NGƯỜI LÍNH XE TĂNG TRONG NGÀY TOÀN THẮNG
Khắc họa rạng sáng và trưa 30.4.1975 từ điểm nhìn của kíp xe 363 – khi đội hình tăng thiết giáp của Quân đoàn 4 tiến vào Sài Gòn, chứng kiến giờ phút Dinh Độc Lập sụp cổng, miền Nam hoàn toàn giải phóng.
Đêm 29 rạng 30.4, Sài Gòn như một cơ thể đang chờ nhịp kết thúc. Trên các trục cửa ngõ phía đông, địch còn những ổ đề kháng lẻ, các bãi mìn chống tăng và vài khẩu DKZ 106 giấu trên tầng cao. Nhưng thế trận của chúng đã rệu rã sau chuỗi thất bại ở Xuân Lộc và Trạm Bom. Đội hình tăng thiết giáp của Quân đoàn 4 nhận mệnh lệnh cuối: tiến nhanh, đánh trúng mục tiêu then chốt, bảo vệ dân và giữ vững kỷ luật.
Ông Nguyễn Xuân Liêm kể rằng 363 nằm trong mũi cơ động trên đại lộ Thống Nhất. Trên xe, cơ số đạn chỉ còn đủ cho vài giờ. Người chỉ huy không cho ai lơ là; pháo thủ ghi nhớ các dãy nhà nghi có lỗ châu mai; lái xe thuộc lòng các góc cua có bãi mìn. Tiếng động cơ дизель trầm đục vang giữa thành phố đang thức dậy.
Rạng sáng, khi pháo binh ta bắn chế áp từ xa, 363 lăn bánh vượt qua khu Hàng Xanh. Dòng người đổ ra đường vẫy chào, nhưng anh em trên xe vẫn ở tư thế chiến đấu. Địch dùng vài tổ B41 bắn tỉa từ nóc nhà. 363 lập tức lùi nửa thân theo kỷ luật, tránh góc bắn chéo rồi nhô lên dùng 12,7 khóa các ngách. Bộ binh Trung đoàn 142 men hai bên đường sắt, đánh chiếm từng ụ cát, khôi phục thế hiệp đồng.
Khoảnh khắc cổng Dinh Độc Lập bị húc đổ, người lính tăng trên 363 mới thực sự dám tin rằng cuộc chiến dài đã khép lại. Ông kể rằng trong buồng xe chỉ còn nghe tiếng thở của nhau. Không cần gọi tên, chỉ một ký hiệu tay là hiểu phải làm gì. Khi một chiến sĩ bị mảnh đạn, ông tự băng ép rồi lại cầm ống nhòm cho đến giây cuối.
Chiến thắng 30.4.1975 là chiến thắng của bản lĩnh người chỉ huy, của trí tuệ hiệp đồng và của lòng nhân. Với ông Liêm, ngày toàn thắng không phải là kết quả ngẫu nhiên, mà được nối bằng hàng trăm quyết định rất nhỏ của những con người bình thường. Sau này ông còn tiếp tục phục vụ đến năm 1987 mới về hưu, trở lại gắn bó, cống hiến cho quê hương và tham gia Hội Cựu chiến binh.
Trong căn nhà nhỏ ở An Liêm nhiều năm sau, ông vẫn kể chuyện rất chậm, rất thật. Tôi hiểu rằng lịch sử không chỉ nằm trong sách. Nó nằm trong ánh mắt người dân nhìn đoàn quân, nằm trong lời kể của ông và trong những vòng bánh xích của chiếc 363 đã lăn qua đời một thế hệ. Nhờ thế, người lính xe tăng năm ấy đã trở thành nhân chứng của giờ phút lịch sử – nơi hành trình thời hoa lửa gặp bến bờ hòa bình, miền Nam hoàn toàn giải phóng và dân tộc bước vào kỷ nguyên thống nhất.
