Người mẹ của những anh hùng

Trong những năm tháng chiến tranh, có những vùng quê mà ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ cách nhau một bước chân. Ban ngày địch kiểm soát, ban đêm lực lượng cách mạng hoạt động. Giữa hoàn cảnh ấy, người dân vừa phải lao động, vừa tìm cách che chở, tiếp tế cho cán bộ. Tại ấp Phú Thạnh, xã Phú Hựu, tỉnh Đồng Tháp, mẹ Trương Thị Tư đã sống và chiến đấu như một người phụ nữ kiên cường giữa hoàn cảnh ấy.

Âm thầm làm nhiệm vụ

Má Tư Sang có 10 người con. Chồng bà tham gia công an huyện, sau đó thoát ly công tác tại hậu cần tỉnh Vĩnh Long. Trong những năm chồng đi làm nhiệm vụ, má một mình chăm sóc gia đình và tham gia các hoạt động cách mạng.

Bà đào công sự quanh nhà để nuôi chứa cán bộ. Đó là một công việc nguy hiểm bởi địch luôn tìm cách phát hiện cơ sở. Chúng từng treo thưởng lớn để truy bắt chồng má, nhưng bà không vì thế mà sợ hãi.

Má tiếp tục làm ruộng, nuôi các con và hoàn thành nhiệm vụ được giao. Khi các con khoảng 15-16 tuổi, bà cho các con tham gia kháng chiến. Với má, đó là cách để mỗi thành viên trong gia đình góp sức vào sự nghiệp chung.

Bên cạnh việc che chở cán bộ, má còn được chi bộ giao nhiệm vụ thu thuế, lúa gạo và những khoản đóng góp của nhân dân. Bà kết nối với cơ sở mật để mua thuốc men, dụng cụ y tế, nilon, vải và chà gạo phục vụ cách mạng.

Những công việc ấy đòi hỏi sự cẩn trọng. Mật thám thường xuyên theo dõi, nhưng má luôn biết cách ứng phó. Bà không để sự sợ hãi lấn át trách nhiệm.

Bà Nguyễn Thị Pho từng theo má đi xay gạo khi mới 14 tuổi. Trong ký ức của bà, má luôn là người bình tĩnh và cẩn thận. Khi bị địch kiểm tra vì nghi ngờ xay nhiều gạo, má chỉ giải thích rằng nhà đông con nên cần lượng gạo lớn.

Một lời giải thích giản dị nhưng cho thấy sự nhanh trí của người phụ nữ đã quá quen với việc đối mặt hiểm nguy.

Một tấm lòng không khuất phục

Không chỉ làm công tác hậu cần, má Tư còn tham gia nhiều phong trào đấu tranh chính trị. Bà cùng chị em phụ nữ chống bắt lính, phá cầu đường và tham gia các cuộc đấu tranh tại địa phương.

Có lần, má cùng chị em tham gia đấu tranh chính trị ở tỉnh Vĩnh Long và bị địch bắt. Bà bị áp giải qua Cần Thơ, nơi địch tìm cách khai thác thông tin.

Chúng lần lượt sử dụng các thủ đoạn dụ dỗ, mua chuộc, uy hiếp và đánh đập. Nhưng trước mọi sức ép, má vẫn giữ im lặng. Không thể khai thác được gì, địch vẽ cờ ba sọc lên nón lá rồi thả về.

Má và các chị em không chấp nhận. Họ đồng loạt ném bỏ những chiếc nón. Địch tiếp tục vẽ cờ lên lưng áo, họ lại vứt bỏ áo. Đó là những hành động giản dị nhưng thể hiện rõ lòng trung thành với cách mạng và thái độ kiên quyết trước kẻ thù.

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Tư nhớ rằng trong những năm chiến tranh, má Tư cùng người dân địa phương đã hết lòng giúp đỡ lực lượng cách mạng. Lương thực, thuốc men và những nhu yếu phẩm cần thiết được bà con tìm cách cung cấp để cán bộ, chiến sĩ có thể bám cơ sở.

Sự đóng góp ấy có thể không được nhìn thấy trên chiến trường, nhưng lại là một phần không thể thiếu của cuộc đấu tranh. Bởi để một lực lượng có thể tồn tại và chiến đấu, phía sau họ luôn cần những hậu phương âm thầm như thế.

Dấu tích còn lại

Ngày nay, trong căn nhà của gia đình má Tư vẫn còn 5 Bằng Tổ quốc ghi công cùng nhiều Huân, Huy chương và danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Những phần thưởng ấy là sự ghi nhận đối với những hy sinh mà gia đình đã trải qua.

Mỗi tấm bằng là một lời nhắc về một người đã hy sinh. Mỗi kỷ vật là một dấu mốc của những năm tháng mà đất nước chưa có hòa bình.

Mẹ Trương Thị Tư không phải là một nhân vật xa lạ bước ra từ những trang sách lịch sử. Mẹ là một người phụ nữ bình dị của làng quê, nhưng khi Tổ quốc cần, mẹ đã biến mái nhà của mình thành nơi che chở cách mạng, biến những chuyến đi xay gạo thành những chuyến tiếp tế và biến sự bình dị của đời thường thành sức mạnh của lòng yêu nước.

Câu chuyện của mẹ là minh chứng rằng lịch sử không chỉ được viết nên bởi những người cầm súng. Lịch sử còn được viết bằng sự hy sinh âm thầm của những người mẹ, người vợ và những người dân bình thường. Chính họ đã góp phần làm nên ngày đất nước thống nhất.