Người Mẹ của dân tộc

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của Việt Nam, hình ảnh người mẹ luôn là tượng đài vĩnh cửu của lòng bao dung, sự kiên trung và những hy sinh thầm lặng. Giữa hàng triệu người mẹ Việt Nam anh hùng, Mẹ Nguyễn Thị Thứ (1904 – 2010), quê ở xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, đã trở thành một biểu tượng huyền thoại. Mẹ là người phụ nữ cống hiến trọn vẹn những gì ruột thịt nhất cho đất nước, với 9 người con trai ruột, 1 người con rể và 2 cháu ngoại đã dâng trọn tuổi xuân và máu xương cho hòa bình của Tổ quốc.

Không chỉ chịu đựng nỗi đau xé lòng khi lần lượt nhận những tấm giấy báo tử dồn dập, Mẹ Thứ còn là một cơ sở cách mạng kiên trung. Căn nhà nhỏ của Mẹ là nơi đào hầm nuôi giấu biết bao cán bộ, chiến sĩ ngay giữa lòng địch. Cuộc đời Mẹ là một tráng ca trầm hùng về tình mẫu tử thiêng liêng hòa quyện cùng lòng yêu nước nồng nàn.

Nắng chiều Quảng Nam trải một màu vàng thẫm lên căn nhà tranh nhỏ bên dòng sông Thu Bồn, nơi bóng lưng còng của Mẹ lặng lẽ đổ dài trên khoảng sân gạch cũ. Trong không gian êm đềm của vùng đất Điện Bàn, người ta thường thấy Mẹ ngồi bên hiên, đôi bàn tay gầy gò nhăn nheo mần từng ngọn rau, tỉa từng chiếc lá trầu, nhưng đôi mắt hằn sâu vết thời gian thì luôn đau đáu nhìn ra lối ngõ nhỏ xanh ngắt hàng rào dâm bụt.

Trong suốt những năm tháng chiến tranh tàn khốc, căn nhà nhỏ của Mẹ không chỉ là nơi chia ly của gia đình mà còn là một căn cứ cách mạng kiên trung. Ngay bên dưới vườn nhà, dưới những căn hầm bí mật được đào âm thầm trong đêm, Mẹ đã nuôi giấu biết bao cán bộ, chiến sĩ. Dù địch thường xuyên càn quét, đe dọa, Mẹ vẫn thản nhiên ngồi giã trầu trước hiên, cất tiếng hắng giọng nhẹ nhàng làm hiệu mỗi khi có bóng dáng kẻ thù lui tới.

Nhưng cái giá của hòa bình cho Tổ quốc lại quá đỗi xót xa. Lần lượt từng người con nam nhi của Mẹ xếp lại bút nghiên hay tay cày, gạt nước mắt biệt biệt quê nhà bước vào chiến trường: anh Lê Tự Xuyên, anh Lê Tự Bò, anh Lê Tự Hàn, anh Lê Tự Lê... cho đến những người con nhỏ nhất. Mỗi lần tin chiến trường báo về, không phải là những lá thư vội vã từ mặt trận, mà là những tờ giấy báo tử lặng lẽ trong đêm.

Có những năm tháng nỗi đau dồn dập đến xé lòng. Năm 1948, người con đầu lòng ngã xuống. Rồi liên tiếp những năm sau đó, tin dữ cứ dội về như những trận bão làm rung chuyển trái tim Mẹ. Đỉnh điểm là vào năm 1966, Mẹ nhận liền nhiều tin báo tử chỉ trong vòng vài tháng. Chín người con trai, một người con rể và hai người cháu ngoại – tất cả mười hai người thân yêu nhất của Mẹ đã vĩnh viễn nằm lại rải rác trên khắp các chiến trường.

Người ta kể lại rằng, có những đêm dốc cạn nước mắt, Mẹ ngước nhìn lên bàn thờ nghi ngút khói hương, nơi những di ảnh nằm sát bên nhau. Đôi tay run rẩy của Mẹ chạm nhẹ lên từng tấm bằng Tổ quốc ghi công, gọi khẽ tên từng đứa con như thể chúng chỉ vừa mới ra đồng chưa về. Nhưng Mẹ không gục ngã. Nỗi đau giấu chặt vào trong, Mẹ lại tiếp tục thổi lửa nấu cơm nuôi quân, lại tiếp tục gác đêm cho những chiến sĩ trẻ – những người mà Mẹ coi như chính đứa con ruột thịt của mình.

Ngày hòa bình thống nhất, đất nước reo vui trong khúc ca chiến thắng, Mẹ Thứ vẫn ngồi đó bên mâm cơm chiều rằm. Mẹ lặng lẽ xếp chín chiếc bát, chín đôi đũa ngay ngắn trên bàn, như vẫn đợi chờ một phép màu để các con trở về quây quần bên hiên bếp lửa. Nắng hoàng hôn buông xuống, bóng Mẹ in trên tường vôi trắng như một pho tượng kiên cường, đong đầy tình mẫu tử bao la và lòng yêu nước mênh mông.

Hôm nay, tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng vươn cao giữa đất trời Quảng Nam, mang hình dáng của Mẹ Thứ ôm trọn các con vào lòng. Mẹ không chỉ là người mẹ của chín anh hùng liệt sĩ, mà đã trở thành biểu tượng bất tử của sự hy sinh thầm lặng, của sức mạnh kiên cường dệt nên độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam