Người mẹ đứng lại giữa chiến tranh – Chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ

Người mẹ đứng lại giữa chiến tranh – Chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ

Có những con người mà chỉ cần nhắc đến tên, người ta lập tức nghĩ đến một thời đại. Đối với tôi, trong muôn vàn nhân vật của thời hoa lửa, không ai để lại dấu ấn bằng Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ, người phụ nữ Quảng Nam nhỏ bé nhưng mang trái tim lớn đến mức lịch sử phải nghiêng mình.

Mẹ sinh năm 1904 ở xã Điện Thắng – vùng đất được ví như “vựa lửa” của miền Trung. Chiến tranh ập đến, mẹ không có lựa chọn nào khác ngoài việc nhìn những người con của mình lần lượt khoác súng ra đi. Nhưng điều khiến tôi rùng mình khi đọc về mẹ chính là sự thật:

13 người trong gia đình mẹ đã hy sinh, gồm 9 người con trai, 1 con rể và 3 cháu ruột.

Mất mát đủ để quật ngã cả một đời người, nhưng mẹ vẫn đứng thẳng như thân cau trước hiên nhà.

Người ta kể rằng mỗi khi nhận tin dữ, mẹ chỉ lặng lẽ cúi xuống thắp nén nhang, đôi vai hơi run nhưng chưa bao giờ bật tiếng khóc. Mẹ không khóc không phải vì mẹ không đau. Mẹ không khóc vì mẹ sợ… nước mắt mình sẽ làm mềm đi ý chí của những đứa con khác ngoài chiến trường. Làm sao hình dung trọn vẹn nỗi đau của một người mẹ mất con? Làm thế nào để không khỏi xót xa cho đôi mắt chứa đựng những nỗi buồn chất chứa khó có thể diễn tả thành lời? Đó chính là thời kì mưa bom bão đạn, là những năm tháng mà trái tim người mẹ héo úa vì tiễn con ra trận mà chẳng dám hẹn ngày trở về. Ai đó từng nói rằng: “ Khi viên đạn xuyên vào một người lính dù thuộc bên nào đi nữa, thực ra nó đã xuyên vào trái tim một người mẹ.”

Một buổi chiều, cán bộ địa phương hỏi mẹ:

“Mẹ có ân hận gì không?”

Mẹ nhìn ra cánh đồng vàng nắng và trả lời bằng giọng Quảng Nam đằm đằm:

“Mạ sinh con, đất nước nuôi con. Giờ tụi nó nằm lại với đất nước, rứa là yên rồi.”

Câu nói nhẹ như hơi gió nhưng đủ sức nâng đỡ tinh thần của bao người lính năm ấy. Trong căn nhà nhỏ của mẹ, người ta từng thấy chiếc áo bộ đội mẹ giữ lại. Mẹ thường ngồi vá từng đường chỉ, dù biết người mặc nó chẳng bao giờ trở về. Và tôi nhận ra rằng:

“Mẹ Thứ không chỉ vá áo – mẹ đang vá lại cả bầu trời loạn lạc.”

Và tôi tin điều đó đúng. Bởi trong nỗi đau tận cùng, mẹ vẫn lựa chọn yêu thương, lựa chọn đứng về phía Tổ quốc.

Khi đất nước thống nhất, mẹ không nhận mình là anh hùng. Mẹ bảo:

“Anh hùng là mấy đứa nằm ngoài kia chớ không phải mẹ.”

Nhưng với thế hệ của tôi, mẹ chính là anh hùng của những anh hùng – người đã chở che ý chí của cả một thời đại bằng đôi bàn tay gầy guộc và trái tim không biết lùi bước.

Có lẽ vì vậy mà khi nhắc đến mẹ Nguyễn Thị Thứ, tôi không chỉ nghĩ đến một người phụ nữ mất mát quá nhiều, mà nghĩ đến một biểu tượng bất diệt: biểu tượng của lòng yêu nước, của sự bền bỉ, của hy sinh thầm lặng mà lộng lẫy.

Và tôi hiểu:

Ngày hôm nay, bầu trời Tổ Quốc rất xanh, nhưng nhiều năm về trước, có những tuổi trẻ đi mãi không về, đó là một sự đánh đổi, hi sinh rất lớn của một thế hệ cho độc lập, tự do của đất nước. Đau long hơn có lẽ chính là người mẹ, đứt ruột đẻ con, nuôi con khôn lớn, rồi hy sinh những đứa con của mình để phụng sự cho Tổ quốc. Sự hy sinh đó, không gì có thể sánh nổi.

Trong bài hát “Nỗi đau giữa hòa bình” của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung có viết: “ Đạn bom đã ngừng bay những vết thương sâu này. Vẫn âm ỉ ngày đêm làm sao nguôi. Hòa bình đến rồi sao những đứa con của tôi. Còn ngủ mãi giữa chiến trường thôi” Câu chuyện của mẹ Thứ đã cho tôi thấm thía được từng câu, từng chữ của bài hát này. Nỗi đau ấy vĩnh viễn là vết thương long chẳng thể lành lại được. Đó cũng chính là lý do mà khi ta mất mẹ người ta gọi là mồ côi mẹ, mất cha gọi là mồ côi cha, còn một người mẹ mất con thì đó là nỗi đau không thể diễn tả thành lời, không từ ngữ nào đủ để thể hiện mất mát ấy.

Hòa bình hôm nay được làm nên từ những người mẹ như mẹ Thứ – những người đã lấy nước mắt mình tưới lên màu xanh của đất nước.

Nếu tôi phải chọn một nhân vật tiêu biểu nhất của thời hoa lửa, tôi vẫn chọn mẹ.

Bởi mẹ không chỉ mang họ Nguyễn Thị Thứ.

Mẹ còn mang họ của cả dân tộc:

Họ Việt Nam.