NGƯỜI MẸ GIỮA NHỮNG MÙA CHIẾN TRANH

Trong chuyến về nguồn của Đoàn trường, tôi được nghe kể về mẹ Nguyễn Thị Tám – một người mẹ ở quê tôi được phong tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Câu chuyện về mẹ khiến cả đoàn lặng đi. Mẹ có ba người con trai, và cả ba người con ấy đều lần lượt lên đường trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Người con trai cả hy sinh khi mới hai mươi ba tuổi – cái tuổi đẹp nhất của đời người, khi những ước mơ còn chưa kịp thực hiện. Người con thứ hai mãi mãi nằm lại nơi chiến trường Quảng Trị đầy khói lửa. Người con út ra đi khi còn chưa kịp lập gia đình, chưa từng biết đến hạnh phúc riêng của mình.

Ba lần nhận giấy báo tử.

Ba lần nỗi đau xé lòng.

Chỉ nghe kể thôi mà tim tôi đã nghẹn lại. Tôi không thể tưởng tượng được một người mẹ sẽ đau đớn đến nhường nào khi lần lượt tiễn từng người con ra chiến trường rồi nhận về tin dữ. Người ta kể rằng ngày nhận giấy báo tử của người con thứ hai, mẹ Nguyễn Thị Tám chỉ lặng lẽ ngồi bên hiên nhà. Không khóc thành tiếng. Không gào thét tuyệt vọng. Chỉ có đôi mắt đỏ hoe nhìn xa xăm ra cánh đồng trước mặt.

Hình ảnh ấy khiến tôi day dứt mãi.

Có lẽ nỗi đau lớn nhất không phải là tiếng khóc bật thành lời, mà là sự im lặng đến quặn lòng của một người mẹ đã khóc cạn nước mắt. Tôi tự hỏi: làm sao một người mẹ có thể chịu đựng được mất mát lớn lao đến vậy? Làm sao mẹ có thể tiễn hết người con này đến người con khác lên đường mà vẫn đủ mạnh mẽ để đứng vững?

Nhưng rồi tôi được nghe câu nói của mẹ:

“Nếu Tổ quốc cần, con tôi phải đi.”

Câu nói giản dị mà khiến tôi nghẹn ngào.

Không phải ai cũng có thể đặt tình yêu đất nước lên trên tình mẫu tử thiêng liêng. Với mẹ, nỗi đau mất con là điều không gì bù đắp được. Nhưng vượt lên trên tất cả, mẹ hiểu rằng khi đất nước còn chiến tranh, mỗi người con đều có trách nhiệm với Tổ quốc. Mẹ không giữ con cho riêng mình mà chấp nhận hy sinh hạnh phúc riêng để các con lên đường bảo vệ quê hương.

Mẹ không cầm súng ra chiến trường. Nhưng tôi nghĩ trái tim mẹ chính là chiến trường khốc liệt nhất – nơi nỗi đau và lòng yêu nước giằng xé từng ngày. Nếu người lính ngoài mặt trận đối mặt với bom đạn thì những người mẹ ở hậu phương lại sống trong thấp thỏm, lo âu và chờ đợi. Mỗi lần nghe tin chiến sự là một lần tim thắt lại. Mỗi lần có người mang giấy báo về là một lần đối diện với mất mát có thể thay đổi cả cuộc đời.

Sau chiến tranh, mẹ Nguyễn Thị Tám sống lặng lẽ trong căn nhà nhỏ đơn sơ. Trên bàn thờ là ba tấm di ảnh của ba người con trai đã hy sinh vì đất nước. Mỗi dịp giỗ hay ngày lễ, khói hương lại nghi ngút trong căn nhà ấy. Người dân trong làng thường đến thăm mẹ, gọi mẹ bằng hai tiếng đầy kính trọng và yêu thương: “Mẹ Việt Nam Anh hùng”.

Tôi đã từng nhìn thấy bức ảnh của mẹ. Mái tóc bạc trắng theo năm tháng. Gương mặt khắc khổ in hằn dấu vết của thời gian và những đau thương không thể gọi thành lời. Nhưng trong ánh mắt ấy vẫn hiện lên sự hiền từ và bao dung lạ thường. Nhìn mẹ, tôi hiểu rằng “hoa lửa” không chỉ cháy nơi chiến trường với bom đạn và súng gươm. “Hoa lửa” còn cháy âm thầm trong lòng những người mẹ Việt Nam – những người đã lặng lẽ hy sinh cả cuộc đời cho đất nước.

Thế hệ trẻ chúng tôi hôm nay sinh ra trong hòa bình. Chúng tôi được đến trường, được theo đuổi ước mơ, được sống những tháng ngày yên bình mà không phải đối mặt với tiếng bom rơi hay cảnh chia ly vì chiến tranh. Nhưng càng sống trong hòa bình, tôi càng hiểu rằng cuộc sống hôm nay được đánh đổi bằng máu, nước mắt và sự hy sinh của biết bao con người đi trước. Trong đó có những người mẹ như mẹ Tám.

Lịch sử vì thế chưa bao giờ là những trang sách khô khan. Lịch sử là nước mắt của những người mẹ tiễn con ra trận. Là máu của những người lính ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ. Là những mái tóc bạc đi vì chờ đợi và hy vọng. Mỗi câu chuyện về chiến tranh đều mang theo những nỗi đau rất thật mà thế hệ hôm nay cần ghi nhớ và biết ơn.

Mỗi lần nghe Tiến Quân Ca vang lên, tôi lại nghĩ đến mẹ Nguyễn Thị Tám. Nghĩ đến ba người con trai đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường để đất nước có được hòa bình hôm nay. Nghĩ đến một thời dân tộc chìm trong khói lửa nhưng vẫn không bao giờ khuất phục.

Và tôi tự nhủ với bản thân mình rằng phải sống sao cho xứng đáng.

Sống có trách nhiệm hơn với gia đình và xã hội. Học tập chăm chỉ hơn. Biết yêu thương và trân trọng những điều bình dị của cuộc sống. Bởi phía sau nền hòa bình hôm nay là biết bao mùa chiến tranh không bao giờ được phép lãng quên.

Những người mẹ Việt Nam đã hy sinh cả tuổi xuân, hạnh phúc và những điều quý giá nhất của cuộc đời để đổi lấy độc lập cho dân tộc. Có thể chiến tranh đã lùi xa, nhưng những hy sinh ấy sẽ mãi là ngọn lửa thiêng soi sáng cho các thế hệ mai sau.

Và tôi tin rằng, chừng nào chúng ta còn biết tri ân, còn biết sống xứng đáng với sự hy sinh ấy, thì những người đã ngã xuống sẽ mãi mãi không bao giờ bị lãng quên.