"Người mẹ của 11 người lính" và bàn cơm trống
Người mẹ vĩ đại nhất Việt Nam với kỷ lục buồn: có 9 con trai, 1 con rể và 2 cháu ngoại hy sinh trong chiến tranh, người đã dành cả đời để đào hầm nuôi giấu cán bộ ngay dưới gầm giường mình.
Mẹ Thứ ở Quảng Nam không cầm súng ra trận, nhưng cuộc đời mẹ là một chiến trường khốc liệt của tâm hồn. Nhà mẹ có 5 cái hầm bí mật. Suốt hai cuộc kháng chiến, mẹ nuôi giấu hàng trăm cán bộ, chiến sĩ. Địch đến nhà khám xét hàng ngày, chúng dí súng vào đầu mẹ hỏi cán bộ đâu, mẹ chỉ thản nhiên: "Tao không biết".
Nỗi đau của mẹ được đong bằng những lần nhận giấy báo tử. Tổng cộng 11 người thân ruột thịt của mẹ đã ra đi. Có những năm, mẹ nhận đến 3 lá thư báo tử cùng một lúc. Người ta kể rằng, mỗi chiều mẹ lại ngồi bên thềm nhà, nhìn ra phía con đường dẫn vào làng, nơi những đứa con đã đi mà không bao giờ trở lại.
Trong căn bếp nhỏ của mẹ, lúc nào cũng có những mâm cơm được dọn sẵn với rất nhiều bát đũa, như thể các con chỉ đi làm đồng sắp về. Mẹ Thứ không chỉ hy sinh người thân, mẹ hy sinh cả cuộc đời mình để làm hậu phương vững chãi nhất. Bức tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng ở Quảng Nam được tạc theo nguyên mẫu của mẹ, nhưng không có bức tượng nào tả hết được nỗi đau và sự vĩ đại của người phụ nữ đã dâng hiến tất cả cho sự trường tồn của dân tộc.
