NGƯỜI MẸ GIỮ NGỌN ĐÈN TRƯỚC NGÕ

Quê tôi có một con đường nhỏ chạy men theo cánh đồng lúa. Đầu làng có một ngôi nhà cũ, nơi người dân vẫn thường nhắc đến bằng cái tên thân thuộc: "Nhà mẹ Tư." Người mẹ ấy đã đi xa nhiều năm, nhưng câu chuyện về bà vẫn được người già kể cho lớp trẻ như một ký ức không thể nào quên.

Mẹ Tư chỉ có một người con trai duy nhất tên Thành. Anh nhập ngũ khi vừa tròn hai mươi tuổi. Hôm tiễn con đi, mẹ chỉ chuẩn bị cho anh một gói cơm nắm, ít muối vừng và chiếc áo bà tự tay vá lại từ nhiều đêm trước.

Anh Thành quay lại cười rất tươi:

"Mẹ ở nhà nhớ giữ gìn sức khỏe. Hòa bình rồi con sẽ về."

Lời hứa ấy theo mẹ suốt những năm tháng chiến tranh.

Ngày nào bà cũng ra đầu ngõ ngóng về phía con đường đất. Chiều xuống, bà lại thắp một ngọn đèn dầu đặt trước hiên nhà.

Người trong làng hỏi:

"Thắp đèn làm gì vậy mẹ?"

Bà cười hiền:

"Lỡ đêm con về còn biết đường vào nhà."

Chiến tranh kết thúc.

Người trong làng lần lượt trở về. Có người mất một cánh tay, có người mang trên mình đầy thương tích. Họ ôm lấy mẹ Tư mà không dám nhìn vào mắt bà.

Rồi giấy báo tử cũng được gửi về.

Bà không khóc thành tiếng.

Bà chỉ lặng lẽ cầm tờ giấy, ngồi thật lâu dưới gốc cau trước sân.

Từ hôm ấy, ngọn đèn dầu trước hiên vẫn được thắp mỗi tối.

Có người bảo bà nên cất đi vì con không còn nữa.

Bà nhẹ nhàng đáp:

"Biết đâu ở nơi nào đó, nó vẫn nhìn thấy ánh đèn của mẹ."

Ba mươi năm.

Ngọn đèn ấy chưa bao giờ tắt.

Những đứa trẻ trong làng lớn lên cùng ánh đèn ấy. Mỗi khi đi học về, chúng thường ghé nhà giúp bà quét sân, lấy nước, chẻ củi. Bà kể cho chúng nghe về người con trai hiền lành, học giỏi, biết thương mẹ và thương quê hương.

Không ai trong lũ trẻ được gặp anh Thành.

Nhưng ai cũng có cảm giác như anh vẫn đang hiện diện đâu đó trong căn nhà nhỏ.

Năm tôi học cấp ba, trường tổ chức hoạt động thăm các gia đình chính sách. Tôi được phân công đến nhà mẹ Tư.

Hôm ấy trời mưa.

Ngọn đèn dầu vẫn sáng.

Ánh sáng nhỏ bé ấy khiến căn nhà trở nên ấm áp lạ thường.

Bà đã rất già. Đôi mắt mờ đi theo năm tháng nhưng mỗi khi nhắc đến con trai, giọng bà vẫn đầy tự hào.

"Nó bảo với mẹ rằng nếu ai cũng sợ thì ai bảo vệ đất nước."

Chỉ một câu nói ấy thôi đã khiến tôi nghẹn lòng.

Tôi chợt hiểu rằng những người mẹ thời chiến không chỉ tiễn con ra trận.

Họ còn gửi theo cả tuổi xuân, cả niềm hy vọng và cả phần đời còn lại của mình.

Sau này mẹ Tư qua đời.

Theo nguyện vọng của bà, chiếc đèn dầu được đặt cạnh bàn thờ người con liệt sĩ.

Người dân trong làng ai cũng đến tiễn bà.

Không khí hôm ấy rất yên lặng.

Có người nói:

"Giờ thì mẹ đã gặp lại con rồi."

Đứng trước bàn thờ hai mẹ con, tôi lặng người rất lâu.

Chiến tranh đã lùi xa.

Những ngọn đèn dầu ngày ấy không còn nhiều.

Nhưng ánh sáng của lòng yêu nước, của tình mẫu tử và sự hy sinh thì sẽ mãi không bao giờ tắt.

Là thanh niên hôm nay, tôi hiểu rằng lòng biết ơn không chỉ thể hiện bằng những bó hoa trong ngày 27 tháng 7 hay những phút mặc niệm trang nghiêm. Điều quan trọng hơn là sống có trách nhiệm với bản thân, với gia đình và với đất nước; biết giữ gìn những thành quả của hòa bình; biết cống hiến bằng tri thức, sức trẻ và khát vọng xây dựng quê hương.

Mỗi khi nhớ đến câu chuyện của mẹ Tư, tôi lại hình dung ánh đèn dầu nhỏ bé vẫn lặng lẽ tỏa sáng trong đêm.

Ánh sáng ấy không chỉ soi lối cho một người con trở về.

Mà còn soi sáng con đường để thế hệ trẻ hôm nay bước tiếp, biết yêu hơn mảnh đất mình đang sống, biết trân trọng hơn giá trị của độc lập, tự do và hòa bình mà biết bao người đã đánh đổi bằng cả cuộc đời mình.