “Hoàn cảnh nghèo quá thì mới xin nghỉ”.

Người lính từng cầm súng bảo vệ biên cương, giữ gìn hòa bình, nay trở về với công việc làm nông, làm vườn ở quê nhà để nuôi sống gia đình. Cuộc sống của chú gắn liền với ruộng đồng, với sự cần cù, lam lũ.

Vinh quang thất lạc

Phần đáng tiếc nhất trong câu chuyện của chú Thoàng chính là sự thất lạc của những bằng chứng ghi nhận cống hiến. Ngay cả giấy khen quý giá “Hoàn thành nhiệm vụ quốc tế” cũng đã bị thất lạc. Sự thất lạc của những tấm giấy khen ấy dường như là hình ảnh phản chiếu cho sự hy sinh thầm lặng, không đòi hỏi danh vọng của chú và biết bao người lính trở về khác. Họ đã hoàn thành nhiệm vụ của mình một cách xuất sắc, nhưng lại không kịp lưu giữ những giấy tờ chứng nhận vinh quang.

Bài học từ người lính

Câu chuyện của chú Huỳnh Văn Thoàng là lời nhắc nhở sâu sắc về thế hệ đã đi qua chiến tranh. Cuộc đời chú là sự hòa quyện giữa lòng yêu nước, ý chí chiến đấu kiên cường và tinh thần lao động, vươn lên trong cuộc sống thời bình.

Dù không còn giữ bất kỳ kỷ vật nào chứng minh sự cống hiến của mình nhưng những ký ức cùng với sự bình dị, chân chất trong lời kể của chú chính là bằng chứng sống động nhất. Là thế hệ tiếp nối cần phải biết, phải nhớ và trân trọng những đóng góp vô giá của thế hệ đi trước. Họ là những người hùng đích thực, họ không tiếc thân mình để hoàn thành trọn vẹn lời thề với Tổ quốc và bạn bè quốc tế. Với họ có được cuộc sống hòa bình, độc lập, tự do được sống hạnh phúc bên gia đình chính là vinh quang. Câu chuyện của chú Thoàng là một khúc tráng ca lặng lẽ, một bài học về lòng dũng cảm, sự hy sinh và tinh thần lạc quan, xứng đáng được ghi nhớ và tôn vinh.