NGƯỜI LÍNH VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA – BỨC TƯỢNG ĐÀI BẰNG XƯƠNG THỊT

Trong ký ức hào hùng của dân tộc Việt Nam, hình ảnh người lính của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – những anh bộ đội Cụ Hồ – không chỉ là biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, mà còn là hiện thân của một thế hệ “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Họ ra đi từ ruộng đồng, từ lớp học, từ xưởng máy, khoác lên mình bộ quần áo xanh giản dị, cầm súng bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng. Câu chuyện của họ là một bản trường ca bất tận về tình yêu nước và sự hy sinh lặng lẽ.

Tôi xin kể về một người lính thực tế – anh Nguyễn Văn Thiều, quê ở Hải Hậu, Nam Định. Năm 1967, khi vừa tròn 19 tuổi, anh xung phong lên đường nhập ngũ vào Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 48, Sư đoàn 320B – đơn vị nổi tiếng trên chiến trường Quảng Trị đỏ lửa. Ngày chia tay quê hương, mẹ anh dúi vào tay chiếc khăn mùi soa trắng và nửa cân gạo nếp, dặn: “Con đi giữ gìn sức khỏe, đừng lo cho mẹ. Có hy sinh trên chiến trường thì cũng là vinh hạnh cho dòng họ.” Anh cúi đầu chào mẹ, bước theo đoàn quân ra Bắc vào Nam trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại.

Những ngày đầu ở chiến trường, anh Thiều kể rằng gian khổ không thể nào tả xiết. Sốt rét rừng hành hạ đến nỗi người chỉ còn da bọc xương. Thiếu lương thực, các anh ăn sắn, ăn măng rừng trộn muối. Nước uống phải lấy từ khe núi, có đợt khát quá, các anh uống cả nước đọng trong vết chân voi. Vậy mà không ai bỏ cuộc. Họ hát cho nhau nghe giữa rừng đêm: “Lên đường, lên đường, xa quê hương yêu dấu…” – tiếng hát nghẹn ngào nhưng đầy kiêu hãnh.

Tháng 4 năm 1968, đơn vị anh tham gia trận đánh giải phóng Thành cổ Quảng Trị. Mệnh lệnh từ cấp trên: “Phải giữ bằng được từng mét gạch vỡ.” Quân Mỹ - ngụy dội bom B-52 và pháo đạn xuống như mưa. Đồng đội anh ngã xuống từng giờ. Có đêm, chỉ trong một tiếng đồng hồ, trung đội của anh hy sinh mất 8 người, 12 người bị thương. Anh Thiều bị mảnh đạn phạt nát bàn tay trái, xương cẳng tay lòi ra trắng hếu. Đồng đội băng bó vội, anh gạt ra nói: “Còn tay phải còn cầm súng.” Rồi anh ôm khẩu AK xông lên như một con thú bị dồn vào đường cùng.

Trận đánh ác liệt nhất diễn ra vào rạng sáng 28/4. Quân ta chỉ còn ít hơn một đại đội, nhưng phải chặn một tiểu đoàn địch có xe tăng yểm trợ. Anh Thiều cùng 4 đồng đội chiến đấu trong một hầm hào bị bao vây tứ phía. Khi đạn hết, họ dùng lựu đạn, dùng lưỡi lê, dùng cả đá. Người cuối cùng bên cạnh anh là chú Tiểu – cậu bé mới 17 tuổi, quê Thanh Hóa – đã dùng thân mình che cho anh trước loạt đạn đại liên từ xe thiết giáp. Tiểu ngã xuống với nụ cười trên môi: “Anh ơi, em về với mẹ trước nhé…”

Ngày hôm sau, quân tiếp viện đến. Trên đống gạch đổ nát của Thành cổ, người ta tìm thấy anh Thiều bất tỉnh, toàn thân 17 vết thương, bàn tay phải vẫn siết chặt khẩu súng đã hết đạn. Bên cạnh anh, một cuốn sổ nhỏ thấm đẫm máu, trang cuối cùng anh viết nguệch ngoạc: “Nếu chết, xin các đồng chí báo về cho mẹ ở xóm 3, làng Phú Ninh, Hải Hậu, Nam Định. Mẹ đừng khóc, con đi theo Bác Hồ.”

Anh may mắn sống sót, nhưng phải cắt cụt tay trái, mang thương tật suốt đời. Năm 2010, khi tôi gặp anh tại buổi gặp mặt cựu chiến binh thành phố, anh chỉ khóc, không nói được lời nào. Mãi lâu sau, anh mới nghẹn ngào: “Tôi không xứng đáng được gọi là anh hùng. Hàng nghìn đồng đội tôi nằm lại dưới những nấm mồ vô danh dọc đường Trường Sơn, trong lòng Thành cổ. Họ mới thực sự là những bức tượng đài.”

Người lính Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không có áo giáp, không có hỏa lực vượt trội. Họ chỉ có trái tim nồng nàn yêu nước, có lý tưởng “không có gì quý hơn độc lập tự do”. Họ đi qua những cánh rừng già, vượt qua những cơn sốt rét rừng, đối mặt với bom đạn kẻ thù bằng sự gan góc và một niềm tin sắt đá. Họ là những con người bình dị, nhưng khi Tổ quốc cần, họ trở thành bất tử.

Hòa bình hôm nay, trên những nẻo đường thênh thang, chúng ta có quyền tự hào và biết ơn vô hạn những người lính ấy. Họ đã lấy tuổi thanh xuân, lấy xương máu để viết nên trang sử vàng của dân tộc. Và chúng ta, thế hệ đi sau, nguyện sống sao cho xứng đáng với sự hy sinh cao cả đó – để “đời đời nhớ ơn các anh, những người con đã ngã xuống vì màu cờ sắc áo”.