Người mẹ bên bến sông

Dòng sông Cầu mùa mưa nước dâng cao, cuồn cuộn chảy qua ngôi làng nhỏ nằm nép mình dưới những rặng tre. Ban ngày, mặt sông yên bình như một dải lụa. Nhưng khi màn đêm buông xuống, nơi đây lại trở thành một tuyến đường bí mật đưa bộ đội sang bờ bên kia.

Người chèo đò là bà Tư.

Cả làng quen gọi bà là "mẹ Tư". Không ai còn nhớ bà bao nhiêu tuổi. Chỉ biết mái tóc bà đã bạc gần hết, đôi bàn tay chai sần vì năm tháng cầm mái chèo.

Chồng bà hy sinh trong những năm đầu kháng chiến. Con trai duy nhất cũng nhập ngũ khi vừa tròn mười chín tuổi. Từ ngày tiễn con đi, căn nhà nhỏ bên bến sông chỉ còn mình bà lặng lẽ sớm hôm.

Một buổi chiều, cán bộ xã đến gặp.

"Mẹ Tư, đơn vị cần người giúp đưa bộ đội qua sông vào ban đêm. Công việc rất nguy hiểm."

Bà không suy nghĩ lâu.

"Tôi làm."

Chỉ hai tiếng ngắn gọn.

Từ đó, cứ khi trăng khuất sau rặng núi, bà lại lặng lẽ đẩy chiếc thuyền gỗ xuống nước.

Những người lính trẻ lần lượt bước lên thuyền.

Có người chỉ mới mười tám, đôi mươi.

Có người lần đầu xa nhà.

Có người vẫn còn giữ trong túi áo lá thư của mẹ.

Bà Tư nhìn họ mà nhớ đến con mình.

Mỗi lần thuyền cập bến, bà đều dặn:

"Các con nhớ giữ gìn sức khỏe."

Nhiều chiến sĩ cười đáp:

"Ngày thắng lợi, chúng con sẽ quay lại thăm mẹ."

Bà chỉ mỉm cười.

Bà hiểu rằng không phải ai cũng có thể trở về.

Mùa đông năm ấy, mưa lớn kéo dài nhiều ngày.

Nước sông chảy xiết.

Đêm hôm đó, đơn vị cần vượt sông gấp để kịp chi viện cho mặt trận.

Một chiến sĩ trẻ nhìn dòng nước rồi nói nhỏ:

"Mẹ Tư, nguy hiểm quá."

Bà chống mái chèo.

"Nếu mình không đi thì đồng đội ngoài kia sẽ chờ."

Chiếc thuyền rời bến.

Sóng liên tục đập vào mạn.

Mưa quất rát mặt.

Bà ghì chặt mái chèo, đưa từng nhịp thuyền tiến về phía trước.

Giữa dòng, một cơn gió mạnh khiến chiếc thuyền nghiêng hẳn.

Mấy người lính vội giữ thăng bằng.

Một chiến sĩ định cầm chèo giúp thì bà lắc đầu.

"Các con giữ súng cho chắc. Để mẹ."

Cuối cùng, con thuyền cũng cập bến an toàn.

Những người lính quay lại cúi đầu cảm ơn.

Bà chỉ xua tay.

"Đi đi các con. Đừng để lỡ việc."

Ít lâu sau, bà nhận được tin con trai mình đã hy sinh.

Người mang tin là đồng đội của anh.

Anh cúi đầu thật lâu trước sân nhà.

"Mẹ... anh Bình đã chiến đấu rất dũng cảm."

Bà lặng người.

Đôi mắt đỏ hoe nhưng không bật khóc.

Sau một lúc rất lâu, bà hỏi:

"Con tôi... lúc ra đi... có đau nhiều không?"

Người lính nghẹn ngào.

"Anh ấy chỉ nhắn... mẹ đừng buồn."

Đêm ấy, bà ngồi bên bến sông đến sáng.

Nước sông vẫn chảy như bao năm qua.

Bà nhớ ngày Bình còn nhỏ thường bơi lội dưới khúc sông này.

Bây giờ...

Con trai bà đã nằm lại ở một nơi rất xa.

Ai cũng nghĩ sau biến cố ấy, bà sẽ nghỉ chèo đò.

Nhưng tối hôm sau, khi đơn vị đến, bà đã có mặt từ sớm.

Một cán bộ ái ngại.

"Mẹ nghỉ ít hôm đi."

Bà lắc đầu.

"Ngoài kia còn nhiều người cũng là con của những bà mẹ khác."

Không ai nói thêm điều gì.

Từ hôm đó, mái chèo của bà dường như còn khỏe hơn trước.

Ngày đất nước thống nhất.

Bến sông đông kín người.

Những người lính năm xưa trở lại.

Có người đã là sĩ quan.

Có người tóc đã điểm bạc.

Họ mang theo hoa, bánh kẹo và những cái ôm thật chặt.

"Mẹ Tư!"

Tiếng gọi vang khắp bến sông.

Bà nhìn từng gương mặt.

Có người bà nhận ra.

Có người thì không.

Nhưng tất cả đều gọi bà bằng một tiếng "mẹ".

Một người lính xúc động nói:

"Nếu ngày ấy không có mẹ chèo đò, có lẽ chúng con đã không kịp đến đơn vị."

Bà cười hiền.

"Mẹ chỉ chèo một con thuyền nhỏ thôi. Chính các con mới là những người đã chèo con thuyền của đất nước đến ngày hòa bình."

Nhiều năm sau, chiếc thuyền gỗ được đưa vào nhà truyền thống của huyện.

Chiếc mái chèo cũ vẫn còn những vết mòn do bàn tay bà Tư cầm suốt bao năm.

Khách đến tham quan thường dừng lại rất lâu trước con thuyền ấy.

Họ không chỉ nhìn thấy một phương tiện vượt sông.

Họ nhìn thấy bóng dáng của biết bao người mẹ Việt Nam bình dị.

Những người không cầm súng ra trận, nhưng lặng lẽ góp sức mình để bảo vệ Tổ quốc.

Bến sông ngày nay đã có cây cầu bê tông vững chắc.

Trẻ em tung tăng đạp xe qua cầu mỗi sáng.

Ít ai biết rằng, dưới nhịp cầu ấy từng có một người mẹ tóc bạc, đêm đêm chèo con thuyền nhỏ giữa bom đạn, đưa biết bao người lính sang bờ của niềm tin và hy vọng.