NGƯỜI MẸ GIỮA NHỮNG MÙA HOA LỬA

NGƯỜI MẸ GIỮA NHỮNG MÙA HOA LỬA

          Có những nỗi đau không thể đo đếm bằng lời, có những hi sinh không thể bù đắp bằng bất cứ điều gì và có những con người đã trở thành biểu tượng bất tử trong lịch sử dân tộc. Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, khi hàng triệu người con Việt Nam lên đường chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc, phía sau họ là những người mẹ âm thầm chịu đựng nỗi nhớ thương, lo lắng và mất mát. Những người mẹ ấy đã tiễn con ra trận bằng niềm tin, đón nhận tin dữ bằng nước mắt và tiếp tục sống bằng nghị lực phi thường cùng tình yêu quê hương, đất nước.

          Nhắc đến những người mẹ Việt Nam anh hùng, tôi không khỏi xúc động khi tìm hiểu về cuộc đời mẹ Nguyễn Thị Thứ – người mẹ đã hiến dâng những người thân yêu nhất của mình cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Cuộc đời mẹ là một câu chuyện đau thương mà cao đẹp, là minh chứng sâu sắc cho truyền thống yêu nước, tinh thần bất khuất và đức hi sinh của người phụ nữ Việt Nam.

          Từ mái nhà bình dị đến những năm tháng chiến tranh

          Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, nay thuộc thành phố Đà Nẵng. Mẹ sinh ra và lớn lên trên mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, nơi những người dân bình dị luôn gắn bó với quê hương và sẵn sàng đứng lên bảo vệ đất nước khi Tổ quốc cần.

          Như bao người phụ nữ Việt Nam khác, cuộc sống của mẹ gắn với gia đình, với những lo toan thường nhật và niềm mong ước giản dị về một mái ấm yên bình. Mẹ có 12 người con, gồm 11 con trai và một con gái. Hạnh phúc của người mẹ có lẽ không gì lớn hơn việc nhìn thấy các con trưởng thành, được sống trong hòa bình và có một tương lai tốt đẹp.

          Thế nhưng, chiến tranh đã biến những ước mơ bình dị ấy thành những tháng ngày đầy thử thách.

          Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, gia đình mẹ tham gia hoạt động cách mạng, góp sức bảo vệ cán bộ, chiến sĩ. Theo những tư liệu lịch sử về mẹ, khu vườn nhà mẹ có những căn hầm bí mật phục vụ việc nuôi giấu cán bộ, bộ đội và du kích. Giữa vùng quê chịu sự kiểm soát, truy lùng của địch, việc che chở cho lực lượng cách mạng là một công việc vô cùng nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng của cả gia đình.

          Nhưng mẹ vẫn lựa chọn đứng về phía cách mạng, đứng về phía nhân dân và độc lập dân tộc.

          Mẹ không trực tiếp cầm súng chiến đấu như những người con của mình, song sự đóng góp của mẹ không vì thế mà nhỏ bé. Mẹ đã góp sức bằng chính mái nhà, khu vườn và lòng dũng cảm của một người dân yêu nước. Đằng sau những chiến công trên chiến trường là biết bao sự hi sinh thầm lặng như thế – những hi sinh đôi khi không được nhắc đến nhiều, nhưng lại góp phần làm nên sức mạnh của cả dân tộc.

          Nỗi đau của người mẹ và sự hi sinh cho Tổ quốc

          Trong những năm tháng chiến tranh, những người con của mẹ Nguyễn Thị Thứ lần lượt tham gia hoạt động cách mạng và chiến đấu. Mỗi lần tiễn con đi, mẹ hẳn đều mang trong lòng những nỗi niềm khó nói. Là mẹ, ai chẳng mong con được bình an trở về? Nhưng trong hoàn cảnh đất nước bị xâm lược, tình yêu thương gia đình luôn gắn liền với trách nhiệm đối với quê hương.

          Rồi những mất mát lần lượt đến với gia đình mẹ.

          Theo các tư liệu lịch sử được công bố, mẹ Nguyễn Thị Thứ có chín người con trai hi sinh trong chiến tranh. Một người con rể và hai người cháu ngoại của mẹ cũng hi sinh vì Tổ quốc.

          Chín người con trai – chín cuộc đời, chín tuổi trẻ và biết bao ước mơ chưa kịp thực hiện. Họ đã rời mái nhà thân thuộc để đi theo tiếng gọi của non sông, để rồi có người mãi mãi không trở về. Những người con ấy đã nằm lại trên những chiến trường khác nhau, còn mẹ ở lại với nỗi đau không gì có thể bù đắp.

          Tôi không dám hình dung trọn vẹn những gì mẹ đã trải qua. Bởi nỗi đau của một người mẹ mất con vốn đã quá lớn, huống chi mẹ phải nhiều lần nhận tin dữ về những người con yêu dấu của mình. Không có ngôn từ nào đủ sức diễn tả hết sự mất mát ấy, cũng không có sự đền đáp vật chất nào có thể bù đắp được những khoảng trống trong trái tim người mẹ.

          Điều khiến tôi xúc động và kính phục là giữa những đau thương chồng chất, mẹ vẫn là biểu tượng của lòng yêu nước và sự kiên cường. Mẹ không lựa chọn quay lưng với quê hương để giữ lấy sự bình yên riêng mình. Mẹ cùng gia đình đã đóng góp cho cách mạng, chấp nhận những hiểm nguy và mất mát trong cuộc đấu tranh giành độc lập.

          Từ câu chuyện của mẹ, tôi nhận ra rằng lòng yêu nước không chỉ được thể hiện qua những chiến công vang dội. Lòng yêu nước còn hiện diện trong sự hi sinh âm thầm của những người mẹ, trong những căn hầm bí mật giữa vườn nhà, trong sự chở che dành cho cán bộ, chiến sĩ và trong nghị lực đứng vững trước những nỗi đau tưởng chừng không thể vượt qua.

          Có lẽ, chính những con người bình dị ấy đã làm nên chiều sâu sức mạnh của dân tộc Việt Nam – sức mạnh được tạo nên từ tình yêu gia đình, tình yêu quê hương và niềm tin vào ngày đất nước độc lập.

          Từ người mẹ anh hùng đến biểu tượng bất tử của dân tộc

          Với những hi sinh to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, mẹ Nguyễn Thị Thứ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng năm 1994. Tên tuổi và cuộc đời mẹ đã trở thành biểu tượng thiêng liêng về đức hi sinh của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.

          Hình ảnh mẹ còn được thể hiện qua Tượng đài Bà mẹ Việt Nam anh hùng tại Quảng Nam – công trình tưởng niệm những người mẹ đã có nhiều đóng góp, hi sinh cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Tượng đài không chỉ tôn vinh riêng một người mẹ, mà còn gửi gắm lòng biết ơn đối với hàng triệu bà mẹ trên khắp mọi miền đất nước đã âm thầm chịu đựng mất mát trong những năm tháng chiến tranh.

          Mẹ Nguyễn Thị Thứ qua đời ngày 10 tháng 12 năm 2010. Mẹ đã trở về với đất mẹ, nhưng câu chuyện về cuộc đời mẹ vẫn được nhắc nhớ qua những trang sử, những công trình tưởng niệm và các hoạt động tri ân của nhân dân.

          Đối với tôi, mẹ không chỉ là một nhân vật lịch sử cần được ghi nhớ. Mẹ còn đại diện cho những người phụ nữ Việt Nam đã lấy tình yêu thương làm sức mạnh, lấy lòng yêu nước làm điểm tựa để vượt qua những đau thương mà chiến tranh gây ra.

          Mỗi lần tìm hiểu về những người mẹ như mẹ Thứ, tôi càng thấm thía giá trị của hai tiếng “hòa bình”. Hòa bình không đơn thuần là không còn tiếng súng. Hòa bình là được sống bên gia đình, được học tập, lao động, theo đuổi ước mơ và được xây dựng tương lai trên chính quê hương mình. Để có được những điều tưởng chừng bình dị ấy, dân tộc ta đã phải trải qua những năm tháng hi sinh vô cùng to lớn.

          Trách nhiệm của đoàn viên thanh niên hôm nay

          Là một đoàn viên thanh niên, tôi nhận thức rằng lòng biết ơn đối với các thế hệ đi trước không thể chỉ dừng lại ở sự xúc động khi đọc một câu chuyện lịch sử, hay những lời tri ân trong các dịp kỉ niệm. Lòng biết ơn phải được chuyển hóa thành nhận thức, hành động và trách nhiệm cụ thể trong cuộc sống hôm nay.

          Thế hệ trẻ chúng tôi may mắn được trưởng thành trong hòa bình, được học tập, làm việc và cống hiến trong điều kiện thuận lợi hơn nhiều so với cha anh. Chính vì vậy, mỗi đoàn viên càng cần hiểu rõ giá trị của độc lập, tự do; trân trọng những thành quả mà các thế hệ đi trước đã đánh đổi bằng tuổi trẻ, máu xương và cả hạnh phúc riêng tư.

          Trước hết, mỗi đoàn viên cần chủ động tìm hiểu lịch sử dân tộc, lịch sử địa phương, những tấm gương anh hùng và các Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Việc học lịch sử phải xuất phát từ sự tôn trọng sự thật, biết đối chiếu tư liệu và truyền tải những câu chuyện lịch sử một cách chính xác, có trách nhiệm. Chỉ khi hiểu đúng quá khứ, chúng ta mới có thể giáo dục thế hệ trẻ bằng niềm tự hào chân thực và bền vững.

          Bên cạnh đó, các tổ chức Đoàn cần tiếp tục phát huy vai trò trong những hoạt động đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc gia đình chính sách, thăm hỏi người có công, giữ gìn nghĩa trang liệt sĩ và bảo vệ các di tích lịch sử. Mỗi hoạt động dù nhỏ nhưng được thực hiện bằng sự chân thành, trách nhiệm đều góp phần lan tỏa truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” trong cộng đồng.

          Đối với những đoàn viên đang công tác trong ngành giáo dục, trách nhiệm ấy càng có ý nghĩa đặc biệt. Chúng ta không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn góp phần hình thành nhân cách, bồi dưỡng lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và tình yêu quê hương, đất nước cho học sinh. Một câu chuyện lịch sử được kể bằng sự chân thực và lòng trân trọng có thể giúp các em hiểu rằng phía sau cuộc sống bình yên hôm nay là sự hi sinh của biết bao con người.

          Tuy nhiên, giáo dục truyền thống không nên chỉ dừng ở những bài học về quá khứ. Điều quan trọng là giúp học sinh biết liên hệ với cuộc sống hiện tại: chăm chỉ học tập, sống trung thực, đoàn kết, có trách nhiệm với cộng đồng, biết bảo vệ môi trường và sẵn sàng giúp đỡ những người gặp khó khăn. Đó chính là những biểu hiện thiết thực của lòng yêu nước trong thời bình.

          Với bản thân tôi, câu chuyện về mẹ Nguyễn Thị Thứ là lời nhắc nhở sâu sắc về trách nhiệm của người đoàn viên. Tôi cần tiếp tục rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống; nâng cao năng lực chuyên môn; tích cực tham gia hoạt động tập thể và không ngừng tìm kiếm những cách làm sáng tạo để lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa trong cộng đồng.

          Yêu nước hôm nay không nhất thiết phải bắt đầu bằng những việc lớn lao. Đó có thể là làm tốt công việc được giao, sống có trách nhiệm với gia đình và xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, chủ động học hỏi và cống hiến bằng khả năng của mình. Khi mỗi người trẻ biết sống đẹp, sống có ích và đặt lợi ích chung bên cạnh lợi ích cá nhân, truyền thống yêu nước sẽ tiếp tục được nuôi dưỡng và phát huy trong đời sống hiện đại.

          Ngọn lửa tri ân không bao giờ tắt

Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã đi qua những năm tháng chiến tranh với những mất mát quá lớn lao. Chín người con trai, một người con rể và hai người cháu ngoại của mẹ đã hi sinh vì Tổ quốc. Đằng sau những con số ấy là những cuộc đời, những gia đình và những nỗi đau không thể đo đếm.

          Nhưng từ sự hi sinh của mẹ, các thế hệ hôm nay nhận được một bài học vô giá về lòng yêu nước, đức hi sinh và sức mạnh tinh thần của con người Việt Nam. Mẹ đã góp phần làm nên lịch sử không chỉ bằng những việc làm cụ thể trong kháng chiến, mà còn bằng chính cuộc đời mình – một cuộc đời khiến chúng ta phải suy ngẫm về giá trị của độc lập, tự do và trách nhiệm đối với quê hương.

          Là một đoàn viên thanh niên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với mẹ Nguyễn Thị Thứ và các Bà mẹ Việt Nam anh hùng trên khắp mọi miền đất nước. Tôi tự nhắc mình phải biến lòng biết ơn thành hành động thiết thực, góp sức xây dựng quê hương, đất nước ngày càng phát triển, văn minh và giàu đẹp.

          Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những bài học từ thời hoa lửa vẫn còn nguyên giá trị. Những người mẹ anh hùng có thể đã đi xa, nhưng sự hi sinh của các mẹ sẽ mãi là ngọn lửa soi sáng lương tri, hun đúc lòng yêu nước và nhắc nhở thế hệ trẻ sống xứng đáng với lịch sử dân tộc.

          Bởi tri ân quá khứ không chỉ là cúi đầu trước những hi sinh đã qua, mà còn là ngẩng cao đầu bước tiếp, sống có lí tưởng, có trách nhiệm và góp phần gìn giữ những giá trị mà bao thế hệ đã đánh đổi bằng cả cuộc đời mình.

Người viết: Đỗ Minh Đức

Đơn vị: Trường Tiểu học Thiên Đức

Tư liệu tham khảo

1.    Báo điện tử Chính phủ – tư liệu về Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ.

2.    Báo Nhân Dân – các bài viết về cuộc đời, sự hi sinh của mẹ Nguyễn Thị Thứ.

3.    Báo Quảng Nam – tư liệu về mẹ Nguyễn Thị Thứ và Tượng đài Bà mẹ Việt Nam anh hùng.