“Người mẹ đón ngày thống nhất trong im lặng”

Ngày Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, cả làng nhỏ như vỡ òa. Cờ đỏ treo kín lối, tiếng loa vang lên dồn dập, người ta chạy ra đường ôm nhau, gọi tên những người thân, hy vọng trong những đoàn quân trở về sẽ có bóng dáng quen thuộc. Niềm vui lan đi nhanh đến mức dường như mọi nỗi đau đều bị đẩy lùi lại phía sau.

Nhưng ở cuối xóm, trong một căn nhà mái thấp, có một người mẹ vẫn ngồi lặng bên hiên. Bà không ra đường. Không chen vào dòng người đang hân hoan. Ánh mắt bà nhìn xa xăm, như đang dõi theo một con đường mà chỉ mình bà thấy.

Bà có ba người con trai. Cả ba đều ra đi trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Và rồi… không ai trở lại.

Sáng hôm đó, một người hàng xóm vội vã chạy sang, giọng vẫn còn run vì xúc động: “Hòa bình rồi bác ơi… đất nước mình thống nhất rồi…” Người mẹ khẽ gật đầu, không hỏi thêm điều gì. Bà chống tay đứng dậy, bước vào trong nhà, lấy ra ba nén hương.

Bàn thờ đơn sơ, chỉ có ba tấm ảnh đã ngả màu theo thời gian.

Bà châm lửa. Ngọn lửa nhỏ run lên trong gió. Rồi bà cắm từng nén hương, rất chậm, rất cẩn thận — như thể sợ làm kinh động đến những người đang nằm lại ở một nơi nào đó xa xôi.

Một lúc lâu sau, bà mới khẽ nói, giọng nhẹ đến mức gần như hòa vào khói hương:
“Vậy là… các con không phải đi nữa rồi.”

Không có tiếng khóc. Không có một lời than vãn.

Chỉ có làn khói mỏng bay lên, quẩn quanh trong khoảng không tĩnh lặng của căn nhà nhỏ. Ngoài kia, tiếng reo vui vẫn vang lên không dứt. Còn trong này, niềm vui cũng có — nhưng đến muộn quá.

Muộn đến mức… không còn ai để bà gọi về, không còn ai để cùng ngồi xuống, kể lại một ngày mà cả đất nước chờ đợi.

Người mẹ vẫn đứng đó rất lâu, cho đến khi hương tàn, như thể bà đang chờ — dù chỉ một lần thôi — có ai đó mở cửa bước vào và gọi: “Mẹ ơi, con về rồi.”