Cựu chiến binh

Người lính xung kích sống sót duy nhất ở Điện Biên

Tháng 3 năm 1954, khi chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào những ngày ác liệt nhất, chàng thanh niên Lương Văn Hương, quê tại huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương, mới vừa tròn hai mươi ba tuổi. Ông là chiến sĩ thuộc một tổ xung kích được giao nhiệm vụ đánh chiếm các cứ điểm phòng thủ kiên cố của quân Pháp.

Hải Phòng29/03/2026Ban Biên tập tổng hợp3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Nhiều năm sau chiến tranh, trong một buổi gặp mặt đồng đội cũ, ông Hương kể lại rằng mình vẫn nhớ như in buổi chiều trước trận đánh đầu tiên. Đó là một buổi chiều âm u, mây thấp và sương mù từ thung lũng Điện Biên bò lên phủ kín những dãy đồi. Đơn vị của ông nhận lệnh chuẩn bị xung phong vào cứ điểm, và ai cũng hiểu rằng cơ hội sống sót là rất mong manh.

Tổ xung kích của ông gồm chín người. Họ là những chàng trai đến từ nhiều vùng quê khác nhau: người Thái Bình, người Thanh Hóa, người Phú Thọ, và có cả một chiến sĩ người dân tộc Thái. Trước giờ nổ súng, họ ngồi quây thành vòng tròn trong hầm hào, chia nhau từng điếu thuốc lá và nói với nhau những câu chuyện rất đời thường: chuyện ruộng đồng, chuyện người yêu ở quê, chuyện những bữa cơm có cá kho và rau muống mà họ đã không được ăn từ nhiều tháng nay.

Khi pháo lệnh vang lên, mặt đất rung chuyển như có động đất. Pháo binh ta từ các sườn đồi đồng loạt dội lửa xuống cứ điểm của Pháp. Những tiếng nổ dồn dập làm bầu trời đêm rực sáng, từng cột đất đá bắn lên cao rồi đổ sập xuống những chiến hào địch.

Tổ của ông Hương nhận lệnh lao lên đầu tiên. Họ mang theo bộc phá, tiểu liên và lựu đạn, men theo những đường hào vừa đào xong để áp sát hàng rào dây thép gai. Khi chỉ còn cách cứ điểm vài chục mét, pháo sáng từ phía địch bắn lên, soi rõ từng bóng người đang bò trên mặt đất.

Tiếng súng máy bắt đầu rít lên. Những vệt đạn đỏ quạch cắt ngang màn đêm. Người đi đầu trong tổ xung kích trúng đạn ngã xuống ngay trước mặt ông Hương. Không có thời gian để dừng lại, những người phía sau vẫn tiếp tục bò lên, vừa tiến vừa ném lựu đạn để phá các ổ đề kháng.

Ông Hương kể rằng trong khoảnh khắc ấy, ông không còn cảm thấy sợ hãi. Tất cả những gì ông nghĩ đến chỉ là phải chạy thật nhanh tới lô cốt, đặt bộc phá và hoàn thành nhiệm vụ. Khi ông vừa áp sát được công sự, một tiếng nổ lớn vang lên phía sau. Khi quay lại, ông thấy hai đồng đội nữa đã nằm bất động.

Cuộc chiến trong cứ điểm diễn ra hỗn loạn. Tiếng súng, tiếng hò xung phong, tiếng người bị thương gọi nhau hòa lẫn vào nhau trong bóng tối. Khi trời gần sáng, cứ điểm cuối cùng cũng bị ta làm chủ. Nhưng trong số chín người của tổ xung kích ban đầu, chỉ còn lại mình ông Hương có thể đứng dậy.

Ông đi tìm từng đồng đội giữa những đoạn hào đầy đất đá và xác người. Có người vẫn còn nắm chặt khẩu súng, có người nằm úp mặt xuống đất như đang ngủ. Trong ký ức của ông, hình ảnh ấy ám ảnh ông suốt cả cuộc đời.

Vì điều kiện chiến trường không cho phép, đơn vị phải chôn cất tạm thời các chiến sĩ hy sinh ngay tại chỗ. Ông Hương và những người còn lại dùng xẻng gấp đào những hố đất nông, đặt từng thi thể xuống rồi phủ đất lên. Không có quan tài, không có bia mộ, chỉ có những cành cây cắm tạm để đánh dấu.

Nhiều năm sau, mỗi khi nhớ lại, ông vẫn day dứt vì không thể đưa đồng đội về quê. Ông nói rằng điều khiến ông đau lòng nhất không phải là những vết thương hay những năm tháng đói rét, mà là cảm giác mình là người duy nhất còn sống trở về trong khi những người bạn thân thiết nhất lại nằm lại nơi chiến trường xa lạ.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, ông Hương tiếp tục phục vụ trong quân đội thêm nhiều năm. Khi trở về quê nhà ở Gia Lộc, ông lập gia đình, làm ruộng như bao người nông dân khác. Nhưng chiến tranh chưa bao giờ thực sự rời khỏi ông. Mỗi lần nghe tiếng sấm, ông lại giật mình tưởng là tiếng pháo. Đêm xuống, nhiều khi ông mơ thấy mình vẫn đang bò trong những đường hào tối om, phía trước là ánh pháo sáng và tiếng súng máy.

Trong các buổi gặp mặt cựu chiến binh, khi được hỏi về ký ức sâu sắc nhất đời lính, ông không nhắc đến những ngày chiến thắng hay những tấm huân chương. Ông chỉ lặng im một lúc lâu rồi nói: “Tôi chỉ nhớ gương mặt của tám người đã đi cùng tôi đêm hôm ấy.”

Câu chuyện của Lương Văn Hương không chỉ là ký ức của một cá nhân, mà còn là hình ảnh thu nhỏ của hàng vạn người lính vô danh đã ngã xuống trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo những ước mơ giản dị về một ngày hòa bình để trở về với ruộng đồng và gia đình.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn