Người mẹ cầm súng
Út Tịch là một trong những nữ anh hùng tiêu biểu của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Vừa là người mẹ của nhiều người con, vừa là nữ chiến sĩ kiên cường, bà đã trực tiếp chiến đấu, lãnh đạo lực lượng du kích và lập nhiều chiến công xuất sắc. Câu nói nổi tiếng của bà: "Còn cái lai quần cũng đánh" đã trở thành biểu tượng của ý chí bất khuất và lòng yêu nước của phụ nữ Việt Nam.
Sinh năm 1931 trong một gia đình nông dân nghèo ở Trà Vinh, Nguyễn Thị Út lớn lên giữa vùng quê Nam Bộ giàu nghĩa tình nhưng cũng chịu nhiều đau thương bởi chiến tranh. Từ nhỏ, bà đã chứng kiến cảnh người dân bị áp bức, ruộng đồng bị tàn phá và nhiều gia đình ly tán.
Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra ác liệt, Nguyễn Thị Út tham gia cách mạng. Dù hoàn cảnh vô cùng khó khăn, vừa chăm lo cho gia đình, vừa nuôi con nhỏ, bà vẫn quyết tâm cầm súng bảo vệ quê hương.
Ban ngày, bà lao động sản xuất như bao người phụ nữ nông thôn. Ban đêm, bà cùng đồng đội đào hầm bí mật, chuyển lương thực, làm giao liên và tổ chức phục kích quân địch. Với sự mưu trí và dũng cảm, bà nhiều lần trực tiếp chỉ huy lực lượng du kích đánh địch, bảo vệ nhân dân và giữ vững cơ sở cách mạng.
Điều khiến đồng đội khâm phục nhất ở Út Tịch không chỉ là tài chiến đấu mà còn là nghị lực phi thường. Dù phải nuôi nhiều người con trong điều kiện chiến tranh thiếu thốn, bà chưa bao giờ lùi bước. Có lần, khi được hỏi điều gì giúp bà vượt qua mọi gian khổ, bà trả lời bằng câu nói đã đi vào lịch sử:
"Còn cái lai quần cũng đánh."
Câu nói giản dị nhưng chứa đựng ý chí sắt đá của người phụ nữ Nam Bộ: còn sống là còn chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Trong nhiều năm kháng chiến, Nguyễn Thị Út tham gia hàng chục trận đánh lớn nhỏ, tiêu diệt và làm tan rã nhiều toán địch, góp phần giữ vững phong trào cách mạng ở Trà Vinh. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, năm 1965, bà được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Hình ảnh người mẹ vừa bế con, vừa cầm súng chiến đấu đã gây xúc động mạnh đối với nhà văn Nguyễn Thi. Từ cuộc đời của bà, ông đã sáng tác tác phẩm Người mẹ cầm súng, một trong những tác phẩm văn học nổi tiếng viết về người phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến.
Ngày 27 tháng 11 năm 1968, trong một trận chiến đấu bảo vệ cơ sở cách mạng tại Trà Vinh, Nguyễn Thị Út anh dũng hy sinh. Sự ra đi của bà để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng đồng đội và nhân dân miền Nam.
Ngày nay, tên tuổi Út Tịch được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình trên cả nước. Mỗi khi nhắc đến bà, người ta nhớ đến hình ảnh một người mẹ bình dị nhưng có ý chí kiên cường, sẵn sàng hy sinh tất cả vì độc lập của dân tộc.
