NGƯỜI MẸ CÙ LAO PHỐ ÂM THẦM TIẾP SỨC CHO NHỮNG NGƯỜI KHÁNG CHIẾN
Tác giả: Nguyễn Thị Trà My
Mẹ Hồ Thị Tỏ (1900–1985) sinh tại xã Hiệp Hòa, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Mẹ lập gia đình khi còn trẻ và sinh nhiều lần, nhưng đến tuổi trưởng thành chỉ còn một người con trai duy nhất là Hồ Văn Răng, thường gọi Tư Răng.
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, trên vùng đất Cù Lao Phố, mẹ vui mừng khi thấy người con trai của mình tham gia Thanh niên Tiền phong, sau đó vào lực lượng dân quân du kích làm nhiệm vụ canh gác, bảo vệ xóm làng. Mẹ không trực tiếp cầm súng nhưng đã ủng hộ các lực lượng bằng gạo và thức ăn, giúp anh em có điều kiện luyện tập quân sự.
Chỉ khoảng hai tháng sau, thực dân Pháp quay trở lại chiếm đóng Biên Hòa. Chúng tiến hành càn quét, lùng bắt thanh niên. Hồ Văn Răng cùng các đồng chí chuyển sang hoạt động tại căn cứ du kích Bình Đa. Từ đó, mẹ Hồ Thị Tỏ cùng vợ người con trai nhiều lần qua sông để tiếp tế tiền, gạo và những vật dụng cần thiết cho con và lực lượng kháng chiến.
Không chỉ tiếp tế, mẹ còn tham gia cùng bà con thực hiện công việc “gác bẹo”, tức làm tín hiệu báo động khi phát hiện quân địch càn quét. Nhờ mạng lưới trinh sát và cảnh giới của nhân dân, lực lượng từ căn cứ Bình Đa về Hiệp Hòa hoạt động có thể kịp thời tránh những cuộc lùng sục của địch.
Cuối năm 1949, một đoàn cán bộ quân sự Quân khu 7 về tỉnh Biên Hòa kiểm tra phong trào “Thi đua yêu nước, giết giặc lập công”. Đoàn ghi nhận phong trào bảo vệ an toàn cho cán bộ và du kích của địa phương. Câu chuyện của mẹ Hồ Thị Tỏ vì thế gắn với một hình thức đóng góp rất đặc biệt: giữ gìn cơ sở, tiếp tế và bảo vệ an toàn cho lực lượng kháng chiến ngay trong vùng có địch kiểm soát.
Mẹ Hồ Thị Tỏ qua đời năm 1985. Nhà nước truy tặng mẹ danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng và ghi nhận những đóng góp của mẹ cùng gia đình đối với cách mạng.
Câu chuyện của mẹ cho thấy trong cuộc kháng chiến, sự đóng góp của nhân dân không chỉ nằm ở những trận đánh. Những người mẹ ở hậu phương, những người âm thầm đưa gạo, thuốc men, cảnh giới và bảo vệ cán bộ cũng góp phần tạo nên sức mạnh của phong trào cách mạng.
