Người máy trưởng đoàn tàu không số

Người máy trưởng đoàn tàu không số

Đã 45 năm trôi qua kể từ ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước nhưng ký ức về những trận chiến trên biển vẫn không phai nhòa trong tâm trí ông Phan Nhạn, người máy trưởng của đoàn tàu không số năm xưa.

Sinh ra và lớn lên trên đất võ Bình Định, năm 1950 ông Phan Nhạn tham gia cách mạng. Đến năm 1954, sau khi tập kết ra Bắc, ông được cấp trên cử đi học văn hóa và đào tạo lớp cơ điện tàu thủy, 8 năm sau thì được điều về công tác tại Đoàn 759 (tiền thân của Lữ đoàn 125 Hải quân) với nhiệm vụ làm máy trưởng của các con tàu thuộc “Đoàn tàu không số” vận chuyển vũ khí cho chiến trường miền Nam.

Trong những chuyến lênh đênh trên biển, nhiều lần ông Phan Nhạn và đồng đội trải qua thời khắc cận kề cái chết chỉ trong gang tấc. Ông còn nhớ rõ chuyến tàu chở 25 tấn vũ khí vào Vàm Lũng, Cà Mau. Đêm 16-10-1962 tại bến K15 Đồ Sơn, con tàu gỗ Phương Đông 2 nhổ neo xuất phát. Trước lúc lên đường, các đồng chí: Phạm Văn Đồng, Phạm Hùng, Trần Văn Trà, Ung Văn Khiêm đến chia tay đoàn. Cái bắt tay, ôm hôn nồng ấm của các đồng chí lãnh đạo như tiếp thêm sức mạnh và lòng vững tin cho ông Nhạn và cán bộ, chiến sĩ trên tàu.

Chuyến đi lần ấy, ông Nhạn còn nhớ có những chiến sĩ rất trẻ ở độ tuổi đôi mươi như Huỳnh Văn Lân, Nguyễn Hấn, Tư Đạo, Nguyễn Ngọc… Do có 3 chiến sĩ quê Nam Bộ là Ba Trung, Năm Công và Sáu Danh làm hoa tiêu nên chuyến đi có phần thuận lợi. Tuy nhiên, sau hơn 2 ngày 3 đêm trên biển, luồn lách, tránh tàu địch, đến vĩ tuyến 17 thì tàu bị mất liên lạc với đất liền. Chi bộ triệu tập cuộc họp, thuyền trưởng thông báo: “Máy vô tuyến điện bị sự cố, tàu quay về hay tiếp tục lên đường?" thì mọi người quyết tâm “Lên đường!”.

Thông suốt tư tưởng, tàu chuyển phương án: ban ngày ngụy trang giả tàu đánh cá, đêm len lỏi và tăng tốc di chuyển nhanh. Thời tiết phương Nam vào mùa gió chướng, sóng to cấp 5, cấp 6, anh em không nấu ăn được, chỉ có lương khô và nước để cầm hơi. Vào lúc 18 giờ ngày thứ 5, tàu đã qua Cù Lao Thu, Phan Thiết. Đến 22 giờ 30 thủy thủ trực máy phát hiện từ xa có 3 chiếc tàu tuần tra của Mỹ đang lao tới. Toàn tàu hội ý và nhận định tình hình có thể tàu mình bị địch phát hiện, nghi ngờ. Lệnh sẵn sàng chiến đấu. Sau hơn 20 phút tình hình trở lại bình thường bởi tàu địch không phát hiện được vì tàu mình không bật đèn, cả tàu thở phào. Sau 7 ngày lênh đênh trên biển, sáng ngày 22-10, tàu đến vùng biển Cà Mau. Rạng sáng 23-10 thì tàu cập bến an toàn.

Ông Nhạn là máy trưởng tàu không số, nhưng lúc chiến đấu là tổ trưởng tổ bộc phá, tham gia chiến đấu và sẵn sàng chờ lệnh nổ tàu khi rơi vào tình huống bất khả kháng. Ông trầm giọng khi kể lại chuyến đi của tàu 41 do đồng chí Hồ Đắc Thạnh làm thuyền trưởng. Bị địch phát hiện lúc vào bãi ngang ở Quảng Ngãi, ông Nhạn và thuyền trưởng Thạnh là người cuối cùng bơi vào bờ sau khi đã làm nhiệm vụ điểm hỏa hủy tàu, nhiều đồng đội của ông đã nằm lại giữa biển khơi không bao giờ trở về.

Anh dũng, kiên trung trong đấu tranh, trở về với đời thường, người cựu chiến binh đoàn tàu không số năm xưa Phan Nhạn vẫn luôn giữ vững phẩm chất của người lính Cụ Hồ. Sau ngày đất nước thống nhất, ông vào định cư ở thành phố biển Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa), tiếp tục tham gia công tác xã hội và đảm nhiệm nhiều chức vụ khác nhau.

Những cống hiến không mệt mỏi của ông đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận, tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý. Hiện nay ông là Trưởng Ban liên lạc Đoàn tàu không số tỉnh Khánh Hòa, vẫn thường xuyên thăm hỏi, gặp gỡ ôn lại kỷ niệm những năm tháng chiến đấu với những đồng đội đoàn tàu không số năm xưa.