NGƯỜI MẸ ĐẤT THÉP GIẤU NƯỚC MẮT CHO NGÀY ĐẤT NƯỚC TOÀN THẮNG

Nguyễn Thị Rành, thường được người dân Củ Chi trìu mến gọi là Má Tám Rành, sinh năm 1900 tại ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi. Cuộc đời của mẹ gắn liền với vùng đất Củ Chi – nơi được biết đến như một trong những vùng căn cứ cách mạng kiên cường của Nam Bộ trong hai cuộc kháng chiến.

Mẹ sinh ra trong một gia đình nghèo, cha mẹ mất sớm. Tuổi thơ và tuổi trẻ của mẹ đã trải qua nhiều thiếu thốn, nhưng chính những năm tháng gian khó ấy đã hình thành ở mẹ một nghị lực phi thường. Khi đất nước bước vào những năm tháng chiến tranh, mẹ không đứng ngoài cuộc. Mẹ cùng gia đình và bà con địa phương tham gia các hoạt động cách mạng, góp sức cho cuộc đấu tranh của quê hương.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, rồi đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, gia đình mẹ trở thành một gia đình có truyền thống cách mạng sâu sắc. Mẹ vừa lao động, chăm lo gia đình, vừa tham gia công việc phục vụ cách mạng. Khi chiến tranh ngày càng khốc liệt, mẹ trở thành chỗ dựa cho cán bộ và lực lượng cách mạng hoạt động trên địa bàn.

Củ Chi khi ấy là một vùng đất đặc biệt. Kẻ thù liên tục tìm cách kiểm soát, bình định và truy quét lực lượng cách mạng. Nhưng dưới lòng đất là một hệ thống địa đạo rộng lớn, còn trên mặt đất là những người dân kiên cường bám làng, bám đất.

Trong những con người ấy, Má Tám Rành là một hình ảnh đặc biệt.

Mẹ từng cất chòi gần khu vực bưng để làm nơi đi lại, liên lạc cho lực lượng cách mạng; đào hầm, nuôi giấu cán bộ và tham gia nhiều hoạt động hỗ trợ phong trào. Những việc làm ấy diễn ra trong hoàn cảnh luôn tiềm ẩn nguy hiểm, nhưng mẹ vẫn không rời bỏ quê hương và cách mạng.

Nhưng sự hy sinh lớn nhất của mẹ không chỉ nằm ở những năm tháng hoạt động cách mạng.

Đó là sự hy sinh của một người mẹ có những người con lần lượt ra đi rồi không trở về.

Trong hai cuộc kháng chiến, mẹ đã tiễn 8 người con trai và 2 người cháu lên đường tham gia kháng chiến. Chiến tranh lần lượt cướp đi những người thân yêu nhất của mẹ.

Mỗi lần một người con ra đi, trong lòng người mẹ chắc chắn là một lần thấp thỏm chờ mong.

Nhưng những người con của mẹ đã lựa chọn con đường của thế hệ mình.

Họ lên đường khi đất nước còn chiến tranh, khi quê hương còn bị chia cắt và khi độc lập, thống nhất vẫn là một ước vọng chưa thành hiện thực.

Rồi những tin dữ lần lượt trở về.

Người con này hy sinh.

Rồi người con khác không trở lại.

Nỗi đau nối tiếp nỗi đau.

Nhưng điều khiến người đời mãi xúc động về mẹ Nguyễn Thị Rành chính là cách mẹ đối diện với những mất mát ấy. Mẹ không để nỗi đau riêng khiến mình gục ngã. Mẹ tiếp tục hoạt động, tiếp tục bám đất, bám dân và góp sức cho cách mạng cho đến ngày đất nước toàn thắng.

Có một câu nói được nhắc lại nhiều khi kể về cuộc đời mẹ:

“Bây giờ chưa phải lúc để khóc.”

Mẹ hiểu rằng chiến tranh chưa kết thúc. Đất nước vẫn còn tiếng súng. Những người con khác vẫn đang chiến đấu. Vì vậy, mẹ tự nhắc mình phải tiếp tục đứng vững.

Và mẹ còn mong một điều rất giản dị nhưng khiến người nghe không khỏi xúc động: được khóc một lần khi nước nhà thống nhất.

Câu nói ấy chứa đựng cả một cuộc đời.

Một người mẹ đã phải kìm nén nước mắt không phải vì mẹ không đau, mà bởi mẹ hiểu rằng đất nước vẫn còn chiến tranh.

Mẹ không phải là một người không biết đau.

Trái lại, có lẽ chính vì tình yêu dành cho những người con quá lớn nên nỗi đau trong mẹ càng sâu sắc.

Nhưng mẹ đã biến nỗi đau ấy thành sức mạnh.

Mẹ tiếp tục bám ấp, giữ đất, vận động nhân dân tham gia đấu tranh, nuôi giấu cán bộ và hỗ trợ lực lượng cách mạng. Trong những năm chiến tranh, Củ Chi trở thành một trong những địa bàn đấu tranh quyết liệt, và những người dân như mẹ Nguyễn Thị Rành đã góp phần giữ vững cơ sở cách mạng ngay giữa vùng chiến sự.

Đất nước cuối cùng cũng đi đến ngày toàn thắng.

Sau ngày chiến tranh kết thúc, những người mẹ từng chờ con trở về mới phải đối diện với một sự thật đau lòng: có những người con sẽ mãi mãi không trở lại.

Với mẹ Nguyễn Thị Rành, sự thống nhất của đất nước mang theo cả niềm vui và nỗi đau.

Niềm vui là đất nước đã hòa bình.

Nỗi đau là những người con, người cháu mà mẹ từng tiễn đi đã không thể cùng mẹ nhìn thấy ngày ấy.

Nhưng chính trong sự mất mát ấy, hình ảnh của mẹ càng trở nên thiêng liêng.

Ngày 6 tháng 1 năm 1978, mẹ Nguyễn Thị Rành được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến. Đến năm 1994, mẹ được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trong đợt đầu tiên.

Hai danh hiệu ấy ghi nhận hai phương diện khác nhau trong cuộc đời mẹ.

Một danh hiệu dành cho người chiến sĩ cách mạng kiên cường.

Một danh hiệu dành cho người mẹ đã chịu đựng những hy sinh quá lớn lao vì Tổ quốc.

Nhưng với người dân Củ Chi, có lẽ không cần đến những danh hiệu ấy họ mới biết mẹ là ai.

Trong lòng người dân, mẹ đã trở thành “Bà mẹ đất thép”, “Má Tám Rành”, một biểu tượng của lòng kiên trung trên vùng đất Củ Chi.

Ngày nay, tại quê hương mẹ có Nhà tưởng niệm Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Rành. Tên mẹ cũng được đặt cho một con đường tại địa phương. Những địa danh ấy không chỉ để ghi nhớ một con người mà còn để thế hệ sau hiểu hơn về những hy sinh đã làm nên lịch sử.

Mỗi khi nhắc đến mẹ Nguyễn Thị Rành, chúng ta không nên chỉ nhớ đến con số 8 người con và 2 người cháu đã hy sinh.

Đằng sau con số ấy là mười cuộc đời.

Mười con người từng là những đứa trẻ trong vòng tay mẹ.

Mười người từng gọi mẹ bằng tiếng “má”.

Mười người từng có những ước mơ, những dự định và những ngày tháng tuổi trẻ phía trước.

Nhưng chiến tranh đã đưa họ rời khỏi mái nhà.

Và mẹ đã phải sống tiếp với ký ức về họ.

Có lẽ điều đau lòng nhất đối với một người mẹ không phải là tiễn con đi, mà là biết rằng mình sẽ không còn được nhìn thấy con trở về.

Thế nhưng mẹ Nguyễn Thị Rành vẫn đứng vững.

Mẹ đứng vững không phải vì mẹ không yếu đuối, mà vì trong mẹ có một tình yêu lớn hơn nỗi đau riêng – tình yêu dành cho quê hương, cho đất nước và cho ngày hòa bình.

Câu chuyện của mẹ cũng cho chúng ta thấy một khía cạnh khác của chiến tranh. Những người trực tiếp chiến đấu ngoài chiến trường chỉ là một phần của cuộc kháng chiến. Phía sau họ còn có những người mẹ, người cha, người vợ, người con và những gia đình âm thầm chịu đựng mất mát.

Mẹ Nguyễn Thị Rành là hình ảnh tiêu biểu cho hàng vạn người mẹ Việt Nam đã tiễn con ra trận.

Có người tiễn một người con.

Có người tiễn hai người con.

Có những người mẹ phải tiễn nhiều người con và rồi sống cả đời trong nỗi nhớ.

Những người mẹ ấy không trực tiếp cầm súng trên chiến trường, nhưng sự hy sinh của họ cũng là một phần không thể thiếu trong lịch sử dân tộc.

Mẹ Nguyễn Thị Rành đặc biệt ở chỗ mẹ vừa là một người mẹ có nhiều người thân hy sinh, vừa trực tiếp tham gia hoạt động cách mạng. Mẹ đã biến chính mái nhà, mảnh đất và cuộc sống của mình thành một phần của cuộc đấu tranh giành độc lập.

Nhìn lại cuộc đời mẹ hôm nay, chúng ta càng hiểu sâu sắc hơn giá trị của hai chữ hòa bình.

Hòa bình không chỉ có nghĩa là không còn tiếng súng.

Hòa bình còn có nghĩa là những người mẹ không còn phải tiễn con ra trận.

Là những đứa trẻ có thể lớn lên bên cha mẹ.

Là những người trẻ có thể đến trường, học tập, làm việc và theo đuổi ước mơ.

Là những gia đình có thể đoàn tụ sau một ngày lao động bình thường.

Những điều tưởng như rất giản dị ấy đã từng là ước mơ của biết bao thế hệ.

Mẹ Nguyễn Thị Rành đã dành gần như cả cuộc đời mình cho một ước mơ lớn hơn chính bản thân: đất nước được độc lập, quê hương được bình yên.

Và cuối cùng, mẹ đã nhìn thấy ngày ấy.

Nhưng cái giá của ngày hòa bình là quá lớn.

Mẹ đã phải đánh đổi bằng những người con, những người cháu và những năm tháng tuổi trẻ của chính mình.

Vì thế, khi gọi mẹ là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, đó không chỉ là một danh hiệu.

Đó là sự ghi nhận của Tổ quốc đối với một người phụ nữ đã mang trên vai nỗi đau của một gia đình nhưng vẫn đứng cùng dân tộc trong những năm tháng khó khăn nhất.

Đó là lời tri ân dành cho một người mẹ đã giữ nước mắt trong tim cho đến ngày đất nước toàn thắng.

Và đó cũng là lời nhắc nhở đối với thế hệ hôm nay.

Chúng ta được sống trong hòa bình bởi đã có những thế hệ chấp nhận hy sinh.

Chúng ta được học tập, được lựa chọn tương lai và được sống bên gia đình bởi trước đó có những người đã không có được cơ hội ấy.

Mẹ Nguyễn Thị Rành đã dành cả cuộc đời cho một ngày mà mẹ mong chờ: ngày đất nước không còn chiến tranh.

Ngày ấy đã đến.

Nhưng có lẽ trong khoảnh khắc đất nước toàn thắng, niềm vui của mẹ cũng hòa cùng những khoảng trống không thể lấp đầy trong căn nhà.

Những người con không trở về.

Những người cháu không trở về.

Nhưng tên tuổi của họ vẫn còn.

Và tên tuổi của mẹ cũng còn mãi.

Mẹ Nguyễn Thị Rành đã từng nói rằng chưa phải lúc để khóc. Mẹ đã giữ nước mắt lại giữa những năm tháng chiến tranh để tiếp tục đứng lên, tiếp tục cống hiến và chờ ngày đất nước hòa bình. Đến hôm nay, khi Củ Chi đã trở thành một vùng đất thanh bình, khi những thế hệ trẻ được lớn lên dưới bầu trời không còn chiến tranh, có lẽ đó chính là lúc chúng ta cúi đầu tưởng nhớ người mẹ năm xưa – người đã gửi những người con thân yêu nhất của mình cho Tổ quốc và giữ lại trong tim một lời hẹn với ngày toàn thắng.

Mẹ đã chờ ngày đất nước hòa bình. Và thế hệ hôm nay chính là những người đang được sống trong ngày hòa bình mà mẹ cùng bao người mẹ Việt Nam đã đánh đổi cả cuộc đời để chờ đợi.