Mẹ Việt Nam Anh hùng

NGƯỜI MẸ CỦA NHỮNG NGƯỜI CON ĐẤT VIỆT

Bài viết: “Người mẹ của những người con đất Việt” Bài kể về Mẹ Việt Nam Anh hùng Phạm Thị Nghĩa (1915–2004, xã Hậu Thành, huyện Cái Bè, nay thuộc Đồng Tháp) — người từng nuôi giấu chiến sĩ cách mạng và có 2 con là liệt sĩ: • Liệt sĩ Trương Văn Hoanh (sinh 1946) hy sinh khi đưa bộ đội đánh đồn Cầu Xéo. • Liệt sĩ Trương Văn Dứt (sinh 1959) hy sinh năm 1979 trên chiến trường Campuchia, để lại tấm hình cùng lời hẹn dở dang “Hòa bình, anh cưới em.” Bài khép lại bằng hình ảnh Mẹ nén đau thương đi nhận hài cốt con, được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng năm 2014, và lời tri ân thế hệ hôm nay với các anh hùng liệt sĩ. Văn phong văn chương, hào hùng, có 4 hình ảnh tư liệu thật minh họa (chân dung Mẹ, chân dung liệt sĩ Dứt, Bằng Tổ quốc ghi công, Bằng Bà mẹ VN Anh hùng)

Đắk Lắk23/08/2026Phường Cẩm Thành (Đoàn Phường Cẩm Thành)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

NGƯỜI MẸ CỦA NHỮNG NGƯỜI CON ĐẤT VIỆT

(Kính dâng hương hồn Mẹ Việt Nam Anh hùng Phạm Thị Nghĩa và các liệt sĩ)

Có những người mẹ mà cuộc đời không được đo bằng năm tháng, mà được đo bằng những lần tiễn con ra trận và những lần đón con trở về trong lặng câm của đất. Mẹ Việt Nam Anh hùng Phạm Thị Nghĩa, sinh năm 1915 tại ấp Hậu Hoa, xã Hậu Thành, huyện Cái Bè (nay thuộc tỉnh Đồng Tháp), mất năm 2004, là một người mẹ như thế. Trong những năm tháng kháng chiến gian khổ, Mẹ đã âm thầm nuôi giấu chiến sĩ cách mạng ngay trong chính ngôi nhà của mình, xem hiểm nguy như một lẽ thường để bảo vệ những người con của cách mạng. Và rồi, chính Mẹ cũng lần lượt tiễn hai người con ruột thịt của mình vào cõi bất tử, hóa thân vào hồn thiêng sông núi.

Người con đầu tiên ngã xuống là liệt sĩ Trương Văn Hoanh, sinh năm 1946. Năm 1965, khi tuổi đời còn rất trẻ, ông đã xung phong tham gia cách mạng. Rồi trong một ngày định mệnh, khi đang làm nhiệm vụ đưa bộ đội Tiểu đoàn 514 tiến đánh đồn Cầu Xéo, ông đã anh dũng hy sinh giữa lằn ranh sinh tử của chiến trường. Đồng đội đưa ông về an táng tại ấp Hậu Thuận, xã Hậu Thành – chính mảnh đất quê hương đã sinh ra ông. Mãi đến ngày 1-11-1982, ông mới được Nhà nước chính thức công nhận là liệt sĩ, mang theo Bằng Tổ quốc ghi công số 3A-247k như một minh chứng cho sự hy sinh cao cả ấy.

Nỗi đau của Mẹ chưa kịp nguôi ngoai thì định mệnh nghiệt ngã một lần nữa gõ cửa. Người con trai út – liệt sĩ Trương Văn Dứt, sinh ngày 10-10-1959 – lớn lên giữa những năm tháng đất nước còn chưa dứt tiếng súng. Tháng 8 năm 1977, khi vừa tròn tuổi đôi mươi, ông xung phong lên đường tham gia cách mạng, mang trong mình cấp bậc Hạ sĩ, thuộc Tiểu đoàn thông tin, Sư đoàn 330 anh hùng, Quân khu IX.

Khi Tổ quốc cần, khi nghĩa vụ quốc tế thiêng liêng vang lên lời hiệu triệu giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng, ông đã không hề chùn bước, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ nơi đất bạn. Trong túi áo người lính trẻ ấy, vẫn ôm ấp tấm hình người con gái ông thương, cùng một lời hẹn ước mộc mạc mà thiêng liêng đến nao lòng: “Hòa bình, anh cưới em.” Nhưng chiến trường vốn không hẹn ngày trở về. Ngày 24-2-1979, trên chiến trường Campuchia, ông ngã xuống ngay khi đang làm nhiệm vụ, viên đạn quân thù xuyên thẳng vào trái tim – trái tim vừa mới biết yêu, vừa mới ôm ấp một lời hẹn hòa bình.

Giữa mưa bom lửa đạn, đồng đội chỉ kịp vội vàng chôn cất ông, lặng lẽ đánh dấu một nấm mộ giữa chiến trường xa xứ. Kỷ vật cuối cùng còn sót lại trong túi áo người lính ấy – tấm hình mang theo lời hẹn dở dang – được đồng đội nâng niu gìn giữ, mang về trao lại cho gia đình như một mảnh linh hồn còn ở lại.

Ngày tin dữ bay về, Mẹ như hóa đá giữa đời. Làm sao có ngôn từ nào đủ sức diễn tả nỗi đau của một người mẹ khi hay tin đứa con dứt ruột đẻ ra đã vĩnh viễn nằm lại nơi đất khách? Sau này, hài cốt liệt sĩ Trương Văn Dứt được đưa về an táng trang nghiêm tại Nghĩa trang liệt sĩ huyện Cái Bè, nằm lại vĩnh hằng cùng đồng đội, cùng non sông đất nước. Ngày 28-1-1981, ông chính thức được công nhận liệt sĩ, mang theo Bằng Tổ quốc ghi công số 1AA-910b – tấm bằng đã sờn màu năm tháng nhưng vẫn còn nguyên vẹn dòng chữ khắc ghi công lao của người lính trẻ.

Hai người con trai lần lượt ra đi, hai lần Mẹ gánh chịu nỗi đau tưởng chừng không thể nào vượt qua. Nhưng Mẹ Phạm Thị Nghĩa, cũng như hàng vạn Bà mẹ Việt Nam Anh hùng khác trên dải đất hình chữ S, đã không gục ngã. Mẹ đã biến nước mắt thành sức mạnh, biến đau thương thành niềm tự hào âm thầm mà lớn lao, để tiếp thêm sức mạnh cho những người con còn ở lại, cho cả một dân tộc kiên cường đi đến ngày toàn thắng, thống nhất non sông.

Mẹ Phạm Thị Nghĩa qua đời ngày 19-11-2004 (âm lịch), được an táng tại chính mảnh đất quê hương – ấp Hậu Thuận, xã Hậu Thành. Ngày 16-12-2014, Chủ tịch nước đã ký quyết định truy tặng Mẹ danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” – sự ghi nhận xứng đáng cho một đời hy sinh thầm lặng. Hiện nay, hương hồn Mẹ được người con trai Trương Văn Hết thờ cúng chu đáo tại quê nhà.

Hòa bình hôm nay ta đang hưởng không phải là món quà từ trên trời rơi xuống. Đó là kết tinh của máu xương bao lớp người con đã ngã xuống, là những giọt nước mắt âm thầm rơi trong đêm của biết bao bà mẹ đã can trường chịu đựng nỗi đau tột cùng của kiếp người – nỗi đau mất con. Thế hệ hôm nay, được lớn lên dưới bầu trời hòa bình, càng phải khắc cốt ghi tâm, đời đời tạc dạ công ơn của các anh hùng liệt sĩ,những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng như Mẹ Phạm Thị Nghĩa – những người đã hiến trọn cuộc đời mình, hiến cả những đứa con máu thịt thân yêu nhất, để đổi lấy nền độc lập, tự do mà chúng ta đang thừa hưởng hôm nay.

Đời đời nhớ ơn các anh hùng liệt sĩ. Đời đời nhớ ơn các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng


Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn