Người mẹ đất thép Nguyễn Thị Rành

Có những người mẹ đi qua chiến tranh bằng đôi bàn tay chai sần, bằng những tháng ngày chờ đợi và những giọt nước mắt giấu vào trong. Có những người mẹ không chỉ tiễn chồng, tiễn con ra trận mà chính mình cũng bước vào cuộc chiến, âm thầm góp sức cho ngày đất nước được bình yên. Ở vùng đất Củ Chi – nơi được biết đến với tên gọi “Đất thép thành đồng”, có một người mẹ như thế. Đó là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Rành, người mà bà con nơi đây trìu mến gọi bằng những cái tên thân thương: Má Tám Rành, Bà mẹ Củ Chi, Má Tám Trầu, Bà mẹ Đất thép, Má Rành Dũng sĩ.

Một người mẹ của vùng đất thép

Má Nguyễn Thị Rành sinh năm 1900 tại ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh. Sinh ra và lớn lên trên quê hương giàu truyền thống cách mạng, cuộc đời Má gắn liền với những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh. Chồng của Má là thầy giáo Nguyễn Văn Cầm. Ông từng dạy học cho những người con của các gia đình nghèo. Đến năm 1941, ông nghỉ dạy và tham gia hoạt động cách mạng. Từ đó, gia đình Má cũng gắn bó với phong trào cách mạng của quê hương. Nhưng có lẽ, điều khiến người ta nhớ nhất về Má Rành không chỉ là những mất mát mà Má đã chịu đựng, mà là cách Má đã biến nỗi đau của một người mẹ thành sức mạnh để tiếp tục đứng lên. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Má là Hội trưởng Hội mẹ chiến sĩ và chính trị viên xã đội Phước Hiệp. Ở một vùng đất mà bom đạn có thể đến bất cứ lúc nào, người phụ nữ đã bước vào công việc của một người chiến sĩ, vừa chăm lo cho phong trào, vừa động viên và giúp đỡ những người đang chiến đấu.

Những năm tháng không thể nào quên

Chiến tranh đã lấy đi của Má rất nhiều. Nhưng thay vì chọn cách lùi lại phía sau, Má tiếp tục cùng đồng bào Củ Chi bám đất, bám làng, góp sức cho cuộc kháng chiến. Có lẽ, với một người mẹ, không có nỗi đau nào lớn hơn khi nhìn những người con của mình lần lượt bước vào nơi hiểm nguy. Nhưng chính trong những năm tháng khắc nghiệt ấy, hình ảnh người mẹ lại trở thành điểm tựa tinh thần cho những người chiến sĩ. Má Rành không phải là một nhân vật chỉ tồn tại trong những trang sách lịch sử. Má là một người mẹ bằng xương bằng thịt, sống giữa làng quê Củ Chi, cùng nhân dân trải qua những ngày tháng chiến tranh. Má hiểu những người mẹ có con ra trận đang lo lắng điều gì. Má hiểu những người chiến sĩ cần gì. Và Má hiểu rằng, để giữ được quê hương, mỗi người phải góp một phần sức lực của mình. Bởi thế, người dân Củ Chi đã dành cho Má những cái tên đầy yêu thương và kính trọng: “Bà mẹ Đất thép”. Chỉ bốn chữ ấy thôi cũng đủ gợi lên cả một thời kỳ lịch sử. Đó là hình ảnh một người mẹ tưởng như rất đỗi bình thường nhưng lại mang trong mình một nghị lực phi thường.

Ngày 6 tháng 1 năm 1978, Má Nguyễn Thị Rành được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đó là sự ghi nhận của Tổ quốc đối với những đóng góp và cống hiến của Má trong những năm tháng chiến tranh. Nhưng điều khiến câu chuyện về Má Rành càng trở nên xúc động là dù chiến tranh đã đi qua, cuộc đời Má vẫn tiếp tục được nhắc nhớ bằng lòng biết ơn của những thế hệ sau. Ngày 26 tháng 1 năm 1979, Má Rành qua đời vì tuổi cao, sức yếu. Mãi đến năm 1994, Má được Chủ tịch nước và Quốc hội truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Hai danh hiệu cao quý ấy – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Bà mẹ Việt Nam Anh hùng – như hai dấu son ghi lại một cuộc đời đã dành trọn cho quê hương, đất nước.

Người mẹ vẫn còn sống trong ký ức hôm nay

Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa. Những con đường Củ Chi đã đổi thay. Những thế hệ trẻ được lớn lên trong hòa bình, được đến trường, được vui chơi, được theo đuổi những ước mơ của riêng mình. Nhưng tại ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp, câu chuyện về Má Nguyễn Thị Rành vẫn được gìn giữ. Nhà tưởng niệm Bà mẹ Việt Nam Anh hùng – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Rành được xây dựng để các thế hệ hôm nay có nơi tưởng nhớ và tìm hiểu về cuộc đời của Má. Công trình nằm tại chính quê hương nơi Má từng sống và chiến đấu. Mỗi nén hương được thắp lên nơi đây không chỉ dành cho một người mẹ. Đó còn là lời tri ân dành cho biết bao người mẹ Việt Nam đã âm thầm chịu đựng mất mát trong chiến tranh; dành cho những người con đã nằm lại trên những chiến trường; dành cho những người đã góp sức để đất nước có được ngày hòa bình.

Thời hoa đỏ vẫn còn trong chúng ta

Tôi nghĩ, thế hệ trẻ hôm nay có thể chưa từng nghe tiếng bom, chưa từng trải qua những ngày phải sống dưới hầm trú ẩn và cũng chưa từng biết cảm giác tiễn một người thân ra trận. Nhưng chúng ta có thể học cách biết ơn. Biết ơn bằng việc tìm hiểu lịch sử, biết ơn bằng việc trân trọng những người có công với đất nước, biết ơn bằng cách sống tử tế, có trách nhiệm và cố gắng học tập để trở thành những công dân tốt.

Câu chuyện về Má Nguyễn Thị Rành khiến tôi hiểu rằng, anh hùng không phải lúc nào cũng là những con người đứng giữa ánh hào quang. Đôi khi, đó chỉ là một người mẹ bình dị, sống giữa quê hương, âm thầm làm những việc cần làm và không bao giờ nghĩ đến việc mình sẽ được nhớ tên.

Má Rành đã đi qua một thời kỳ đầy máu và nước mắt. Nhưng từ những năm tháng ấy, một hình ảnh đẹp đã ở lại – hình ảnh người mẹ của Đất thép Củ Chi, kiên cường, bất khuất và giàu tình yêu quê hương.

Thời gian có thể làm những con đường thay đổi, những mái nhà thay đổi, những thế hệ con người nối tiếp nhau lớn lên. Nhưng những câu chuyện như câu chuyện của Má Nguyễn Thị Rành sẽ không mất đi. Bởi trong mỗi câu chuyện ấy có một phần lịch sử của dân tộc. Có một phần ký ức của quê hương. Và có cả những đóa hoa đỏ của một thời tuổi trẻ đã sống, chiến đấu và hy sinh để chúng ta có được cuộc sống bình yên hôm nay.

Xin được cúi đầu tri ân Má – người mẹ của Đất thép.

Xin được gọi tên Má bằng tất cả lòng biết ơn: Nguyễn Thị Rành – một người mẹ, một người chiến sĩ, một đóa hoa đỏ bất tử trong lòng quê hương Củ Chi.

Qua những câu chuyện của các nhân chứng lịch sử, những “Ba Má phong trào”, cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong và những người từng trực tiếp tham gia các cuộc kháng chiến, thế hệ hôm nay có cơ hội hiểu hơn về những năm tháng lịch sử hào hùng của dân tộc. Đằng sau mỗi tấm Huân chương, mỗi danh hiệu hay mỗi câu chuyện lịch sử là những mất mát, hy sinh và những ước mơ bình dị của con người.

“Câu chuyện thời hoa đỏ” không chỉ là câu chuyện về chiến tranh, mà còn là câu chuyện về lòng yêu nước, tình đồng đội, tình gia đình và sự hy sinh vì quê hương, đất nước. Những câu chuyện ấy giúp thế hệ trẻ biết trân trọng hòa bình hôm nay, biết ơn những người đã góp phần bảo vệ Tổ quốc và có ý thức sống trách nhiệm hơn với bản thân, gia đình và cộng đồng.

Thời gian có thể lùi xa, nhưng những câu chuyện về một thế hệ đã sống và cống hiến cho đất nước vẫn còn mãi. Những “đóa hoa đỏ” của một thời gian khó sẽ tiếp tục được kể lại, để ngọn lửa truyền thống yêu nước được trao lại cho thế hệ hôm nay và mai sau.