Người mẹ có chín người con là liệt sĩ

Mỗi buổi sáng, căn nhà nhỏ ở xã Điện Thắng Trung lại vang lên tiếng chổi tre quét sân.

Nguyễn Thị Thứ luôn bắt đầu một ngày như vậy. Bà chăm từng luống rau, quét từng chiếc lá rụng và thắp nén hương lên bàn thờ gia đình.

Trên bàn thờ là rất nhiều di ảnh.

Mỗi bức ảnh là một người con.

Có người ra đi khi tuổi vừa đôi mươi.

Có người chưa kịp nhìn thấy đứa con đầu lòng chào đời.

Mỗi lần có người khách ghé thăm, bà đều nhớ tên từng người con, từng người cháu và cả người con rể đã không trở về.

Không phải vì bà cố ghi nhớ.

Mà bởi làm mẹ thì làm sao có thể quên.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, bà Nguyễn Thị Thứ dành gần như cả cuộc đời cho ruộng đồng và gia đình.

Chiến tranh đến.

Những người con lần lượt khoác ba lô lên đường.

Mỗi lần tiễn con đi, bà chỉ dặn:

"Các con cố gắng làm tròn nhiệm vụ. Nhà mình còn có mẹ."

Bà không giữ con ở lại.

Bởi bà hiểu, còn biết bao người mẹ khác cũng đang tiễn con như mình.

Rồi những tờ giấy báo tử lần lượt được gửi về.

Người mẹ lặng lẽ nhận lấy.

Không ai biết bà đã khóc bao nhiêu lần.

Chỉ biết rằng, sáng hôm sau, bà vẫn ra đồng.

Chiều về, bà vẫn chăm lo cho những đứa cháu còn nhỏ.

Những người hàng xóm kể rằng, chưa bao giờ họ nghe bà than trách số phận.

Bà chỉ lặng lẽ sống.

Lặng lẽ chờ.

Và lặng lẽ nhớ.

Chiến tranh kết thúc.

Đất nước thống nhất.

Nhưng những người con của bà không trở về.

Ngôi nhà nhỏ vẫn thiếu đi tiếng cười của những chàng trai năm nào.

Có người hỏi bà:

"Mẹ có buồn không?"

Bà nhìn lên bàn thờ rồi nhẹ nhàng đáp:

"Nhớ thì nhớ lắm. Nhưng các con đã sống xứng đáng."

Câu trả lời ấy khiến nhiều người không cầm được nước mắt.

Sau này, khi Nhà nước phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng, rất nhiều người biết đến bà Nguyễn Thị Thứ.

Nhưng điều khiến mọi người kính trọng không chỉ là những mất mát bà đã trải qua.

Đó còn là nghị lực của một người mẹ Việt Nam.

Mất mát không làm bà gục ngã.

Đau thương không khiến bà mất đi lòng tin.

Bà sống những năm tháng còn lại bằng sự bình dị của một người mẹ nông dân, như thể điều mình làm chỉ là bổn phận với gia đình và đất nước.

Ngày nay, tại Quảng Nam, Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng được xây dựng với hình tượng lấy nguyên mẫu từ mẹ Nguyễn Thị Thứ.

Mỗi năm, hàng nghìn người đến dâng hương.

Không chỉ để tưởng nhớ một người mẹ.

Mà để nhớ đến hàng vạn bà mẹ Việt Nam đã âm thầm hiến dâng những điều quý giá nhất cho độc lập của dân tộc.

Sự thật lịch sử

• Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904, quê tại Quảng Nam.