NGƯỜI MẸ GIỒNG ÔNG KẾ - Mẹ VNAH Trần Thị Ba

Ðịa danh "Giồng Ông Kế" là vùng hoạt động của đội du kích xã Long Thới trước đây trong chiến tranh thuộc ấp Tần Quí (nay là ấp Tấn An) xã Long Thới. Nơi đây có con đường từ tỉnh lộ 30 nay là quốc lộ 57, về phía Đông là con giồng cát và cánh đồng lớn giáp xã Phú Sơn, xã Vĩnh Thành đến sông Hàm Luông rất thuận tiện cho việc đi lại hoạt động cách mạng. Chính nơi đây ngày 9 tháng 02 năm 1965, một trận mai phục của lực lượng du kích xã Long Thới tấn công bọn lính Bảo An thắng lợi. Ngày nay, con đường mòn xưa đã được bê tông hóa, ngôi trường mới được xây dựng khang trang, cánh đồng xưa nay đã là vườn cây ăn trái sum xuê trĩu quả. Kế bên trường Tiểu học xã Long Thới tôi đã gặp anh Phòng Xuân Trường con trai thứ 5 người đang thờ cúng mẹ Trần Thị Ba - Mẹ vừa được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu "Bà Mẹ Việt Nam anh hùng", để nghe anh kể về cuộc đời gian truân của Mẹ.

Mẹ Trần Thị Ba sinh năm 1932, mất ngày 22 tháng 4 âm lịch năm 2001 trong gia đình nông dân nghèo có truyền thống cách mạng ở ấp Gia Phước, Hưng Khánh Trung, Chợ Lách, Bến Tre (nay là xã Hưng Khánh Trung A, huyện Mỏ Cày Bắc). Gia đình Mẹ có 3 chị em đều tham gia hoạt động cách mạng, người em gái của Mẹ bà Trần Thị Sẫm (Năm Hạnh) nguyên là Huyện ủy viên - phó Ban Tuyên giáo huyện Chợ Lách.

Ở tuổi 18 đôi mươi Mẹ lập gia đình với ông Phòng Xuân Tra, một cán bộ hoạt động cách mạng ở ấp Tần An xã Long Thới thuộc gia đình nông dân "Giồng Ông Kế" cho đến cuối đời. nghèo có truyền thống cách mạng và từ đây cuộc đời Mẹ đã gắn bó với "Giồng Ông Kế", "Chòm Bần" hai địa danh trong chiến tranh làm quân thù phải khiếp vía mỗi khi nhắc về quê hương Long Thới. Trên 10 trận đánh phục kích tại “Chòm Bần” làm quân giặc phải tổn thất nặng nề thì An. Những trận đòn trả thù vào người dân, những căn nhà, cây rơm, trâu, bò cũng là những trận càn quét bắn phá vào "Giồng Ông Kế" ấp Tân An, Hòa bị bắn giết... đau khổ nhất là những gia đình có người thân tham gia cách mạng trong đó có gia đình Mẹ phải gánh chịu những trận đòn trả thù đó. Khi giặc rút đi vợ chồng Mẹ lại về sửa lại nhà để ở, làm lụng nuôi con. Ông có nghề thợ mộc, Mẹ tảo tần với ruộng lúa, luống rau.

Xuân Mậu Thân 1968, với trận tổng tấn công của quân dân ta đã bức rút, bức hàng các đồn, bót địch ở các ấp trên địa bàn xã Long Thới. Cuối tháng 2 năm 1968, với sự chi viện của Tiểu khu Vĩnh Long, lính ở Chi khu Chợ Lách bắt đầu tung ra càn quét, giải tỏa hòng chiếm lại những vị trí đã mất.

Trong Tết, tại Long Thới địch không từ bỏ một hành động dã man nào để đánh vào du kích, nhà có người đi làm cách mạng. Để tránh tổn thất, kể từ đó chồng Mẹ đã thoát ly về vùng giải phóng ở xã Hưng Khánh Trung. Mẹ ở lại một thân một mình vừa làm mướn vừa làm ruộng, vừa làm liên lạc vừa phải đối phó với giặc để bám trụ nuôi con.

Chiến tranh ngày càng ác liệt, các con ngày một khôn lớn. Không để các con bị giặc bắt đi lính, Mẹ đã tìm cách đưa các con về quê ngoại theo Ông vào vùng giải phóng và tại đây anh Phòng Xuân Việt con trai lớn của Mẹ đã nối tiếp truyền thống ông cha tham gia cách mạng. Anh đi bộ đội chủ lực tỉnh Bến Tre Tiểu đoàn 516 ở tuổi 17, mặc dù tuổi còn rất trẻ khi vào quân ngũ nhưng lại là một chiến sĩ gan dạ, mưu trí luôn được đồng chí, đồng đội tin yêu.

Ngày 16 tháng 10 năm 1968, trong trận đánh của Tiểu đoàn 516 Bến Tre tại xã Tân Hào huyện Giồng Trôm, anh đã anh dũng hy sinh. Tin báo tử về, đơn vị cử người đón Mẹ vào vùng giải phóng ở xã Hưng Khánh Trung làm lễ truy điệu cho anh.

Người con trai thứ 3 của Mẹ là anh Phòng Xuân Hòa sinh năm 1952, tham gia đội du kích xã Long Thới và anh dũng hy sinh vào ngày 8 tháng 3 năm 1975 trong trận đánh bót ở ấp Hòa An. Cả hai anh em đều chưa lập gia đình.

Anh Trường chia sẻ thêm: chiến tranh thật tàn khốc, nếu không có lý tưởng độc lập, tự do, không có ngày 30 tháng 4 năm 1975 giải phóng thống nhất đất nước không biết anh, chị, em và Mẹ tôi sẽ sống ra sao! Ngày hòa bình Mẹ tôi bảo cha tôi, chị, em tôi phải đưa Mẹ đi viếng mộ anh tôi, nơi anh ngã xuống để Mẹ tôi cảm ơn những đồng chí, đồng đội những người đã chôn cất anh. Nhưng tiếc thay phần mộ chỉ ghi:

“P.V. DIỆT

Sinh: 1951

Chức vụ: trung đội phó

Hy sinh: ngày 16/10/1968”

Không biết là họ Phan, họ Phạm hay họ Phòng.

Tên anh là Việt trên mộ ghi là Diệt

Đứng bên bia mộ, trong làn hương khói lan tỏa thương nhớ anh Mẹ đã khóc. Ôi! chiến tranh! dưới phần mộ kia là hài cốt, là núm ruột, là con của Mẹ hay là đồng chí đồng đội của anh. Nhưng Mẹ đều xem là con của Mẹ.

Có nỗi đau nào hơn “tre khóc măng” có tình thương nào bằng tình mẫu tử. Suốt quảng đời còn lại của Mẹ, hơn 20 năm sống trong hòa bình nhưng những ngày Lễ, Tết khi khỏe Mẹ thường bảo chị em tôi chở Mẹ đi viếng thăm mộ anh. Mẹ đã ra đi về cõi vĩnh hằng ở tuổi 69 sau một cơn bạo bệnh.

Để đền đáp lại những công lao đóng góp của Mẹ cho sự nghiệp cách mạng, ngày 16 tháng 12 năm 2014, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã có quyết định số 3346/QĐ truy tặng Mẹ danh hiệu cao quý Mẹ Việt Nam anh hùng.