Người mẹ cầm súng giữa đồng quê Trà Vinh"

"Người mẹ cầm súng giữa đồng quê Trà Vinh"

Kể về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Út (Út Tịch)

"Còn cái lai quần cũng đánh!" – câu nói giản dị nhưng đầy khí phách ấy đã trở thành biểu tượng của phụ nữ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Đó là lời của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Út (Út Tịch), người con ưu tú của quê hương Trà Vinh, người đã truyền cảm hứng để nhà văn Nguyễn Thi viết nên tác phẩm nổi tiếng "Người mẹ cầm súng".

Người phụ nữ sinh ra từ vùng đất gian khó

Nguyễn Thị Út, thường được gọi là Út Tịch, sinh năm 1931 tại xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ của chị gắn liền với những mùa lúa thất bát, những trận đòn roi của bọn địa chủ và sự áp bức của thực dân.

Lớn lên trong khói lửa chiến tranh, chị sớm nhận ra rằng chỉ có đứng lên đấu tranh mới giành được quyền sống cho quê hương và gia đình mình. Từ những ngày đầu kháng chiến chống Pháp, Út Tịch đã tham gia làm giao liên, tải lương thực, nuôi giấu cán bộ rồi trở thành một nữ du kích gan dạ.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, đất nước tạm thời chia cắt. Miền Nam chìm trong sự khủng bố của chính quyền Sài Gòn. Nhiều cán bộ bị bắt, bị giết, phong trào cách mạng gặp vô vàn khó khăn. Nhưng với Út Tịch, càng gian khổ, ý chí càng thêm sắt đá.

Người mẹ của sáu đứa con và khẩu súng trên vai

Điều khiến nhiều người cảm phục không chỉ là lòng dũng cảm mà còn bởi chị là một người mẹ đông con.

Trong căn nhà lá đơn sơ giữa vùng căn cứ Trà Vinh, sáu đứa con nhỏ luôn quấn quýt bên mẹ. Có những ngày, vừa ru con ngủ, chị vừa chuẩn bị lựu đạn. Có những đêm, khi con vừa thiếp đi, chị lại khoác súng lên vai để cùng đồng đội đi phục kích.

Một lần, đồng đội ái ngại hỏi:

– Chị Út, con còn nhỏ quá, sao chị không ở nhà chăm con?

Chị cười hiền:

– Con mình thì mình thương. Nhưng quê hương này còn biết bao nhiêu đứa trẻ khác. Nếu mình không đánh giặc thì tụi nhỏ sau này sống sao được?

Câu trả lời ấy khiến mọi người lặng đi.

Đối với chị, tình yêu con chưa bao giờ tách rời tình yêu đất nước.

"Còn cái lai quần cũng đánh"

Có lần, đơn vị chuẩn bị bước vào một trận đánh lớn.

Một chiến sĩ trẻ lo lắng vì lực lượng quá chênh lệch.

Út Tịch động viên:

– Đừng sợ! Còn người là còn đánh.

Rồi chị nói thêm câu đã đi vào lịch sử:

"Còn cái lai quần cũng đánh!"

Đó không phải lời nói bốc đồng.

Đó là lời thề của một người chiến sĩ hiểu rằng nếu hôm nay buông súng thì ngày mai quê hương sẽ tiếp tục chìm trong đau thương.

Tinh thần ấy nhanh chóng lan khắp đơn vị.

Từ những nữ du kích chỉ quen cấy lúa, những bà mẹ từng chỉ biết cầm liềm, cầm cuốc… tất cả đều trở thành những chiến sĩ quả cảm.

Những trận đánh làm quân thù khiếp sợ

Út Tịch không chỉ là người chỉ huy dũng cảm mà còn rất mưu trí.

Chị nhiều lần trực tiếp dẫn đầu các tổ du kích tập kích đồn bốt, phá ấp chiến lược, diệt ác ôn và bảo vệ nhân dân.

Có trận, địch huy động lực lượng đông gấp nhiều lần, có xe bọc thép và máy bay yểm trợ.

Chị bình tĩnh chia lực lượng thành nhiều mũi nhỏ.

Khi quân địch lọt vào trận địa phục kích, tiếng súng đồng loạt vang lên.

Địch hoảng loạn rút chạy.

Sau trận đánh, đồng đội mới phát hiện chị bị thương ở vai.

Máu thấm đỏ chiếc áo bà ba.

Mọi người bảo chị nghỉ.

Chị chỉ cười:

– Trúng sơ sơ thôi.

Rồi lại tiếp tục chỉ huy đơn vị.

Người mẹ giữa chiến trường

Điều khiến đồng đội nhớ nhất không phải những chiến công, mà là hình ảnh người mẹ luôn nghĩ cho người khác.

Có lần hành quân nhiều ngày trong rừng.

Lương thực cạn.

Mỗi người chỉ còn một nắm cơm.

Thấy một chiến sĩ trẻ sốt cao, chị lặng lẽ nhường phần cơm của mình.

Người lính ngại ngùng:

– Chị ăn đi.

Chị xua tay:

– Chị quen rồi.

Đến tối, mọi người mới biết chị đã nhịn đói cả ngày.

Trong những lúc nghỉ chân, chị thường nhắc đến các con.

Không phải bằng nước mắt.

Mà bằng nụ cười.

Chị tin rằng một ngày nào đó, các con sẽ được sống trong hòa bình.

Niềm tin ấy giúp chị vượt qua mọi gian khổ.

Sự hy sinh bất tử

Đầu năm 1968, trong những ngày cuộc kháng chiến bước vào giai đoạn quyết liệt, Út Tịch tiếp tục chỉ huy chiến đấu.

Trong một trận càn ác liệt của địch tại quê hương Trà Vinh, chị anh dũng hy sinh khi mới 37 tuổi.

Sự ra đi của chị khiến cả vùng căn cứ lặng đi.

Đồng đội ôm khẩu súng của chị mà nghẹn ngào.

Những đứa con thơ mất mẹ.

Nhưng đất nước có thêm một người anh hùng bất tử.

Sau này, Đảng và Nhà nước đã truy tặng chị danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên tuổi chị được đặt cho nhiều trường học, đường phố trên cả nước.

"Người mẹ cầm súng"

Nhà văn Nguyễn Thi, sau nhiều lần gặp gỡ và sống cùng Út Tịch, đã vô cùng xúc động trước cuộc đời của chị.

Ông viết nên thiên ký sự nổi tiếng "Người mẹ cầm súng", tái hiện hình ảnh một người phụ nữ Nam Bộ vừa giàu tình mẫu tử, vừa kiên cường trước bom đạn.

Tác phẩm nhanh chóng lan tỏa khắp cả nước.

Hàng triệu độc giả xúc động trước hình tượng người mẹ vừa bồng con, vừa cầm súng bảo vệ Tổ quốc.

Út Tịch từ đó không còn là người phụ nữ của riêng Trà Vinh.

Chị trở thành biểu tượng của phụ nữ Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh.

Hoa lửa còn mãi

Hôm nay, khi trở về Trà Vinh, đi qua những con đường rợp bóng dừa, những cánh đồng lúa xanh mướt và những dòng sông hiền hòa, ít ai hình dung nơi đây từng là chiến trường ác liệt.

Nhưng mỗi lần nhắc đến Út Tịch, người dân vẫn kể bằng tất cả niềm tự hào.

Họ kể về người phụ nữ nhỏ bé nhưng mang ý chí lớn lao.

Người mẹ không chấp nhận khuất phục.

Người chiến sĩ luôn đi đầu trong mọi trận đánh.

Người đã biến câu nói "Còn cái lai quần cũng đánh!" thành lời hiệu triệu của cả một thế hệ.