Người mẹ của quê lúa Giai Lạc
Chiều buông trên những cánh đồng lúa xanh mướt của quê hương Giai Lạc. Gió từ cánh đồng mang theo hương lúa non thoảng qua những con đường làng đã được bê tông hóa khang trang. Cuộc sống hôm nay bình yên và trù phú, nhưng trong ký ức của nhiều người dân xóm Đồng Giai vẫn còn in đậm hình ảnh một người mẹ nhỏ bé, lưng đã còng theo năm tháng, ngày ngày lặng lẽ ra đồng với chiếc cuốc trên vai. Đó là Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Huệ – người mẹ đã dành trọn cuộc đời mình cho gia đình, cho quê hương và cho Tổ quốc.
Sinh năm 1916 tại làng Chợ Chiền, xã Quỳnh Vinh, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An, bà Nguyễn Thị Huệ lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo. Sau khi lập gia đình với ông Trần Văn Bả, bà theo chồng về sinh sống tại xóm Đồng Giai, xã Hậu Thành cũ, nay là xã Giai Lạc. Cuộc sống của bà cũng giống như bao người phụ nữ nông thôn khác, quanh năm gắn bó với ruộng đồng, bờ tre và những mùa vụ nối tiếp nhau.
Nhưng rồi chiến tranh đã làm thay đổi cuộc đời người phụ nữ hiền hậu ấy.
Những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, bà tình nguyện tham gia lực lượng dân công hỏa tuyến. Người phụ nữ nhỏ bé ấy đã nhiều lần cùng đoàn dân công gùi gạo, tải đạn, vận chuyển lương thực, thuốc men vượt núi, băng rừng đến Sơn La, Lai Châu và cả chiến trường Thượng Lào để phục vụ bộ đội. Giữa những cơn mưa rừng xối xả, những con đường trơn trượt và hiểm trở, đôi chân trần của bà nhiều lần rớm máu nhưng bà chưa bao giờ nghĩ đến việc dừng lại. Với bà, góp sức cho kháng chiến là điều bình dị như chính hơi thở của cuộc sống.
Biến cố lớn lại tiếp tục đến khi chồng mất sớm, để lại cho bà bốn người con thơ. Một mình người mẹ gánh vác cả gia đình trong những năm tháng chiến tranh và đói nghèo. Ban ngày bà cày cấy ngoài đồng, tối về vá áo, se sợi dưới ngọn đèn dầu leo lét. Những bữa cơm độn khoai, độn sắn tuy đạm bạc nhưng bà luôn dành phần ngon nhất cho các con. Không nói những lời dạy dỗ lớn lao, chính sự tần tảo, đức hy sinh và lòng yêu nước của bà đã nuôi dưỡng trong các con ý thức trách nhiệm với quê hương, đất nước.
Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, những người con trai của bà lần lượt viết đơn lên đường nhập ngũ. Người mẹ hiểu rằng phía trước là biết bao hiểm nguy, nhưng bà vẫn lặng lẽ tiễn con bằng tất cả niềm tin vào ngày đất nước hòa bình. Đối với bà, tình yêu con chưa bao giờ tách rời tình yêu Tổ quốc.
Chiến tranh đã cướp đi hai người con trai của bà là liệt sĩ Trần Văn Kỷ và Trần Văn Luật. Hai lần nhận giấy báo tử là hai lần trái tim người mẹ như thắt lại. Thế nhưng bà không gục ngã trước nỗi đau. Sau những giọt nước mắt lặng thầm, bà vẫn tiếp tục lao động, tiếp tục sống, tiếp tục gìn giữ ngọn lửa của một gia đình cách mạng. Người dân Đồng Giai vẫn nhớ mãi hình ảnh người mẹ lặng lẽ ra đồng vào sáng hôm sau, như chôn nỗi đau vào lòng đất để quê hương tiếp tục hồi sinh.
Sau ngày đất nước thống nhất, bà Nguyễn Thị Huệ vẫn sống cuộc đời giản dị giữa xóm làng. Mỗi khi nhắc đến những năm tháng gian khổ hay sự hy sinh của hai người con, bà chỉ nhẹ nhàng nói: "Mẹ chỉ làm tròn bổn phận với nước, với con thôi." Câu nói mộc mạc ấy đã khắc họa trọn vẹn phẩm chất cao đẹp của người mẹ Việt Nam trong chiến tranh: giàu đức hy sinh, thủy chung với đất nước và luôn đặt lợi ích của dân tộc lên trên nỗi đau riêng.
Năm 2015, bà qua đời, hưởng thọ 99 tuổi. Trên bàn thờ của bà, hai tấm bằng "Tổ quốc ghi công" của hai người con được đặt bên di ảnh người mẹ như minh chứng cho một gia đình đã hiến dâng những điều quý giá nhất cho độc lập, tự do của dân tộc.
Đến hôm nay, khi quê hương Giai Lạc đang từng ngày đổi mới, hình ảnh Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Huệ vẫn sống mãi trong lòng người dân. Không chỉ là người mẹ của hai liệt sĩ, bà còn là biểu tượng của biết bao người mẹ Việt Nam đã âm thầm hy sinh, góp phần làm nên những trang sử vẻ vang của đất nước.
Thông điệp
Có những người mẹ không cầm súng ra trận nhưng đã hiến dâng cả tuổi xuân, sức lực và những người con yêu quý nhất cho Tổ quốc. Sự hy sinh lặng thầm của Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Huệ nhắc nhở mỗi chúng ta hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, biết sống có trách nhiệm với quê hương và gìn giữ những giá trị mà các thế hệ cha anh đã đánh đổi bằng máu và nước mắt để vun đắp.
