Người mang tiếng nói của đồng bằng vào những trang văn
Trịnh Phương Mai
Nguyễn Bính là một trong những nhà thơ nổi bật của phong trào Thơ mới, được nhiều thế hệ độc giả nhớ đến bởi những vần thơ đậm màu sắc làng quê Việt Nam. Ông sinh năm 1918 tại Nam Định, trong một gia đình có truyền thống văn chương. Tuổi thơ gắn bó với không gian nông thôn Bắc Bộ đã để lại dấu ấn sâu đậm trong cách ông cảm nhận con người và cuộc sống.
Nguyễn Bính bắt đầu sáng tác từ khi còn trẻ. Trong bối cảnh phong trào Thơ mới đang phát triển mạnh mẽ, nhiều nhà thơ hướng đến việc thể hiện cái tôi cá nhân, những cảm xúc và suy nghĩ riêng. Nguyễn Bính cũng viết về tình yêu, nỗi nhớ và những rung động của tuổi trẻ, nhưng điểm khác biệt nằm ở chỗ ông thường đưa những cảm xúc ấy trở về với khung cảnh quen thuộc của làng quê.
Trong thơ ông xuất hiện những hình ảnh rất gần gũi: con đường làng, hàng cau, giếng nước, mái đình, người con gái quê, những phiên chợ và những cuộc chia tay. Những chất liệu ấy vốn bình dị nhưng qua cách viết của Nguyễn Bính lại mang một vẻ đẹp riêng, vừa thân thuộc vừa man mác buồn.
Không chỉ làm thơ, Nguyễn Bính còn tham gia hoạt động văn nghệ và báo chí. Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông tiếp tục sáng tác và tham gia công tác văn hóa tại nhiều địa phương. Thơ của ông trong giai đoạn này có những thay đổi nhất định khi hướng nhiều hơn đến cuộc sống mới và những biến chuyển của đất nước.
Nguyễn Bính qua đời năm 1966. Dù đã nhiều thập kỷ trôi qua, thơ ông vẫn được đọc rộng rãi. Điều khiến tác phẩm của ông có sức sống lâu dài là khả năng biến những điều rất bình thường của đời sống thành những hình ảnh có thể chạm đến ký ức của nhiều người.
Giữa một thời đại mà văn chương đang tìm cách bước ra khỏi những khuôn phép cũ, Nguyễn Bính lại quay về với con đường làng, mái đình và những câu chuyện rất đỗi bình thường. Có lẽ chính vì vậy mà khi đọc thơ ông, người ta không chỉ gặp một nhà thơ — mà đôi khi còn gặp lại cả một miền quê đã từng quen thuộc trong ký ức.



