NGƯỜI LÍNH XE TĂNG GIỮA NHỮNG ĐỔI THAY CHIẾN TRANH

Chiến tranh mà Nguyễn Xuân Liêm bước vào năm 1965 không giống với chiến tranh mà ông trực tiếp đối mặt vào những năm đầu thập niên 1970. Khi còn là lính bộ binh, chiến tranh trong ký ức ông gắn với những cuộc hành quân bộ, những trận đánh nhỏ, những đêm ém quân dài trong rừng sâu hay ven làng. Nhưng khi chuyển sang Binh chủng Tăng thiết giáp, ông nhận ra rằng, cuộc chiến đã bước sang một giai đoạn khác – giai đoạn của những mũi tiến công lớn, của hỏa lực mạnh và tốc độ cao.

Người lính xe tăng Nguyễn Xuân Liêm trở thành một phần của sự thay đổi ấy. Ông không chỉ thay đổi vị trí chiến đấu, mà còn phải thay đổi cách tư duy về chiến tranh. Nếu bộ binh lấy địa hình, sự bí mật và bám trụ làm lợi thế, thì xe tăng lấy sức mạnh, sự táo bạo và khả năng đột phá làm yếu tố quyết định.

Những ngày đầu ra chiến trường với xe tăng, Nguyễn Xuân Liêm cảm nhận rất rõ sự khốc liệt gia tăng. Địch có hỏa lực mạnh, có máy bay, pháo binh, có vũ khí chống tăng hiện đại. Mỗi lần xe tăng xuất hiện là mỗi lần đối phương tập trung hỏa lực đánh phá. Người lính xe tăng vì thế luôn đứng ở tuyến đầu của sự nguy hiểm.

Trong thân xe thép chật hẹp, nóng bức, tiếng động cơ gầm rú át cả tiếng người, Nguyễn Xuân Liêm phải giữ cho mình sự tỉnh táo tuyệt đối. Ông hiểu rằng, trong chiến tranh hiện đại, chỉ một giây chậm trễ cũng có thể làm thay đổi cục diện trận đánh. Sự bình tĩnh không còn là phẩm chất riêng, mà là yêu cầu bắt buộc của người chỉ huy xe tăng.

Chiến tranh thay đổi, kéo theo sự thay đổi trong cách đánh. Các trận đánh không còn đơn lẻ mà được tổ chức thành chiến dịch lớn, có sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ binh, xe tăng, pháo binh và phòng không. Nguyễn Xuân Liêm nhận thức rõ vai trò của xe tăng trong đội hình hiệp đồng: vừa là mũi đột kích, vừa là điểm tựa tinh thần cho bộ binh tiến lên.

Ông nhớ lại những buổi hiệp đồng tác chiến căng thẳng, nơi từng tuyến đường, từng vật cản, từng phương án được bàn bạc kỹ lưỡng. Người lính xe tăng không chỉ cần gan dạ, mà còn cần tư duy chiến thuật và khả năng phối hợp nhịp nhàng với các lực lượng khác. Đó là điều hoàn toàn khác so với những năm đầu cầm súng bộ binh.

Trong sự đổi thay ấy, có những khoảnh khắc khiến Nguyễn Xuân Liêm không khỏi suy ngẫm. Chiến tranh ngày càng ác liệt, tổn thất cũng lớn hơn. Có những đồng đội vừa hôm qua còn cùng ông kiểm tra xe, hôm sau đã vĩnh viễn nằm lại chiến trường. Mỗi lần như vậy, ông càng thấm thía rằng, chiến tranh hiện đại không chỉ thử thách sức mạnh vũ khí, mà thử thách cả sức chịu đựng tinh thần của con người.

Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, bản lĩnh người lính xe tăng được tôi luyện. Nguyễn Xuân Liêm học cách kiềm chế nỗi đau, biến mất mát thành động lực chiến đấu. Ông luôn tự nhủ rằng, nếu mình chùn bước, thì sự hy sinh của đồng đội sẽ trở nên vô nghĩa.

Những đổi thay của chiến tranh cũng đòi hỏi người lính phải không ngừng học hỏi. Kỹ thuật xe tăng ngày càng được cải tiến, chiến thuật chống tăng của địch ngày càng tinh vi. Nguyễn Xuân Liêm cùng đồng đội luôn phải cập nhật kinh nghiệm, rút ra bài học sau mỗi trận đánh. Mỗi vết xước trên thân xe, mỗi lần xe trúng đạn đều trở thành bài học xương máu.

Đỉnh điểm của những đổi thay ấy chính là các chiến dịch lớn cuối năm 1974 – đầu năm 1975. Chiến tranh lúc này không còn là cầm cự, mà là tổng tiến công. Người lính xe tăng Nguyễn Xuân Liêm bước vào trận Phước Long với ý thức rất rõ rằng, đây không chỉ là một trận đánh, mà là phép thử cho khả năng thắng lớn của quân ta.

Trong trận Phước Long, mọi yếu tố của chiến tranh hiện đại đều hội tụ: hỏa lực mạnh, đội hình cơ giới, nhịp độ tấn công cao và những quyết định táo bạo. Khi chỉ còn lại một xe tăng có thể chiến đấu, Nguyễn Xuân Liêm đã đưa ra quyết định lịch sử: “Còn người, còn xe, một xe cũng tấn công”. Quyết định ấy phản ánh rõ nét bản lĩnh của người lính xe tăng đã trưởng thành trong những đổi thay của chiến tranh.

Sau Phước Long, Nguyễn Xuân Liêm tiếp tục tham gia các trận đánh lớn như Xuân Lộc, Trảng Bom, sân bay Biên Hòa. Mỗi chiến dịch là một bước tiến mới, cho thấy sự áp đảo ngày càng rõ của lực lượng ta. Người lính xe tăng năm nào từ bỡ ngỡ đã trở thành người chỉ huy dày dạn kinh nghiệm.

Khi chiến tranh kết thúc, nhìn lại chặng đường đã qua, Nguyễn Xuân Liêm nhận ra rằng, chính những đổi thay khốc liệt của chiến tranh đã rèn luyện ông thành con người của hôm nay. Từ người lính bộ binh đến lính xe tăng, từ chiến tranh du kích đến tổng tiến công hiệp đồng binh chủng, ông đã đi trọn một hành trình lịch sử.

Ngày nay, khi kể lại cho con cháu nghe, ông thường nói rằng, chiến tranh thay đổi rất nhanh, nhưng có một điều không bao giờ thay đổi: đó là lòng yêu nước và ý chí quyết tâm của người lính Việt Nam. Và chính điều đó đã giúp ông đứng vững giữa mọi đổi thay của chiến tranh.